კრიპტო-კომპანიის გარიგება და ანგარიშვალდებული პირის სტატუსი
კრიპტო-კომპანიის ყიდვა-გაყიდვა საქართველოში არ არის მხოლოდ კორპორაციული გარიგება — ის ერთდროულად ექვემდებარება ფულის გათეთრებისა და ტერორიზმის დაფინანსების აღკვეთის ხელშეწყობის შესახებ კანონის რეჟიმს. ამ კანონის მე-3 მუხლი ანგარიშვალდებულ პირთა სიაში ფინანსურ ინსტიტუტებს შორის პირდაპირ ასახელებს ვირტუალური აქტივის მომსახურების პროვაიდერს. ეს ნიშნავს, რომ კრიპტო-ბიზნესის მქონე საწარმოს მასშტაბური გარიგება განხორციელდება ორმაგი რეგულაციის პირობებში: კორპორაციული სამართლის წესები განსაზღვრავს წილის გადაცემას, ხოლო ანგარიშვალდებული პირის სტატუსი მასზე აწვებს პრევენციულ ვალდებულებებს.
კანონის მე-2 მუხლი ამ რეჟიმის საერთო ენას ქმნის: ანგარიშვალდებული პირი, კლიენტი, საქმიანი ურთიერთობა, ერთჯერადი გარიგება, იდენტიფიკაცია, ვერიფიკაცია, ბენეფიციარი მესაკუთრე — თითოეული ეს ცნება განმარტებულია და სწორედ მათზე აგებს კანონი მოთხოვნებს. გარიგების მხარეებისთვის ეს იმას ნიშნავს, რომ შესყიდვის პროცესში მოსალოდნელია იდენტიფიკაციისა და ვერიფიკაციის პროცედურები, ბენეფიციარ მესაკუთრეთა გამოვლენა და საქმიანი ურთიერთობის ფარგლების დაფიქსირება — გარიგების თანხისაგან დამოუკიდებლად.
კონვერტირებადი ვირტუალური აქტივის გადაცემა
კრიპტო-გარიგებებისთვის ცენტრალური ნორმა კანონის 17-1 მუხლია. მისი პირველი ნაწილის თანახმად, კონვერტირებადი ვირტუალური აქტივის გადაცემა არის ინიციატორის მიერ ან მისი დავალებით ან თანხმობით, ციფრული საშუალებით მიმღებისთვის კონვერტირებადი ვირტუალური აქტივის ხელმისაწვდომობის უზრუნველსაყოფად შესრულებული ოპერაცია. გადაცემისას შესაძლებელია ინიციატორი და მიმღები ერთი და იგივე პირი იყოს ან ორივე მხარეს მომსახურება ერთმა პროვაიდერმა გაუწიოს.
ბიზნესის გადაცემის კონტექსტში ეს განმარტება ფართოდ აღქმულია: კომპანიის საკონტროლო სტრუქტურის ცვლილებასთან დაკავშირებული აქტივების მოძრაობა ისეთივე ყურადღებით განიხილება, როგორც ჩვეულებრივი გადარიცხვა. ამიტომ შესყიდვის სტრუქტურირებისას წინასწარ უნდა შეფასდეს, რომელი ელემენტები ჩაითვლება გადაცემად და რომელი მოთხოვნები ჩნდება თანმხლებ ინფორმაციაზე და როგორ უნდა იყოს დოკუმენტირებული თითოეული ელემენტი გარიგების სრულ სიცოცხლის ციკლში.
გადაცემის ცნების ფართო აღქმა კრიპტო-ბიზნესის გარიგებებზე განსაკუთრებით მნიშვნელოვანია იმით, რომ კონტროლის ცვლილება ხშირად თან ახლდება არა მხოლოდ წილების იურიდიულ გადაფორმებას, არამედ საფულეების, გასაღებებისა და ოპერაციული წვდომების რეორგანიზაციას — და თითოეული ასეთი ელემენტი ცალკე შეფასებას საჭიროებს გადაცემის ნორმებთან მიმართებაში, რათა გარიგების არც ერთი ნაწილი არ დარჩეს რეგულატორული განხილვის ფარგლებს გარეთ.