კომერციული საიდუმლოების დაცვა სტარტაპებისთვის ხშირად უფრო სწრაფი და ეფექტური სტრატეგიაა, ვიდრე პატენტირება. დამწყები ბიზნესისთვის, რომელსაც ჯერ არ აქვს რესურსი ხანგრძლივი და ძვირადღირებული საპატენტო პროცედურებისთვის, ან რომლის ინოვაცია (მაგ. ალგორითმი, მომხმარებელთა ბაზა, ბიზნეს მოდელი) არ ექვემდებარება პატენტირებას, კომერციული საიდუმლოება წარმოადგენს დაცვის მთავარ მექანიზმს. თუმცა, კანონი ავტომატურად არ იცავს ნებისმიერ ინფორმაციას; ინფორმაცია „საიდუმლოდ“ რომ ჩაითვალოს, კომპანიამ უნდა მიიღოს „გონივრული ზომები“ მის დასაცავად. ეს სერვისი ეხმარება სტარტაპებს, შექმნან საიდუმლოების დაცვის ისეთი სისტემა, რომელიც გაუძლებს სასამართლო შემოწმებას და დაიცავს მათ კონკურენტებისგან.
რას მოიცავს ვაჭრობის საიდუმლოს დაცვის მომსახურება
Legal.ge-ს სპეციალისტები გთავაზობენ სრულ სამართლებრივ და ტექნიკურ მხარდაჭერას:
- ინფორმაციის კლასიფიკაცია: იმის განსაზღვრა, თუ რა ინფორმაცია წარმოადგენს კომერციულ საიდუმლოებას და რა – უბრალო კონფიდენციალურ ინფორმაციას.
- NDA (გაუთქმელობის შეთანხმებები) შემუშავება: მკაცრი იურიდიული ხელშეკრულებების მომზადება თანამშრომლებისთვის, პარტნიორებისა და ინვესტორებისთვის.
- შიდა პოლიტიკის დანერგვა: კომპანიაში ინფორმაციაზე წვდომის იერარქიის შექმნა (Need-to-know basis) და უსაფრთხოების პროტოკოლების გაწერა.
- შრომითი კონტრაქტების მოდიფიკაცია: კონფიდენციალურობისა და უკონკურენციობის (Non-compete) პუნქტების სწორი ფორმულირება.
- აუდიტი და რისკების შეფასება: არსებული სუსტი წერტილების გამოვლენა მონაცემთა დაცვის კუთხით.
პრაქტიკული მაგალითები და სცენარები
სტარტაპები ყოველდღიურად დგანან ინფორმაციის გაჟონვის საფრთხის წინაშე:
- პრეზენტაცია ინვესტორთან: სტარტაპერი წარუდგენს იდეას ვენჩურულ ფონდს. თუ არ არსებობს NDA ან ინფორმაცია არ არის მონიშნული როგორც „კომერციული საიდუმლო“, ინვესტორმა შეიძლება ეს იდეა სხვა პორტფელურ კომპანიას გადასცეს.
- თანამშრომლის წასვლა: გაყიდვების მენეჯერი ტოვებს სამსახურს და მიაქვს კლიენტების ექსკლუზიური ბაზა კონკურენტთან. თუ ეს ბაზა არ იყო დაცული სათანადო ზომებით, სასამართლო მას საიდუმლოდ არ ჩათვლის.
- აუთსორსინგ დეველოპერი: სტარტაპი უკვეთავს კოდის ნაწილს გარე კომპანიას. ხელშეკრულების გარეშე, შემსრულებელმა შეიძლება გამოიყენოს მიღებული ნოუ-ჰაუ სხვა პროექტებში.
საქართველოს სამართლებრივი ჩარჩო
სფეროს არეგულირებს საქართველოს კანონი „კომერციული საიდუმლოების შესახებ“ (მიღებულია 2020 წელს). კანონი განმარტავს, რომ კომერციული საიდუმლოება არის ინფორმაცია, რომელსაც აქვს კომერციული ღირებულება მისი საიდუმლოობის გამო და რომლის მიმართაც მფლობელმა მიიღო გონივრული ზომები მის შესანარჩუნებლად. თუ სტარტაპი ვერ ამტკიცებს გონივრული ზომების (მაგ. პაროლები, NDA, სეიფი) არსებობას, ინფორმაცია კარგავს დაცვას. ასევე მნიშვნელოვანია შრომის კოდექსი, რომელიც ავალდებულებს დასაქმებულს დაიცვას დამსაქმებლის საიდუმლოება, და სამოქალაქო კოდექსი ზიანის ანაზღაურების ნაწილში.
პროცესი: როგორ ვიცავთ საიდუმლოს სპეციალისტთან
დაცვის პროცესი რამდენიმე ეტაპს მოიცავს:
- იდენტიფიკაცია: იურისტი ეხმარება სტარტაპს გამოყოს კრიტიკული აქტივები (ალგორითმი, რეცეპტი, ბიზნეს გეგმა).
- დოკუმენტაციის მომზადება: იქმნება NDA შაბლონები და შიდა რეგულაციები.
- ფიზიკური და ციფრული დაცვა: რეკომენდაციები სერვერების დაცვაზე, პაროლების პოლიტიკასა და დოკუმენტების მარკირებაზე („კონფიდენციალური“).
- ტრენინგი: თანამშრომლების ინფორმირება მათი ვალდებულებების შესახებ.
- რეაგირება: ინფორმაციის გაჟონვის შემთხვევაში, მყისიერი სამართლებრივი რეაგირება ზიანის შესამცირებლად.
რატომ Legal.ge?
ბევრი სტარტაპი ფიქრობს, რომ საიდუმლო ავტომატურად დაცულია, რაც მცდარია. Legal.ge გაძლევთ წვდომას IP იურისტებზე, რომლებიც დაგეხმარებიან შექმნათ ვაჭრობის საიდუმლოების დაცვის ისეთი სისტემა, რომელიც აკმაყოფილებს კანონის მკაცრ მოთხოვნებს და რეალურად იცავს თქვენს ბიზნესს. იპოვეთ სპეციალისტი Legal.ge-ზე და აქციეთ თქვენი ნოუ-ჰაუ რეალურ კაპიტალად.
განახლდა: ...