ქონებრივი უფლებების კოლექტიური მართვის სისტემა
მუსიკალური უფლებების მართვა საქართველოში ეფუძნება ქონებრივი უფლებების კოლექტიურ საფუძველზე მმართველი ორგანიზაციის ინსტიტუტს. ასეთი ორგანიზაცია შეიძლება შექმნან მეცნიერების, ლიტერატურისა და ხელოვნების ნაწარმოებების ავტორებმა, შემსრულებლებმა, ფონოგრამისა და ვიდეოგრამის დამამზადებლებმა და საავტორო თუ მომიჯნავე უფლებების სხვა მფლობელებმა, რათა საკუთარი ქონებრივი უფლებები ერთობლივად, პროფესიულად მართონ. ორგანიზაცია წარმოადგენს არასამეწარმეო იურიდიულ პირს, რომელსაც აკრედიტაციას ანიჭებს სახელმწიფო ინтелექტუალური საკუთრების ცენტრი — საქპატენტი, კანონით დადგენილი წესით. ერთი უფლების ან უფლებათა კატეგორიის მიმართ ქონებრივი უფლებების მართვა მხოლოდ ერთმა აკრედიტებულმა ორგანიზაციამ უნდა განახორციელოს, რაც ბაზარზე მონოპოლიურ რეჟიმს ქმნის და უფლების მფლობელებს ერთი სანდო პარტნიორის ირგვლივ განათავსების საშუალებას აძლევს.
აკრედიტაციის პირობები და კონკურსი
აკრედიტაციის მისაღებად ორგანიზაცია საქპატენტს წარუდგენს განაცხადს, რომლითაც დგინდება: ორგანიზაცია წარმოადგენს უფლების მფლობელებს და მათგან ნებისმიერს შეუძლია მას შეუერთდეს წესდების შესაბამისად — ამის დასადასტურებლად წარდგენილია წერილობითი ხელშეკრულებები მფლობელთა სიითა და რეპერტუარით; ორგანიზაციას შეუძლია კოლექტიური მართვა — გააჩნია შესაბამისი პერსონალი, ჰონორარის შეგროვების მატერიალურ-ტექნიკური ბაზა და შეგროვების, განაწილებისა და გადახდის ეფექტიანი მექანიზმები; მისი წესდება და ტარიფების განაწილების პრინციპები თანაბარ და არადისკრიმინაციულ მოპყრობას იძლევა; გადახდილია განაცხადის განხილვის საფასური; ორგანიზაცია არ არის მოვალეთა რეესტრში და მას არ ადევს ყადაღა. განაცხადს ურთიერთწარმომადგენლობის ხელშეკრულებებიც ერთვის უცხო ქვეყნების ანალოგიურ ორგანიზაციებთან — როგორც საქართველოში გამოყენებული რეპერტუარის, ისე უცხოეთში გამოყენებული ქართული რეპერტუარის დასაფარავად.
თუ ეს ხელშეკრულებები განაცხადისას სრულყოფილად ვერ წარმოდგება, აკრედიტაციის კომისია შეიძლება შეურიგდეს ვადის გაგრძელებას: ორგანიზაციას სრულყოფილი წარდგენისთვის ეძლევა 1-წლიანი ვადა, რომელიც დასაბუთებული გადაწყვეტილებით იმავე ვადით შეიძლება გაგრძელდეს; პირობის შეუსრულებლობისას აკრედიტაცია ძალადაკარგულად ცხადდება და გამოცხადდება ახალი კონკურსი. ერთზე მეტი განმცხადებლის შემთხვევაში გადაწყვეტილება მიიღება იმის სასარგებლოდ, ვინც ყველაზე მეტად აკმაყოფილებს პირობებს, და გაითვალისწინებს წარსულ საქმიანობასაც. აკრედიტაციის შესახებ გადაწყვეტილება ქვეყნდება საქპატენტის ბიულეტენში; მისი გასაჩივრება შეიძლება ოფიციალური გაცნობიდან 1 თვის ვადაში, თუმცა გასაჩივრება არ აჩერებს გადაწყვეტილების მოქმედებას. გადაწყვეტილების მიღებიდანვე ორგანიზაცია ვალდებულია 14 დღის ვადაში მიმართოს საჯარო რეესტრის ეროვნულ სააგენტოს საფირმო სახელწოდების შესაბამისობის უზრუნველსაყოფად, ხოლო აკრედიტაციის შეწყვეტისას საქპატენტი ახალ კონკურსს გამოაცხადებს არაუგვიანეს 1 თვისა.