სამთო სამართალი საქართველოში სახელმწიფო რესურსებით სარგებლობის ლიცენზიების სისტემაზეა აწყობილი: წიაღისეულის მოპოვებიდან მიწისქვეშა სივრცის გამოყენებამდე, სარგებლობის ლიცენზია აუქციონის წესით გაიცემა და მისი მოპოვების პროცედურა ლიცენზიებისა და ნებართვების შესახებ კანონითაა დაწვრილებით დარეგულირებული. თუ თქვენი საქმიანობა მიწის წიაღის რესურსებს ეხება, ეს გვერდი განმარტავს, რომელი ლიცენზიის სახეები არსებობს, რა დოკუმენტები წარადგენთ აუქციონზე, როგორ მიმდინარეობს გაცემის პროცედურა და როგორ შეგიძლიათ უარის გადაწყვეტილების გასაჩივრება.
სარგებლობის ლიცენზიის სახეები
კანონი სარგებლობის ლიცენზიის შემდეგ სახეებს განასხვავებს: სასარგებლო წიაღისეულის მოპოვების ლიცენზია; მიწისქვეშა სივრცის გამოყენების ლიცენზია; ნავთობისა და გაზის რესურსებით სარგებლობის გენერალური ლიცენზია, რომელიც ორ სპეციალურ ლიცენზიას მოიცავს — ნავთობისა და გაზის ძებნა-ძიებისა და ნავთობისა და გაზის მოპოვების სპეციალურ ლიცენზიებს; სამონადირეო მეურნეობის სპეციალურ ლიცენზიას; თევზჭერის ლიცენზიას; რადიოსიხშირული სპექტრით სარგებლობის ლიცენზიას; და ექსპორტის მიზნით სოჭის გირჩით, გადაშენების საფრთხის წინაშე მყოფი ველური ფლორისა და ფაუნის სახეობებით საერთაშორისო ვაჭრობის შესახებ კონვენციის დანართებში შეტანილი თეთრყვავილას ბოლქვებითა და ყოჩივარდას გორგლებით სარგებლობის ლიცენზიას. სიის ორი პოზიცია ამოღებულია და მათი მოთხოვნა დღეს აღარ არსებობს. სწორი სახის შერჩევა გადამწყვეტია: განაცხადში ზუსტად უნდა იყოს მითითებული, რომელი სარგებლობის ლიცენზიის სახის მიღებას ითხოვს ლიცენზიის მაძიებელი.
წარსადგენი დოკუმენტაცია
აუქციონის წესით ლიცენზიის გაცემისას მაძიებელი წერილობით განცხადებას წარადგენს, რომელშიც მითითებული იქნება სასურველი ლიცენზიის სახე. განცხადებას ურთავს: კერძო სამართლის იურიდიული პირისა და ინდივიდუალური მეწარმისთვის — სახელმწიფო რეესტრიდან ამონაწერებს; ფიზიკური პირისთვის — იდენტიფიკაციის დამადასტურებელი, კანონმდებლობით დადგენილი საბუთების ასლებს; საჯარო სამართლის იურიდიულმა პირმა — სადამფუძნებლო დოკუმენტების დამოწმებული ასლები. განცხადებას ასევე ურთავს სალიცენზიო მოსაკრებლის გადახდის დამადასტურებელ საბუთს; მოსაკრებლის ოდენობა, ბიუჯეტში გადახდის და ზედმეტად გადახდილი თანხის დაბრუნების წესი კი სალიცენზიო და სანებართვო მოსაკრებლების შესახებ კანონით განისაზღვრება.
დროის გათვალისწინებაც მნიშვნელოვანია: აუქციონში მონაწილეობაზე განცხადება მიიღება აუქციონის გამოცხადებიდან არანაკლებ თხუთმეტი დღის განმავლობაში, ხოლო განცხადებების მიღების საბოლოო ვადას ყოველ კონკრეტულ შემთხვევაში ლიცენზიის გამცემი ადგენს. თუ მაძიებელი ვადის დასრულებამდე უარს განაცხადებს აუქციონში მონაწილეობაზე, მის მიერ გადახდილი სალიცენზიო მოსაკრებელი ექვემდებარება დაბრუნებას.
