როდის დგინდება შესაძლებლობის შეზღუდვის სტატუსი გადამოწმების გარეშე
ზოგადი წესის თანახმად, შესაძლებლობის შეზღუდვის სტატუსი პერიოდულად გადამოწმდება: ორგანიზმის სისტემებისა და ორგანოთა არამყარი, შექცევადი მორფოლოგიური ცვლილებებისა და ფუნქციური დარღვევებისას, დაავადების მიმდინარეობაზე და ჩატარებული სარეაბილიტაციო ღონისძიებების ეფექტურობაზე დაკვირვების მიზნით, ქმედობაუნარიანობის ზომიერად ან მნიშვნელოვნად გამოხატული შეზღუდვის დროს გადამოწმება ტარდება წელიწადში ერთხელ, ხოლო მკვეთრად გამოხატული შეზღუდვის დროს — ორ წელიწადში ერთხელ.
თუმცა კანონი განსაზღვრავს შემთხვევებსაც, როცა ამ პერიოდულობაზე უარი არის ნათქვამი და სტატუსი პირს გადამოწმების გარეშე, უვადოდ უდგინდება. ეს გამონაკლისი ლოგიკურად უკავშირდება იმავე კრიტერიუმს, რომლითაც განისაზღვრება პერიოდული გადამოწმება: თუ ცვლილებები არამყარი და შექცევადია, დაკვირვებაა საჭირო, ხოლო თუ დარღვევები მყარი და შეუქცევადია და რეაბილიტაცია ეფექტს არ იძლევა — პირი ვალდებული აღარ არის ხელახლა გაიაროს გადამოწმება. ქვემოთ განვიხილავთ ყველა იმ საფუძველს, რომლითაც სტატუსი უვადოდ დგინდება.
უვადო სტატუსის საფუძვლები — მიმოხილვა
მიმოხილვისთვის, კანონი გადამოწმების გარეშე სტატუსის დადგენის ყველა საფუძველს ერთად წარმოადგენს:
- მყარი, შეუქცევადი მორფოლოგიური ცვლილებები და ფუნქციური დარღვევები, არაეფექტური რეაბილიტაცია და არანაკლებ 5 წლის დაკვირვება;
- სამხედრო ვალდებულების შესრულებისას მიღებული ტრავმა ან დაავადება, ანდა ბირთვული ობიექტების ავარია — მამაკაცს 55 წლის ასაკის ზევით, ქალს 50 წლის ასაკის ზევით;
- ჩერნობილისა და სხვა ბირთვული ობიექტების ავარიის შედეგად გადატანილი ნებისმიერი ხარისხის სხივური დაავადება — ასაკის მიუხედავად;
- საპენსიო ასაკი, გარდა კეთილსაიმედო კლინიკური პროგნოზისა და რეაბილიტაციის პერსპექტივისა;
- მინისტროს მიერ დამტკიცებული ნუსხით გათვალისწინებული დაავადებები, ანატომიური ან გონებრივი დეფექტები.
არანაკლებ 5 წლის დაკვირვება და არაეფექტური რეაბილიტაცია
უვადო სტატუსი უდგინდება შეზღუდული შესაძლებლობის მქონე პირს, რომელსაც ჯანმრთელობის მოშლის გამო აღენიშნება ორგანიზმის სისტემებისა და ორგანოთა მყარი, შეუქცევადი მორფოლოგიური ცვლილებები და აქვს ფუნქციური დარღვევები, როცა ჩატარებული სარეაბილიტაციო ღონისძიებები ეფექტს არ იძლევა, არ ხდება დარღვეული ქმედობაუნარიანობის აღდგენა ან გაუმჯობესება დაწესებულებაში არანაკლებ 5 წლის დაკვირვების შემდეგ. ამ ნორმის არსი ის არის, რომ აღნიშნული ვადის დაკვირვება პრაქტიკულად კმარა იმის დასადასტურებლად, თუ აღდგენა შესაძლებელია თუ არა — თუ არ ხდება, პირი აღარ უნდა დაიტვირთოს განმეორებითი გადამოწმებით. დაკვირვების ხანგრძლივობა კანონით ზუსტად არის განსაზღვრული — უფრო მოკლე პერიოდი ამ საფუძვლისთვის საკმარისი არ არის.

