გასვლის სამართლებრივი ღერძი: ვინ აწარმოებს გაუქმებას
სათამაშო ბიზნესიდან გასვლა იმით იწყება, რომ ქართულ სამართალში ნებართვა კერძო გადაწყვეტილებით არ ქრება: „ლატარიების, აზარტული და მომგებიანი თამაშობების მოწყობის შესახებ“ საქართველოს კანონის მიხედვით, აზარტული ან/და მომგებიანი თამაშობის მოწყობისა და აზარტული ან/და მომგებიანი თამაშების მიწოდების ნებართვების გაცემას, მათში ცვლილებების შეტანას, გაუქმებასა და შესაბამისი მონაცემების უწყებრივ სანებართვო რეესტრში გატარებას „ლიცენზიებისა და ნებართვების შესახებ“ საქართველოს კანონისა და ამავე კანონის შესაბამისად ახორციელებს შემოსავლების სამსახური. გასვლის გეგმა ამიტომ სახელმწიფო ორგანოსთან ფორმალიზებული პროცედურით უნდა დაიწყოს და არა უბრალოდ ობიექტის დახურვით.
მნიშვნელოვანია კონტროლის გაგრძელების წესიც: შემოსავლების სამსახური სანებართვო პირობების შესრულების კონტროლს შერჩეული პირის მეშვეობით, კონტროლის ელექტრონული სისტემის დახმარებითაც აწარმოებს, და სანებართვო პირობების დარღვევის ფაქტის არსებობისას მათი შესრულების შემოწმება ჩაატარებს მოქმედი ნებართვის პერიოდისთვისაც. ანუ გასვლა წარსულს არ ბრუნავს: ნებართვის მოქმედების პერიოდში დაშვებული დარღვევები გასვლის შემდეგაც შეიძლება შემოწმების საგნად იქცეს. დაკისრებული ჯარიმის გადახდის ვადაც კანონით არის განსაზღვრული — ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის ჩაბარებიდან 30 კალენდარული დღე.
შეწყვეტამდე — წერილობითი შეტყობინება
კანონი ორგანიზატორისთვის ერთმართველ ვალდებულებას ადგენს: აზარტული ან/და მომგებიანი თამაშობის საქმიანობის შეწყვეტამდე ან განახლებამდე წერილობით აცნობოს შემოსავლების სამსახურს ამ საქმიანობის შეწყვეტის ან განახლების თაობაზე. ეს ნორმა გასვლის პროცესის პირველი ფორმალური ნაბიჯია: შეტყობინება წინ უნდა წინამორბედობდეს ფაქტობრივ შეწყვეტას, და არა მის მოჰყვებოდეს. პრაქტიკულად ეს იმასაც ნიშნავს, რომ „ჩუმი დახურვა“ — ობიექტის ჩაკეტვა რეგულატორისთვის აცნობის გარეშე — საკუთარივე კანონდარღვევის ჩადენაა.
გასვლის პერიოდში მოთამაშესთან დაკავშირებული ვალდებულებები ძალაში რჩება: ორგანიზატორი ვალდებულია განახორციელოს გაცემულ მოგებათა რეგისტრაცია, შექმნას ელექტრონული ბაზა და შესაბამისი ინფორმაცია ფინანსური მონიტორინგის სამსახურს კანონმდებლობით დადგენილი წესით წარუდგინოს; მოთხოვნის შემთხვევაში მოთამაშეს წერილობითი ცნობა მოგების მიღების შესახებ მისცეს; მოთამაშის პრეტენზიასთან დაკავშირებული გადაწყვეტილება კი მოწყობის პირობებით (რეგლამენტით) გათვალისწინებულ ვადაში მიიღოს. გასვლის გეგმა ამ ვალდებულებების დახურვის კალენდარსაც უნდა შეიცავდეს — მოთამაშეებთან გადაუდებელი დავები სწორედ ამ ეტაპზე წარმოიშვამაშალებს.
