გარე რეკლამის ნებართვა — სახე და გაცემის წესი
გარე რეკლამის განთავსება ლიცენზირებისა და ნებართვების შესახებ კანონის ნებართვების სახეების ჩამონათვალში ცალკე სახით არის გათვალისწინებული, და მისი გაცემის წესი ამავე კანონით დგინდება: გარე რეკლამის განთავსების ნებართვა გაიცემა აუქციონის წესით. გამოყოფა პრინციპულია — საჯარო სექტორის ქონების გამოყენება რეკლამისთვის ბაზარზე კონკურენტული შერჩევით ნაწილდება, და არა პირდაპირი განაცხადით.
გაცემის იერარქიაც თავად კანონშია დაწერილი: სანებართვო რეგულირების შემოღების თაობაზე გადაწყვეტილების მიღება შესაბამისი მუნიციპალიტეტის წარმომადგენლობითი ორგანოს — საკრებულოს — დისკრეციული უფლებამოსილებაა; გადაწყვეტილების მიღების შემთხვევაში ნებართვას გასცემს მუნიციპალიტეტის აღმასრულებელი ორგანო, ხოლო თვითმმართველ ქალაქში — ამ თვითმმართველი ქალაქის აღმასრულებელი ორგანო ან მის მიერ დაფუძნებული საჯარო სამართლის იურიდიული პირი.
აუქციონის წესი
ნებართვა გაიცემა დადგენილი ნორმებისა და წესების დაკმაყოფილების ვალდებულების აღებისა და ყველაზე მაღალი ფასის წარმოდგენის საფუძველზე. ანუ მონაწილე ჯერ იღებს ვალდებულებას დაიცვას ნორმები, შემდეგ კი ფასს სთავაზობს — გამარჯვებული ის არის, ვინც დადგენილ პირობებზე ყველაზე მაღალ ფასს სთავაზობს. ნებართვის მაძიებელი აუქციონში გამარჯვების შემთხვევაში ნებართვის მისაღებად იხდის მხოლოდ ნებართვის გაცემის ფასს აუქციონის შედეგების მიხედვით — სხვა გადასახადი ამ ნებართვაზე არ გადაიხდევინება, მოსაკრებელი კი არ არსებობს.
აუქციონის პირობებსა და ჩატარების პროცედურას ადგენს შესაბამისი მუნიციპალიტეტის წარმომადგენლობითი ორგანო, დაცული უნდა იყოს კანონის ზოგადი ძირითადი მოთხოვნები; საწყისი ფასის განსაზღვრისა და ანგარიშსწორების წესსაც ის განსაზღვრავს. ამიტომ კონკრეტული ადგილის დაგეგმვისას ჯერ ადგილობრივი აუქციონის გამოცხადება და პირობები უნდა გადამოწმდეს.
ნებართვის აღწერა ადმინისტრაციულ აქტად კიდევ ერთხელ ხაზგასმს: იგი ცალკეულ ობიექტზე — კონკრეტულ გარე რეკლამის ადგილზე — მიმართული გადაწყვეტილებაა და არა საერთო უფლება რეკლამის განთავსებაზე. აუქციონის ფარგლებში მონაწილე ორმხრივ ვალდებულებას იღებს: ერთი მხრივ, დადგენილ ნორმებსა და წესებს დაემორჩილება, მეორე მხრივ — ფასს იხდის. ეს კონსტრუქცია საჯარო ქონების მართვას ბაზრის ინსტრუმენტებით აწყობს: მესაკუთრე ადგილს კონკურენტული გაყიდვით აფასებს, ქალაქი კი, როგორც რეგულატორი, ნორმებს წარმომადგენლობითი ორგანოს აქტით ადგენს.
სად საჭიროა ნებართვა და სად არა
კანონი ამ ნებართვის ფარგლებს მკაფიოდ განსაზღვრავს: ამ კანონით დადგენილი გარე რეკლამის განთავსების ნებართვა გაიცემა მხოლოდ სახელმწიფო ან მუნიციპალიტეტის საკუთრებაში არსებულ მიწის ნაკვეთზე ან სხვა ქონებაზე გარე რეკლამის განთავსებისათვის. ფიზიკური ან კერძო სამართლის იურიდიული პირის ან კანონმდებლობით გათვალისწინებული სხვა ორგანიზებული წარმონაქმნის საკუთრებაში არსებულ მიწის ნაკვეთზე ან სხვა ქონებაზე გარე რეკლამის განთავსება ამ ნებართვას არ საჭიროებს. ეს განსხვავება გადამწყვეტია ბიზნეს-გეგმის შესაფასებლად: საჯარო ქონებაზე გზა აუქციონის გავლით მიდის, კერძო ქონებაზე კი — მესაკუთრესთან პირდაპირ შეთანხმებით.
