სამთო ნებართვების სამართლებრივი რეჟიმი
სამთო საქმიანობის ნებართვები საქართველოში ლიცენზირებისა და ნებართვების შესახებ კანონით რეგულირდება. წიაღისეულის მოპოვების ლიცენზია ჯერ კიდევ არსებულ საერთო წესებში აუქციონით გაიცემა, თუმცა კანონი ითვალისწინებს გამონაკლისსაც — გაცემის პირდაპირი წესს, რომელიც გარემოსდაცვითი და წყალმომარაგების მიზნებით გამოიყენება. სამთო ნებართვების მიმართველს ამიტომ ორივე გზა უნდა იცოდეს: როგორც აუქციონის პროცედურა და მისი საწყისი ფასი, ისე პირდაპირი წესით გაცემის პირობები და შემდგომი ანგარიშგებითი ვალდებულებები, რადგან ლიცენზიის მფლობა არ ნიშნავს კონტროლისგან გათავისუფლებას.
წიაღისეულის მოპოვების ლიცენზიის პირდაპირი წესით გაცემა
ლიცენზიის გამცემი სასარგებლო წიაღისეულის მოპოვების ლიცენზიას პირდაპირი წესით გასცემს მხოლოდ საქართველოს მთავრობის თანხმობის შემთხვევაში და მხოლოდ განსაზღვრული დანიშნულებით. ეს შესაძლებელია ორი შემთხვევით: პირველი — კანონის მე-6 მუხლის 87-ე პუნქტით გათვალისწინებული წყალმომარაგების ლიცენზიის მფლობელ პირზე, მომხმარებელთა სასმელი წყლით უზრუნველყოფის მიზნით მიწისქვეშა მტკნარი წყლის მოსაპოვებლად; მეორე — ტურისტული და რეკრეაციული მიზნებისთვის, სამკურნალო ტალახის ან გარეგანი მოხმარების მიწისქვეშა მინერალური წყლების მოსაპოვებლად. გარდა ამისა, პირდაპირი წესით გაცემა შესაძლებელია კერძო საკუთრებაში არსებულ მიწის ნაკვეთზე მიწისქვეშა მტკნარი წყლის სამეწარმეო მიზნით მოსაპოვებლად, წელიწადში არაუმეტეს 5 000 კუბური მეტრის მოპოვების უფლებით. თუ წყალმომარაგების ლიცენზია გაუქმდება, ეს მოპოვების ლიცენზიის გაუქმების საფუძველიც ხდება.
პირდაპირი წესით მიღების მსურველი ლიცენზიის გამცემს წარუდგენს წერილობით განცხადებას, რომელიც უნდა შეიცავდეს ინფორმაციას მოსაპოვებელი წიაღისეულის მოცულობის, ადგილმდებარეობისა და მოპოვების მიზნის შესახებ. განაცხადს ურთავენ მეწარმეთა და არასამეწარმეო იურიდიული პირების რეესტრიდან ამონაწერს, ფიზიკური პირის იდენტიფიკაციის დოკუმენტების ასლებს ან საჯარო სამართლის იურიდიული პირის სადამფუძნებლო დოკუმენტებს; წყალმომარაგების შემთხვევაში — ამ ლიცენზიის ფლობის დამადასტურებელ დოკუმენტს, კერძო მიწის შემთხვევაში — საკუთრების უფლების დოკუმენტს, აგრეთვე სალიცენზიო მოსაკრებლის გადახდის საბუთს. მოსაკრებლის ოდენობა სალიცენზიო და სანებართვო მოსაკრებლების შესახებ კანონით განისაზღვრება. გამცემი ადგენს კონკრეტული ობიექტით სარგებლობის მოთხოვნებს და დამატებით სალიცენზიო პირობებს, ხოლო გაცემის ზოგად წესს — მთავრობა.
საწყისი ფასი, გარემოსდაცვითი გადაწყვეტილება და ვადა
სარგებლობის ლიცენზიის გაცემის საწყისი ფასის განსაზღვრისა და ანგარიშსწორების წესს ადგენს ლიცენზიის გამცემი კანონით დადგენილი პრინციპების დაცვით. თუ კანონის მე-7 მუხლის პირველი, მე-4, მე-5 და მე-9 პუნქტებით გათვალისწინებული ლიცენზიის გაცემა გარემოსდაცვითი შეფასების კოდექსით გათვალისწინებულ გარემოსდაცვით გადაწყვეტილებას საჭიროებს, სასარგებლო წიაღისეულის მოპოვება მხოლოდ ამ გადაწყვეტილების გაცემის შემდეგ არის შესაძლებელი. უარის თქმის ან არსებითად შემცვლელი პირობების შემთხვევაში ლიცენზიის მფლობელს, მისი მოთხოვნის საფუძველზე, აუქციონზე დაფიქსირებული საბოლოო ან შემოთავაზებული თანხა უბრუნდება. ვადის განსაზღვრისას გათვალისწინებულია ობიექტის თვისება და სარგებლობის ტექნოლოგიური ხასიათი, უვადო გაცემა კი დაუშვებელია. ვადის გაგრძელება შესაძლებელია მხოლოდ მთავრობის თანხმობით.
