IP სტრატეგია

პროგრამის ავტორის უფლების დაცვა

რა უფლებები აქვს პროგრამის ავტორს?

განსაკუთრებული უფლება, აკრძალოს ან ნება დართოს პროგრამის რეპროდუცირება, გადატანა ერთი ენიდან მეორეზე, ადაპტირება და სხვაგვარი ცვლილება (მუხლი 19).

კანონიერია თუ არა დეკომპილირება?

მხოლოდ ურთიერთმოქმედების მისაღწევად, მართლზომიერი მფლობელის მიერ და მუხლით 29 დადგენილი პირობებით; წინააღმდეგ შემთხვევაში ეს დარღვევაა.

რა არის კონტრაფაქციული ასლი?

ასლი, რომლის დამზადება ან გამოყენება საავტორო უფლებებს არღვევს, აგრეთვე ნებართვის გარეშე იმპორტირებული ასლი, სადაც დაცვა არ არსებობს ან შეწყვეტილია (მუხლი 60).

რა პასუხისმგებლობა აქვს დამრღვევს?

სამოქალაქო, ადმინისტრაციული და სისხლისსამართლებრივი პასუხისმგებლობა (მუხლი 58).

3 წთ·8 თებ 2026

კომპიუტერული პროგრამის ავტორის განსაკუთრებული უფლებები

პროგრამული უზრუნველყოფის იურიდიული დაცვა საქართველოში „საავტორო და მომიჯნავე უფლებების შესახებ“ საქართველოს კანონით ხორციელდება: კოდი, როგორც ნაწარმოები, საავტორო უფლების ობიექტია. მუხლის 19 თანახმად, კომპიუტერული პროგრამის ავტორი ზოგად საავტორო უფლებებთან ერთად სარგებლობს განსაკუთრებული უფლებით, განახორციელოს, ნება დართოს ან აკრძალოს კომპიუტერული პროგრამის რეპროდუცირება ნებისმიერი საშუალებითა და ფორმით, მთლიანად ან ნაწილობრივ — და თუ ასეთი რეპროდუცირება ესაჭიროება პროგრამის ჩატვირთვას, ჩვენებას, მუშაობას, გადაცემას ან შენახვას, აუცილებელია ავტორის თანხმობა.

ავტორს იმავე უფლება აქვს პროგრამის პროგრამირების ერთი ენიდან მეორე ენაზე გადატანის, ადაპტირების, სისტემატიზების ან სხვაგვარი ცვლილების მიმართ: ეს ქმედებებიც მისი თანხმობის გარეშე დაუშვებელია, ხოლო ცვლილების შედეგების რეპროდუცირება იმ პირის უფლებების დაცვით ხდება, რომელიც ცვლის პროგრამას. მუხლი 19 მონაცემთა ბაზების ავტორებსაც აღწერს: მათ ეკუთვნით ბაზის დროებითი ან მუდმივი რეპროდუცირების, თარგმნის, ადაპტირების, სისტემატიზების, გავრცელების, საჯარო გადაცემის, ჩვენებისა და შესრულების განსაკუთრებული უფლებები.

დეკომპილირების საზღვრები

პროგრამის ავტორის უფლების დაცვის გვერდზე ხშირად ისმის კითხვა: კანონიერია თუ არა კოდის ანალიზი ობიექტური კოდიდან საწყის ტექსტში გარდაქმნის გზით, ანუ დეკომპილირება. მუხლის 29 თანახმად, პირი, რომელიც მართლზომიერად ფლობს კომპიუტერული პროგრამის ეგზემპლარს, უფლებამოსილია ავტორის თანხმობისა და საავტორო ჰონორარის გადახდის გარეშე განახორციელოს დეკომპილაცია — ხელახლა აწარმოოს და გარდაქმნას ობიექტური კოდი საწყის ტექსტში — და დაავალოს ეს სხვა პირებსაც, მხოლოდ ერთ შემთხვევაში: როცა ეს აუცილებელია მის მიერ დამოუკიდებლად შექმნილ პროგრამასა და სხვა პროგრამებს შორის ურთიერთმოქმედების უნარის მისაღწევად.

ეს ნებართვა მკაცრი პირობებით არის შეზღუდული: მოქმედებას ახორციელებს პირი, რომელსაც ეგზემპლარის გამოყენების უფლება აქვს; ურთიერთმოქმედებისთვის საჭირო ინფორმაცია ადრე სხვა წყაროებიდან ხელმისაწვდომი არ ყოფილა; დეკომპილირება ეხება მხოლოდ იმ ნაწილებს, რომლებიც ურთიერთმოქმედებისთვის არის აუცილებელი; და მიღებული ინფორმაცია გამოიყენება მხოლოდ ურთიერთმოქმედების მიზნით — მისი სხვა პირებზე გადაცემა ან არსებითად მსგავსი ახალი პროგრამის შესამუშავებლად გამოყენება აკრძალულია.

განახლდა: 7 ნოე 2026

გადამოწმებულია მოქმედ კანონმდებლობასთან: 9 ივლ 2026