დროებითი სამართლებრივი რეგულირება
გარე რეკლამის სფეროში დროებითი ხარისხის ნორმებიც მოქმედებს: მათ თანახმად, კანონით გათვალისწინებული გარე რეკლამის განთავსების სანებართვო რეგულირების შემოღება დასაშვებია მხოლოდ საქართველოს დედაქალაქის — თბილისის — და თვითმმართველი ქალაქების ტერიტორიებზე. გარდა ამისა, დროებითი რეგულირება გარდამავალ მექანიზმს ინახავს: აუქციონებამდე კანონმდებლობით დადგენილი წესით გაფორმებული ხელშეკრულებების მოქმედების ვადა მხარეთა შეთანხმებით შესაძლებელია გაგრძელდეს ნებართვის გარეშე — ადგილობრივი თვითმმართველობის ორგანოს მიერ ჩატარებული პირველი აუქციონის შედეგად გაცემული ნებართვის მოქმედების ვადით.
რადგან ჩარჩო დროებითი ხასიათის ნორმებზეა აგებული, წესები იცვლება: აუქციონების კალენდარი, ნორმების დეტალები და პროცედურები წარმომადგენლობითი ორგანოების აქტებში ცხოვრობს და ქალაქებს შორის განსხვავდება — ამიტომ თითოეული ადგილისთვის გადამოწმება ყოველ ჯერზე ახლიდან ჯდება.
ხშირად დასმული კითხვები
ქვემოთ ვუპასუხებთ გარე რეკლამის ნებართვასთან დაკავშირებულ ყოველდღიურ პრაქტიკაში ყველაზე ხშირად დასმულ ძირითად კითხვებს.
როგორ გაიცემა გარე რეკლამის ნებართვა?
აუქციონის წესით — დადგენილი ნორმების დაცვის ვალდებულების აღებისა და ყველაზე მაღალი ფასის წარმოდგენის საფუძველზე. გამარჯვებული იხდის მხოლოდ გაცემის ფასს; მოსაკრებელი არ გადაიხდევინება.
ვინ ატარებს აუქციონს?
აუქციონის პირობებსა და ჩატარების პროცედურას ადგენს შესაბამისი მუნიციპალიტეტის წარმომადგენლობითი ორგანო; ნებართვას გასცემს აღმასრულებელი ორგანო ან მის მიერ დაფუძნებული საჯარო სამართლის იურიდიული პირი.
სად შეიძლება სანებართვო რეგულირება?
დროებითი რეგულირებით — მხოლოდ თბილისისა და თვითმმართველი ქალაქების ტერიტორიებზე.
საჭიროა თუ არა ნებართვა კერძო ქონებაზე?
არა — კერძო საკუთრებაში არსებულ მიწის ნაკვეთზე ან ქონებაზე გარე რეკლამის განთავსება ამ ნებართვას არ საჭიროებს; ნებართვა მხოლოდ სახელმწიფო ან მუნიციპალიტეტის საკუთრებაში არსებულ ობიექტებზე გაიცემა.
რა ხდება ძველ ხელშეკრულებებთან?
მათი მოქმედების ვადა მხარეთა შეთანხმებით შესაძლებელია გაგრძელდეს ნებართვის გარეშე — პირველი აუქციონის შედეგად გაცემული ნებართვის ვადით.
როგორ დაგეხმარებით Legal.ge-ზე
Legal.ge-ზე ვამზადებთ მონაწილეებს გარე რეკლამის აუქციონებისთვის: ვაანალიზებთ მუნიციპალიტეტის გამოცხადებულ პირობებს, ვაფიქსირებთ ვალდებულებებს, რომლებიც ფასის წინაპირობაა, და ვათვლით გაცემის ფასს აუქციონის შედეგების მიხედვით; კერძო ქონების შემთხვევაში კი ვაწყობთ მესაკუთრესთან ურთიერთობის სამართლებრივ ჩარჩოს. დაგვიკავშირდით Legal.ge-ზე — ნებართვის საკითხი ყოველთვის კონკრეტული გამოცხადებიდან და კონკრეტული ადგილის საკუთრებრივი სტატუსიდან უნდა აგებული იყოს.