კანონის სფერო და მიზანი
ზღვის სამართლის ზოგადი ნორმები — გემების რეგისტრაცია, გარიგებები, ხელშეკრულებები — ცალკე კანონმდებლობაშია; ამ გვერდის საფუძველი მეზღვაურთა განათლების, წვრთნისა და სერტიფიცირების შესახებ საქართველოს კანონია. კანონის პირველი მუხლის თანახმად, ის განსაზღვრავს საქართველოში მეზღვაურთა განათლების, წვრთნისა და სერტიფიცირების უნიფიცირებულ სტანდარტებსა და წესებს, აგრეთვე საზღვაო-საგანმანათლებლო დაწესებულების მონიტორინგის, საზღვაო-საწვრთნელი დაწესებულების აღიარებისა და მონიტორინგის, სამედიცინო დაწესებულების შერჩევისა და მონიტორინგის სისტემებს. მეზღვაურის პროფესია რეგულირებადი პროფესიაა, ხოლო საზღვაო უმაღლესი საგანმანათლებლო პროგრამები — რეგულირებადი აკადემიური პროგრამები; კანონის მიზანია მეზღვაურთა განათლებისა და სერტიფიცირების ეფექტიანი და თანამედროვე მოთხოვნების შესაბამისი სისტემის ჩამოყალიბება. კანონი შემუშავებულია 1978 წლის „მეზღვაურების მომზადების, დიპლომირებისა და ვახტის გაწევის შესახებ“ საერთაშორისო კონვენციის გათვალისწინებით და მის ძირითად პრინციპებს ეფუძნება.
სერტიფიკატების გაცემა და რეგისტრაცია
კანონის მე-8 მუხლის მიხედვით, სააგენტო გასცემს სერტიფიკატს, თუ პირი აკმაყოფილებს ასაკის, განათლების, ნაოსნობის სტაჟის, ჯანმრთელობის მდგომარეობის, წვრთნისა და კომპეტენციის შეფასების მოთხოვნებს. განმცხადებელი წარმოადგენს პირადობის დამადასტურებელ დოკუმენტს; ჯანმრთელობის მდგომარეობის — განსაკუთრებით მხედველობისა და სმენის — შესაბამისობის დოკუმენტს შერჩეული სამედიცინო დაწესებულებისგან; დამტკიცებული ნაოსნობის სტაჟის, წვრთნის გავლის და განათლების დამადასტურებელ დოკუმენტებს და კომპეტენციის სტანდარტებთან შესაბამისობის დოკუმენტს. სააგენტო აწარმოებს კაპიტნების, ოფიცრებისა და რიგითი შემადგენლობების კომპეტენციის ყველა სერტიფიკატის — გაცემულის, ვადაგასულის, გაგრძელებულის, შეჩერებულის, გაუქმებულის, დაკარგულის — აღრიცხვის რეესტრს, ინფორმაციას ხელმისაწვდომს ხდის ყველა დაინტერესებული პირისთვის და ინფორმაციის გაცემის თხოვნას პასუხობს 5 სამუშაო დღის ვადაში. კომპენტენციის სერტიფიკატი საქართველოში გაიცემა და განახლდება მხოლოდ საქართველოს მოქალაქეზე, მის მიერ საქართველოს ტერიტორიაზე მიღებული საზღვაო განათლების საფუძველზე.
ნაოსნობის სტაჟში არ ჩაითვლება, მაგალითად, საგემბანე განყოფილების მეზღვაურისთვის ნაოსნობა საშუქურო ან სპორტულ გემზე, ნავსადგურის აკვატორიის ფარგლებში, მცურავ დოკსა და მცურავ ამწეზე, შესაკეთებელი დგომა 1 თვეზე მეტი ხნით და ნაოსნობა 500 ტონაზე ნაკლები საერთო ტევადობის გემზე — 500 ტონა ან მეტი ტევადობის გემის სავახტო თანაშემწის სერტიფიკატის მისაღებად. გემის მექანიკოსისთვის ანალოგიური წესი 750 კვტ-იანი სიმძლავრის ზღვარზეა მიბმული, ელექტროტექნიკოსისთვის კი — 50 კვტ-იანი ელექტრომოწყობილობის სიმძლავრეზე. სააგენტოში მუშაობის 2 თვე ჩაითვლება 1-თვიან დამტკიცებულ სტაჟად; სააგენტოს მიერ სერტიფიცირებულ ლოცმანად მუშაობის 2 თვეც იმავე თანაფარდობით ითვლება, თუ ლოცმანს ბოლო 5 წლის განმავლობაში განხორციელებული აქვს 120 სალოცმანო გაცილება, მათ შორის ბოლო 12 თვის განმავლობაში — არანაკლებ 12. ამ გზით მიღებული სტაჟი მხოლოდ სერტიფიკატის გასაახლებლად გამოიყენება, უფრო მაღალი დონის სერტიფიკატის მისაღებად — არა.