ლიცენზიის გაყოფა და გადაცემა
ლიცენზიის მფლობელი უფლებამოსილია სარგებლობის ლიცენზია რამდენიმე ნაწილად დაყოს და სარგებლობის უფლება ან მისი ნაწილი იჯარით ან საკუთრებაში გადასცეს სხვა პირს. გასხვისების შემთხვევაში მფლობელი ვალდებულია შესაბამისი საბუთები წარუდგინოს გამცემს, რომელიც 10 კალენდარული დღის ვადაში შეიტანს ცვლილებებს სალიცენზიო რეესტრში და გასცემს სალიცენზიო მოწმობას. თუ გასხვისებამდე მფლობელს გარემოსდაცვითი გადაწყვეტილებაც ჰქონდა გადაცემული, ორივე მხარე მიმართავს გადაწყვეტილებათა რეესტრში ცვლილების შესატანად, ხოლო გარემოსდაცვითი პირობების დარღვევისთვის თითოეული სუბიექტის პასუხისმგებლობა ინდივიდუალურად განისაზღვრება. გამცემის მიერ რეესტრში ცვლილების არშეტანა არ აბრკოლებს ლიცენზიის მიმღებისთვის სარგებლობის განხორციელებას.
სალიცენზიო პირობების შესრულების კონტროლი
სალიცენზიო პირობების შესრულებას აკონტროლებს ლიცენზიის გამცემი — მხოლოდ შერჩევითი შემოწმებით ან რეგულარული ანგარიშგებით. თუ კანონით სხვა რამ არ არის დადგენილი, ლიცენზიის მფლობელი ყოველწლიურად, 1 აპრილიდან 1 მაისამდე წერილობით ანგარიშებს; მფლობელი, რომელიც ლიცენზიას საანგარიშგებო პერიოდის დაწყებამდე 6 თვის განმავლობაში იღებს, ანგარიშგების ვალდებულებას არ არის დაქვემდებარებული. კალენდარული წლის განმავლობაში კონტროლი, თუ კანონით სხვა რამ არ არის დადგენილი, მხოლოდ ერთხელ შეიძლება განხორციელდეს, ხოლო კანონის მე-6 მუხლის 72-ე–72⁵ პუნქტებით გათვალისწინებული საქმიანობის შემთხვევაში — წელიწადში სამჯერ. შერჩევითი შემოწმების განხორციელების შესახებ გადაწყვეტილება ადმინისტრაციული აქტია, რომელიც მფლობელს უნდა წარედგინოს; შემოწმების შედეგად შედგენილი აქტი სპეციალურ რეესტრში შეიტანება. გამცემს არ აქვს უფლება შეამოწმოს ისეთი გარემოებები, რომლებიც უშუალოდ არ არის დაკავშირებული სალიცენზიო პირობების დაცვასთან.
ნებართვის განაცხადი და დოკუმენტაცია
ნებართვის მაძიებელი გამცემს წერილობით განაცხადს წარუდგენს ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსის მე-6 თავით დადგენილი წესით. განაცხადი უნდა აკმაყოფილებდეს ამ კოდექსის 78-ე მუხლის მოთხოვნებს და შეიცავდეს მითითებას ნებართვის სახეზე და თანდართული საბუთების ნუსხას. მას ურთავენ საჯარო რეესტრიდან ამონაწერებს ან იდენტიფიკაციის დოკუმენტებს, საჯარო სამართლის იურიდიული პირის შემთხვევაში — სადამფუძნებლო დოკუმენტებს, აგრეთვე სანებართვო მოსაკრებლის გადახდის საბუთს. დამატებითი თანდართული საბუთები მხოლოდ კანონით შეიძლება განისაზღვროს. დამატებითი სანებართვო პირობების დადასტურება ცალკე ადმინისტრაციული წარმოებით ხდება, განაცხადის ასლები სხვა ადმინისტრაციულ ორგანოს გადაეცემა არა უგვიანეს 3 დღისა, და მონაცემთა ცვლილების შესახებ ნებართვის მფლობელი გამცემს ცვლილებიდან 7 დღეში აცნობებს.
როგორ დაგეხმარებით
ჩვენი გუნდი დაგეხმარებთ პირდაპირი წესით გაცემის შესაძლებლობის შეფასებაში, განაცხადისა და დოკუმენტაციის მომზადებაში, ლიცენზიის გაყოფა-გადაცემის გაფორმებაში და ანგარიშგების თუ შერჩევითი შემოწმების პროცედურებში, როგორც ასევე ლიცენზიასთან დაკავშირებული სადავო სიტუაციების მართვაში.