აბრისა და გარე რეკლამის განთავსება საქართველოში ნებართვით რეგულირებადი ქმედებაა: ნებართვათა კატალოგში გარე რეკლამის განთავსების ნებართვა ცალკე სახედ არის დასახელებული, მისი გაცემის წესი აუქციონზეა აგებული და მასთან დაკავშირებული გარდამავალი დებულებებიც არსებობს. ამ გვერდზე ნახავთ, რას განსაზღვრავს ეს ნებართვის სახე, ვინ და როგორ გასცემს მას და რომელ ქონებაზე ვრცელდება.
ნებართვის სახე კატალოგში
ნებართვათა კატალოგი გარე რეკლამის განთავსების ნებართვას ცალკე სახედ შეიცავს. ეს ნიშნავს, რომ გარე რეკლამის საშუალების — აბრის, ბანერის ან სხვა ფორმის — განთავსება სახელმწიფოს მიერ წინასწარ განსაზღვრული ადმინისტრაციული წარმოებით ხდება: აპლიკანტი მიმართავს გამცემ ორგანოს და მიიღებს ინდივიდუალურ აქტს. კატალოგური ფორმულირება თავად ქმედებას აწესრიგებს — განთავსებას — და არა რეკლამის შინაარსს.
ვინ და როგორ გასცემს ნებართვას
გარე რეკლამის განთავსების სანებართვო რეგულირების შემოღების თაობაზე გადაწყვეტილების მიღება შესაბამისი მუნიციპალიტეტის წარმომადგენლობითი ორგანოს — საკრებულოს — დისკრეციული უფლებამოსილებაა. სანებართვო რეგულირების შემოღების შემთხვევაში ნებართვას გასცემს მუნიციპალიტეტის აღმასრულებელი ორგანო, ხოლო თვითმმართველ ქალაქში — ამ თვითმმართველი ქალაქის აღმასრულებელი ორგანო ან თვითმმართველი ქალაქის მიერ დაფუძნებული საჯარო სამართლის იურიდიული პირი.
ნებართვა გაიცემა აუქციონის წესით — დადგენილი ნორმებისა და წესების დაკმაყოფილების ვალდებულების აღებისა და ყველაზე მაღალი ფასის წარმოდგენის საფუძველზე. ნებართვის მაძიებელი აუქციონში გამარჯვების შემთხვევაში ნებართვის მისაღებად იხდის მხოლოდ ნებართვის გაცემის ფასს აუქციონის შედეგების მიხედვით; ნებართვის გაცემისას მოსაკრებელი არ გადაიხდევინება. აუქციონის პირობებსა და ჩატარების პროცედურას, ისევე როგორც საწყისი ფასის განსაზღვრისა და ანგარიშსწორების წესს, შესაბამისი მუნიციპალიტეტის წარმომადგენლობითი ორგანო ადგენს.
რომელ ქონებაზე ვრცელდება ნებართვა
კანონით დადგენილი გარე რეკლამის განთავსების ნებართვა გაიცემა მხოლოდ სახელმწიფო ან მუნიციპალიტეტის საკუთრებაში არსებულ მიწის ნაკვეთზე ან სხვა ქონებაზე გარე რეკლამის განთავსებისთვის. ფიზიკური ან კერძო სამართლის იურიდიული პირის, აგრეთვე კანონმდებლობით გათვალისწინებული სხვა ორგანიზებული წარმონაქმნის საკუთრებაში არსებულ მიწის ნაკვეთზე ან სხვა ქონებაზე გარე რეკლამის განთავსება ამ ნებართვას არ საჭიროებს. ამრიგად, პირველი პრაქტიკული კითხვა განმთავსებლისთვის საკუთრების სუბიექტია: საჯარო ქონება — სანებართვო წარმოება, კერძო ქონება — ნებართვის გარეშე.
გარდამავალი სამართლებრივი რეგულირება
კანონი ამ სფეროში დროებითი რეგულირების ნორმასაც შეიცავს: მისი თანახმად, 2010 წლის 1 იანვრამდე გარე რეკლამის განთავსების სანებართვო რეგულირების შემოღება დასაშვები იყო მხოლოდ საქართველოს დედაქალაქის — თბილისის — და თვითმმართველი ქალაქების ტერიტორიებზე. გარდამავალი ნორმის თანახმადვე, 2008 წლის 1 დეკემბრამდე გაფორმებული ხელშეკრულებების მოქმედების ვადა, მხარეთა შეთანხმებით, შესაძლებელი იყო გაგრძელებულიყო გარე რეკლამის განთავსების ნებართვის გარეშე — ადგილობრივი თვითმმართველობის ორგანოს მიერ ჩატარებული პირველი აუქციონის შედეგად გაცემული ნებართვის მოქმედების ვადით. ეს ისტორიული ჩანაწერი რეჟიმის ლოგიკას აჩვენებს: სანებართვო კონტროლი თანდათანობით შემოდიოდა და არსებულ ურთიერთობებს გადამწყვეტ წყვეტას არ აწყდებოდა.