ნაწილობრივი შეწყვეტა და წარმოებული ნებართვების რეჟიმი
ერთ-ერთი ყველაზე პრაქტიკული წესი შერწყმული ნებართვების შესახებ კანონში სწორედ გასვლის ჭრილში მუშაობს. თუ სამორინის მოწყობის ნებართვით გათვალისწინებული საქმიანობა შეწყდა ან შეჩერდა, მის საფუძველზე გაცემული სისტემურ-ელექტრონული ფორმით სამორინის თამაშობების ორგანიზების ნებართვით საქმიანობის განხორციელება დასაშვებია მიმდინარე კვარტალის განმავლობაში, მაგრამ არაუმეტეს 60 კალენდარული დღისა. იგივე წესი ვრცელდება სათამაშო აპარატების სალონსა და ტოტალიზატორზე: საბაზო ნებართვით საქმიანობის შეწყვეტისას/შეჩერებისას მის საფუძველზე აღებული სისტემურ-ელექტრონული ნებართვით მუშაობა იმავე დროითი ჭრით გრძელდება. ხოლო ტოტალიზატორის მოწყობის ნებართვის გაუქმების შემთხვევაში უქმდება აღნიშნული ნებართვის საფუძველზე მიღებული სისტემურ-ელექტრონული ფორმით ტოტალიზატორის თამაშობების ორგანიზების ნებართვაც.
ამ ნორმების გამოყენება გასვლის დაგეგმვაში ორივე მიმართულებით მუშაობს: თუ ჯგუფი საბაზო ობიექტს ხურავს, მაგრამ ონლაინ ოპერაციას დროებით აგრძელებს, 60-დღიანი ფანჯარა და კვარტლის ზღვარი იმ მაქსიმუმს წარმოადგენს, რის ფარგლებშიც ეს კანონიერია; მის გადაცილება უკვე უნებართვო ოპერაციად ითვლება. ამიტომ გასვლის კალენდარში ონლაინ არხის დახურვის თარიღი საბაზო ობიექტის შეწყვეტის თარიღთან ერთად უნდა დაიგეგმოს — და არა მოგვიანებით.
საფასურების დახურვა: მოსაკრებლების ფენა
გასვლა ფინანსურ ფენასაც აყარიშინებს. სანებართვო მოსაკრებლის მხრივ „სალიცენზიო და სანებართვო მოსაკრებლების შესახებ“ საქართველოს კანონი წესრიგს ადგენს: ნებართვის ვადაზე ადრე გაუქმების შემთხვევაში ნებართვის მფლობელს შესაბამისი სანებართვო მოსაკრებლის დარჩენილი ნაწილის გადახდის ვალდებულება აღარ ეკისრება. სათამაშო ბიზნესის მოსაკრებლის მხრივ კი „სათამაშო ბიზნესის მოსაკრებლის შესახებ“ კანონით გადახდა მოსაკრებლის გადახდის ნიშნის შეძენას უკავშირდება — ანუ გასვლის შემდეგ ახალი ნიშნების შეძენა წყდება, გადაუხდელი ვალდებულებები კი ვალად რჩება. ჯარიმების ფენა ზემოთ აღწერილი ვადით იხურება: 30 კალენდარული დღე აქტის ჩაბარებიდან.
ამ სამი ფენის — სანებართვო მოსაკრებლის, სათამაშო ბიზნესის მოსაკრებლისა და ჯარიმების — ერთდროული დათვლა გასვლის ფინანსური მოდელია. რეკომენდებულია გასვლის გადაწყვეტილების მიღებამდევე შეადგინოთ სავალდებულო გადახდების სია: გადაუხდელი მოსაკრებლები, მიმდინარე ჯარიმები, შერჩეულ პირთან დაკავშირებული საოპერაციო ხარჯები — რადგან გასვლის თარიღის არჩევა ხარჯების ოპტიმიზაციის ინსტრუმენტიც შეიძლება იყოს კანონიერი ფარგლებით.
გასვლის დაგეგმვა და უცხოური ლიცენზიების ფენა
ქართული გასვლის თანამიმდევრული რუკა ასე გამოიყურება: პირველი — საქმიანობის შეწყვეტის შესახებ წერილობითი შეტყობინება შემოსავლების სამსახურისთვის შეწყვეტამდე; მეორე — მოთამაშეებთან დაკავშირებული ვალდებულებების დახურვა რეგლამენტით დადგენილი წესით; მესამე — შერწყმული ნებართვების დროითი ჭრის (კვარტალი/60 კალენდარული დღე) გათვალისწინება ონლაინ არხისთვის; მეოთხე — ნებართვის გაუქმებისა და რეესტრში გატარების წარმოება შემოსავლების სამსახურთან; მეხუთე — საფასურებისა და ჯარიმების დახურვა; მეექვსე — სამეწარმეო ფენის (ლიკვიდაცია/რეორგანიზაცია) წარმოება მეწარმეთა კანონმდებლობით.