აუქციონის წესით გაცემის პროცედურა
სარგებლობის ლიცენზია გაიცემა აუქციონის წესით, გარდა კანონით გათვალისწინებული შემთხვევისა. გაცემის წარმოების დაწყების საფუძველია როგორც ლიცენზიის მაძიებლის განცხადება, ისე ლიცენზიის გამცემის გადაწყვეტილება — აუქციონის გამართვის შესახებ გადაწყვეტილება ადმინისტრაციული აქტია. კონკრეტული სახელმწიფო რესურსით სარგებლობისთვის დგინდება მოთხოვნები კონკრეტული ობიექტით სარგებლობისთვის და დამატებითი სალიცენზიო პირობები, რომლებიც კანონით დგინდება. გამცემი, სახელმწიფო და საზოგადოებრივი ინტერესების გათვალისწინებით, შეიძლება ადგენდეს სარგებლობის რაოდენობრივ, თვისობრივ და დროში განსაზღვრულ ნორმებსა და წესებს.
აუქციონზე გამარჯვებული ვლინდება სარგებლობისთვის დადგენილი ნორმებისა და წესების დაკმაყოფილების ვალდებულების აღებისა და ყველაზე მაღალი ფასის წამოდგენის საფუძველზე, ხოლო მონაწილეობის უფლება აქვს ყველა მაძიებელს, რომელიც აკმაყოფილებს კანონით დადგენილ სალიცენზიო პირობებს და აიღებს ვალდებულებას, დააკმაყოფილოს გამცემის მიერ განსაზღვრული მოთხოვნები. კონკრეტული ობიექტის რაოდენობას, მოცულობასა და სარგებლობის წესს განსაზღვრავს ლიცენზიის გამცემი. განსაკუთრებით მნიშვნელოვანია ინტეგრაციის ნორმა: თუ კონკრეტული რესურსით სარგებლობა და ამ სარგებლობისთვის დადგენილი პირობები თავისი არსით მოიცავს სხვა ლიცენზიით ან ნებართვით გათვალისწინებულ საქმიანობას, ამ რესურსით სარგებლობისთვის იმ ლიცენზიის ან ნებართვის მოპოვება აღარ არის აუცილებელი — ორმაგი ლიცენზირება გამორიცხულია.
ინფორმაციის გამოქვეყნება, გამჭვირვალობა და გასაჩივრება
აუქციონის გამჭვირვალობას კანონი ინფორმაციის წინასწარი გამოქვეყნებით უზრუნველყოფს: აუქციონის გამართვის შესახებ ინფორმაციას ლიცენზიის გამცემი გამართვამდე არაუგვიანეს ერთი თვისა აქვეყნებს საკუთარ ვებგვერდზე; აუქციონის სხვა ვებგვერდით გამართვის შემთხვევაში გამცემი ვალდებულია გამართვის თარიღამდე არაუგვიანეს სამი სამუშაო დღისა საკუთარ ვებგვერდზე გამოაქვეყნოს შესაბამისი ინფორმაცია აუქციონის თარიღითა და იმ ვებგვერდის მისამართით. სასარგებლო წიაღისეულის მოპოვების ლიცენზიისთვის განსაკუთრებული ვადა მოქმედებს: ინფორმაცია აუქციონამდე არაუგვიანეს ათი დღისა ქვეყნდება ელექტრონული აუქციონის ვებგვერდზე. ინფორმაციის გავრცელებლად შესაძლებელია სხვა საშუალებებიც გამოყენებულ იქნეს, ამიტომ მონიტორინგი მხოლოდ გამცემის ვებგვერდით არ უნდა შემოიფარგლოთ.
