სერვისის შესახებ
კორპორატიული ჩანაწერების წარმოება სამეწარმეო საზოგადოებების შესახებ კანონით დადგენილი ვალდებულებების ერთობლიობაა: რეესტრის საჯაროობა და გამოქვეყნება (მუხლი 13), ბუღალტრული აღრიცხვა და აუდიტი (მუხლი 56), ლიკვიდირებული საზოგადოების დოკუმენტაციის შენახვა (მუხლი 89), აქციათა რეესტრი (მუხლი 162) და საერთო კრების ოქმი (მუხლი 200). ეს გვერდი განმარტავს, რომელი მონაცემებია საჯარო, რა ვადებში და რა შინაარსით შედგება ოქმი, ვინ და როგორ აწარმოებს აქციათა რეესტრს და რამდენ ხანს ინახება დოკუმენტაცია ლიკვიდაციის შემდეგ.
რეესტრის საჯაროობა და გამოქვეყნება
მუხლი 13-ის თანახმად, რეესტრში რეგისტრირებული მონაცემები საჯაროა: ნებისმიერ პირს უფლება აქვს გაეცნოს მას და მარეგისტრირებელი ორგანოსგან ამონაწერი მიიღოს. ამონაწერი გაიცემა მთავრობის დადგენილებით განსაზღვრულ ვადაში, საფასურის გადახდის შემდეგ, და მზადდება რეესტრის, საჯარო-სამართლებრივი შეზღუდვის, საგადასახადო გირავნობის, მოძრავ და არამატერიალურ ქონებაზე უფლებათა რეესტრების მონაცემების საფუძველზე. რეგისტრაციის პროცესში წარდგენილი დოკუმენტების ელექტრონული ასლები ერთიან პორტალზე საფასურის გარეშეა ხელმისაწვდომი. გამოსაქვეყნებად მიიჩნევა ინფორმაციის ან დოკუმენტის ერთიან ელექტრონულ პორტალზე განთავსება; რეგისტრაციის მოთხოვნა კი მონაცემთა სუბიექტის მიერ პერსონალურ მონაცემთა დამუშავებაზე თანხმობად ითვლება. გამოსაქვეყნებელია რეესტრში რეგისტრირებული მონაცემები და მათში განხორციელებული ყველა ცვლილება; სააქციო საზოგადოების განთავსებული კაპიტალის ოდენობა კი სულ მცირე წელიწადში ერთხელ გამოქვეყნდება, თუ ეს მონაცემი რეესტრშია. გამოსაქვეყნებელი მონაცემების რეესტრისთვის მიწოდებისთვის პასუხისმგებელია მეწარმის ხელმძღვანელობაზე უფლებამოსილი პირი; ამ ვალდებულების შეუსრულებლობისთვის ადმინისტრაციული პასუხისმგებლობა კანონმდებლობით განისაზღვრება.
ბუღალტრული აღრიცხვა, ანგარიშგება და აუდიტი
მუხლი 56 აწესრიგებს ფინანსურ დისციპლინას: ბუღალტრული აღრიცხვა წარმოებს, ანგარიშგების მომზადება და წარდგენა ხდება და აუდიტი ხორციელდება ბუღალტრული აღრიცხვის, ანგარიშგებისა და აუდიტის შესახებ კანონის შესაბამისად. საზოგადოებრივი დაინტერესების პირი, რომელიც პირველი ან მეორე კატეგორიის საწარმოა, ვალდებულია ყოველწლიურად უზრუნველყოს საკუთარი ფინანსური ანგარიშგების აუდიტი. აუდიტის განხორციელებაში აქციონერების, მმართველობითი ორგანოსა და სამეთვალყურეო საბჭოს მონაწილეობამ საფრთხე არ უნდა შეუქმნას აუდიტორის დამოუკიდებლობასა და ობიექტურობას. მეწარმის ხელმძღვანელი პირები და სამეთვალყურეო საბჭოს წევრები ერთობლივად არიან პასუხისმგებელნი ანგარიშგების მომზადებისა და წარდგენისთვის — ეს ნიშნავს, რომ ანგარიშგების ხარისხი კორპორატიული მართვის საერთო პასუხისმგებლობაა.