თუ ჯგუფს უცხოური ლიცენზიებიც აქვს, გასვლა მრავალიურისდიქციური ხდება: თითოეული უცხოური ლიცენზიის დაბრუნება/გაუქმება შესაბამისი რეგულატორის პროცედურით ხდება და ამ პროცედურების დეტალები პირდაპირ იმავე რეგულატორთან უნდა დაზუსტდეს — ჩვენი საშუალო ზომის აზარტული ლიცენზიების სერია თითოეულ იურისდიქციას ცალკე გვერდით აღწერს. ზოგადი წესი კი ერთია: უცხოური ლიცენზიის გაუქმება ქართულ ვალდებულებებს არ შლის — წერილობითი შეტყობინება, მოთამაშეებთან დახურვა და საფასურების დათვლა ქართული სამართლის ფარგლებში ცალკე უნდა მოხდეს.
ხშირად დასმული კითხვები
ვინ აწარმოებს ნებართვის გაუქმებას საქართველოში?
შემოსავლების სამსახური — „ლიცენზიებისა და ნებართვების შესახებ“ კანონისა და აზარტული თამაშობების კანონის შესაბამისად; ცვლილებები და გაუქმება უწყებრივ სანებართვო რეესტრში გაივლის.
როდის უნდა აცნობოს ორგანიზატორმა საქმიანობის შეწყვეტა?
შეწყვეტამდე — წერილობით, შემოსავლების სამსახურს; იგივე ვალდებულება განახლების შემთხვევაშიც მოქმედებს.
რამდენ ხანს შეიძლება ონლაინ ოპერაციის გაგრძელება საბაზო ობიექტის დახურვის შემდეგ?
მიმდინარე კვარტალის განმავლობაში, მაგრამ არაუმეტეს 60 კალენდარული დღისა; ტოტალიზატორის საბაზო ნებართვის გაუქმებისას კი წარმოებული სისტემურ-ელექტრონული ნებართვა საერთოდ უქმდება.
უბრუნდება თუ არა გადახდილი სანებართვო მოსაკრებელი ადრეული გასვლისას?
არა, მაგრამ ნებართვის ვადაზე ადრე გაუქმებისას დარჩენილი ნაწილის გადახდის ვალდებულება აღარ ეკისრება მფლობელს — ეს წესი „სალიცენზიო და სანებართვო მოსაკრებლების შესახებ“ კანონით არის დადგენილი.
გრძელდება თუ არა კონტროლი გასვლის შემდეგ?
დარღვევის ფაქტის არსებობისას შემოწმება მოქმედი ნებართვის პერიოდისთვისაც ჩატარდება — ანუ ნებართვის მოქმედების პერიოდის დარღვევები გასვლის შემდეგაც რჩება შემოწმების საგნად; ჯარიმა აქტის ჩაბარებიდან 30 კალენდარული დღეში გადაიხდის.
როგორ დაგეხმარებით Legal.ge-ზე
ჩვენ ვაწყობთ გასვლის პროცესს როგორც ერთიან პროექტს: წერილობითი შეტყობინების მომზადებიდან და მოთამაშეებთან დახურვის კალენდრიდან დაწყებული, შერწყმული ნებართვების დროითი ჭრის დაგეგმვით, ნებართვის გაუქმებისა და რეესტრში გატარებით დამთავრებული საფასურებისა და ჯარიმების დახურვამდე. მრავალიურისდიქციური სტრუქტურებისთვის კი თითოეული უცხოური ლიცენზიის დაბრუნების კითხვებს შესაბამისი რეგულატორების პროცედურებთან მიმართებაში ვაანგარიშებთ. დაგვიკავშირდით Legal.ge-ზე და მიიღეთ თქვენი გასვლის სამართლებრივი გეგმა.