გამოსაქვეყნებელი ინფორმაცია უნდა შეიცავდეს: ლიცენზიის გამცემის დასახელებას; სარგებლობის ლიცენზიის კონკრეტულ ობიექტს; განცხადებების მიღებისა და აუქციონის გამართვის ვადებს; კანონმდებლობით დადგენილ სალიცენზიო პირობებს; მოთხოვნებს კონკრეტული ობიექტით სარგებლობისთვის; გამარჯვებულის გამოვლენის კრიტერიუმებს. თუ საქმიანობის ლიცენზიის გაცემაზე უარი თქვეს, გასაჩივრების გზა ღიაა: ლიცენზიის გამცემის გადაწყვეტილება საქმიანობის ლიცენზიის გაცემაზე უარის თქმის შესახებ შეიძლება გასაჩივრდეს ზემდგომ ადმინისტრაციულ ორგანოში (თანამდებობის პირთან) ან სასამართლოში.
ხშირად დასმული კითხვები
რომელი სახის სარგებლობის ლიცენზიები არსებობს?
სასარგებლო წიაღისეულის მოპოვების; მიწისქვეშა სივრცის გამოყენების; ნავთობისა და გაზის რესურსებით სარგებლობის გენერალური, რომელიც ძებნა-ძიებისა და მოპოვების სპეციალურ ლიცენზიებს მოიცავს; სამონადირეო მეურნეობის; თევზჭერის; რადიოსიხშირული სპექტრით სარგებლობის; და ექსპორტის მიზნით სოჭის გირჩით, თეთრყვავილასა და ყოჩივარდას სარგებლობის.
როგორ გამოვლინდება აუქციონის გამარჯვებული?
ყველაზე მაღალი ფასის წარმოდგენისა და სარგებლობისთვის დადგენილი ნორმებისა და წესების დაკმაყოფილების ვალდებულების აღების საფუძველზე. მონაწილეობის უფლება აქვს ყველა მაძიებელს, რომელიც სალიცენზიო პირობებს აკმაყოფილებს.
როდისაა შესაძლებელი განაცხადის წარდგენა?
აუქციონში მონაწილეობაზე განცხადება მიიღება აუქციონის გამოცხადებიდან არანაკლებ თხუთმეტი დღის განმავლობაში. საბოლოო ვადას ყოველ შემთხვევაში გამცემი ადგენს. ვადამდე უარის თქმისას გადახდილი სალიცენზიო მოსაკრებელი ბრუნდება.
სად და როდის ქვეყნდება აუქციონის შესახებ ინფორმაცია?
გამცემის ვებგვერდზე აუქციონამდე არაუგვიანეს ერთი თვისა; სასარგებლო წიაღისეულის მოპოვების ლიცენზიისთვის — არაუგვიანეს ათი დღისა ელექტრონული აუქციონის ვებგვერდზე.
როგორ შეიძლება უარის გასაჩივრება?
საქმიანობის ლიცენზიის გაცემაზე უარის თქმის შესახებ გამცემის გადაწყვეტილება შეიძლება გასაჩივრდეს ზემდგომ ადმინისტრაციულ ორგანოში (თანამდებობის პირთან) ან სასამართლოში.
როგორ დაგეხმარებით Legal.ge-ზე
Legal.ge-ის გუნდი ეხმარება წიაღისეულით და სხვა სახელმწიფო რესურსებით სარგებლობის მსურველებს ლიცენზირების ყველა ეტაპზე: შევაფასებთ, რომელი სახის სარგებლობის ლიცენზია გჭირდებათ, გადავამოწმებთ თქვენს პოზიციას გამოქვეყნებულ მოთხოვნებთან, მოვამზადებთ განაცხადს და დოკუმენტაციას, ხოლო უარის შემთხვევაში — გასაჩივრების პოზიციას. დაგვიკავშირდით Legal.ge-ზე კონსულტაციისთვის.