საჯარო სივრცე და ნებართვის არსი
გარე რეკლამის განთავსების ნებართვის არსი საჯარო სივრცის მართვაშია: აბრა და სარეკლამო კონსტრუქცია ქალაქის ვიზუალურ გარემოს აყალიბებს და სწორედ ამიტომ სახელმწიფო ამ პროცესს წინასწარი კონტროლით აწესრიგებს. ნებართვა ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტია — ის კონკრეტულ შემთხვევას აწესრიგებს და არა საერთო წესს ცვლის. განაცხადი კონკრეტული ობიექტის — აბრის, ბანერის ან სხვა კონსტრუქციის — მიმართ შეიტანება და მასში განთავსების ადგილი და ფორმატი უნდა იყოს განსაზღვრული: რაც უფრო ზუსტია განაცხადი, მით ნაკლებია დაბრუნების ალბათობა. აუქციონის მექანიზმიდან კი გამომდინარეობს, რომ საჯარო სივრცის გამოყენების უფლება კონკურენტულ გარემოში ნაწილდება — ნებართვა არა მხოლოდ კონტროლის, არამედ სამართლიანი განაწილების ინსტრუმენტიცაა.
ხშირად დასმული კითხვები
ქვემოთ ვპასუხობთ აბრის განთავსებასთან დაკავშირებით ყველაზე ხშირად დასმულ კითხვებს.
საჭიროებს თუ არა აბრა ნებართვას?
სახელმწიფო ან მუნიციპალიტეტის საკუთრებაში არსებულ მიწაზე ან ქონებაზე განთავსებისას — დიახ; კერძო საკუთრებაში არსებულ ქონებაზე განთავსება ამ ნებართვას არ საჭიროებს.
ვინ გასცემს ნებართვას?
სანებართვო რეგულირების შემოღების შემთხვევაში — მუნიციპალიტეტის აღმასრულებელი ორგანო; თვითმმართველ ქალაქში — აღმასრულებელი ორგანო ან ქალაქის მიერ დაფუძნებული საჯარო სამართლის იურიდიული პირი. შემოღების თაობაზე გადაწყვეტილება საკრებულოს დისკრეციაა.
როგორ გაიცემა ნებართვა?
აუქციონის წესით — ნორმების დაკმაყოფილების ვალდებულების აღებისა და ყველაზე მაღალი ფასის წარმოდგენის საფუძველზე; გამარჯვებული მხოლოდ ნებართვის გაცემის ფასს იხდის, მოსაკრებელი არ გადაიხდევინება.
საიდან დაიწყო სანებართვო რეგულირება ამ სფეროში?
გარდამავალი ნორმის თანახმად, 2010 წლის 1 იანვრამდე ის მხოლოდ თბილისსა და თვითმმართველ ქალაქებში შეიძლებოდა შემოღებულიყო.
რა არის ნებართვის ობიექტი?
ქმედება — გარე რეკლამის განთავსება; კატალოგური ფორმულირება შინაარსს კი არ აწესრიგებს, განთავსებას აწესრიგებს.
როგორ დაგეხმარებით Legal.ge-ზე
აბრის განთავსების ნებართვა იმ სფეროა, სადაც წესების ზუსტი ცოდნა დროსა და ხარჯს იზოგავს: საკუთრების სუბიექტის განსაზღვრა, აუქციონის პირობების წაკითხვა და განაცხადის სწორად შედგენა შედეგს წყვეტს. Legal.ge-ზე შეგიძლიათ დაუკავშირდეთ იურისტს, რომელიც შეაფასებს თქვენს კონკრეტულ შემთხვევას, დაგეხმარებთ სანებართვო წარმოების მომზადებაში და დაიცავს თქვენს ინტერესებს თვითმმართველობასთან ურთიერთობაში. შეავსეთ მოთხოვნა საიტზე და მიიღეთ კვალიფიციური დახმარება.