აქციათა რეესტრი და საერთო კრების ოქმი
მუხლი 162 აწესრიგებს აქციათა რეესტრს: თუ აქციონერთა რაოდენობა 50-ია ან 50-ზე ნაკლებია, სააქციო საზოგადოებას უფლება აქვს რეესტრი თვითონ აწარმოოს ან ლიცენზირებული ფასიანი ქაღალდების რეგისტრატორის მეშვეობით; თუ აქციონერთა რაოდენობა 50-ზე მეტია — რეესტრი აუცილებლად რეგისტრატორის მეშვეობით უნდა აწარმოოს. აქციაზე საკუთრების უფლება რეესტრში ჩანაწერით დასტურდება, ხოლო თუ აქცია ნომინალურ მფლობელობაშია გადაცემული — შესაბამისი ნომინალური მფლობელის ჩანაწერით; აქციონერის მოთხოვნით ამონაწერი რეესტრიდან ან ნომინალური მფლობელის ჩანაწერიდან გაიცემა. მუხლი 200 საერთო კრების ოქმის წესებს ადგენს: ოქმი შედგება კრების დამთავრებიდან 15 დღის განმავლობაში და მას ხელს აწერს კრების თავმჯდომარე; ნოტარიუსის დასწრებისას ოქმს ნოტარიუსიც ადგენს და ხელს აწერს. ოქმში აღინიშნება საფირმო სახელწოდება, ჩატარების ადგილი და თარიღი, ხმის უფლების მქონე აქციათა საერთო რაოდენობა, მონაწილე ან წარმოდგენილი აქციების რაოდენობა, კრებისა და ხმის მიცემის ფორმა, მიღებული გადაწყვეტილებები, აგრეთვე თითოეული გადაწყვეტილებისთვის — ხმების განაწილება მიმართულებების მიხედვით; ოქმს ერთობა მოწვევის დამადასტურებელი ყველა საბუთი.
დოკუმენტაციის შენახვა ლიკვიდაციის შემდეგ
მუხლი 89 ლიკვიდირებული სამეწარმეო საზოგადოების დოკუმენტაციის შენახვას აწესრიგებს: იგი შენახული უნდა იქნეს მისი შექმნიდან 6 წლის განმავლობაში, ხოლო თუ დოკუმენტაცია მოიცავს დადებულ ხელშეკრულებას — ხელშეკრულების მოქმედების ვადის გასვლიდან 6 წლის განმავლობაში. შენახვის უსაფრთხო ადგილს განსაზღვრავენ ლიკვიდატორები, მათი შეუთანხმებლობის შემთხვევაში კი სასამართლო. ყოფილ პარტნიორებსა და კრედიტორებს შეუძლიათ დაუბრკოლებლად გაეცნონ ამ დოკუმენტაციას კანონმდებლობით დადგენილი შეზღუდვების გათვალისწინებით. ასე რომ, ჩანაწერების წარმოება საზოგადოების არსებობის განმავლობაში კი არა, ლიკვიდაციის შემდეგაც გრძელდება — დოკუმენტის მფლობელი ვერ იქნება მხოლოდ იმის იმედით, რომ საზოგადოება აღარ არსებობს.
ხშირად დასმული კითხვები
ვინ შეიძლება გაეცნოს რეესტრს?
ნებისმიერი პირი — რეესტრში რეგისტრირებული მონაცემები საჯაროა; ამონაწერი გაიცემა დადგენილი ვადაში და საფასურის გადახდის შემდეგ (მუხლი 13).
როდის არის აუდიტი აუცილებელი?
საზოგადოებრივი დაინტერესების პირისთვის, რომელიც პირველი ან მეორე კატეგორიის საწარმოა — ფინანსური ანგარიშგების აუდიტი ყოველწლიურად უზრუნველყოფილი უნდა იყოს (მუხლი 56).
ვინ აწარმოებს აქციათა რეესტრს?
აქციონერთა რაოდენობის მიხედვით: 50 ან ნაკლების შემთხვევაში — საზოგადოება თვითონ ან რეგისტრატორის მეშვეობით, 50-ზე მეტის შემთხვევაში — მხოლოდ ლიცენზირებული რეგისტრატორის მეშვეობით (მუხლი 162).
რამდენ ხანს ინახება დოკუმენტაცია ლიკვიდაციის შემდეგ?
შექმნიდან 6 წლის განმავლობაში, ხელშეკრულებების შემთხვევაში — მათი მოქმედების ვადის გასვლიდან 6 წლის განმავლობაში; ყოფილი პარტნიორები და კრედიტორები მას დაუბრკოლებლად გაეცნობიან (მუხლი 89).
როგორ დაგეხმარებით Legal.ge-ზე
ჩვენ ავაწყობთ კორპორატიული ჩანაწერების წარმოების სისტემას — რეესტრის მონაცემების გამოქვეყნების კონტროლიდან საერთო კრების ოქმის სრულყოფილ შედგენამდე; განვმარტავთ აქციათა რეესტრის წარმოების წესს და შევამოწმებთ აუდიტის ვალდებულებას; დავგეგმავთ დოკუმენტაციის შენახვას ლიკვიდაციის შემთხვევისთვის. მიმართეთ — მიიღეთ დოკუმენტაციის სანდო სისტემა, სადაც ყოველი საბუთი დროულად და სათანადო ფორმით იქმნება.