საკონცერტო სივრცის იჯარა — დარბაზის, სტადიონის ნაწილის ან ღონისძიების მოედნის დროებით აყვანა — საქართველოში იჯარის ხელშეკრულების ნორმებით იწერება, და სწორედ ეს ნორმები წყვეტს, რა შეიძლება და რა არა ქვეიჯარაში, როგორ დგება ვადამდე დაბრუნების საკითხი და ვინ ასწორებს რას. ამ გვერდზე ვხსნით იჯარის ხუთ ცენტრალურ ნორმას ღონისძიების სივრცეების კონტექსტში.
იჯარის ცნება — რას იძლევა მეიჯარე
იჯარის ხელშეკრულებით მეიჯარე მოვალეა გადასცეს მოიჯარეს განსაზღვრული ქონება დროებით სარგებლობაში და საიჯარო დროის განმავლობაში უზრუნველყოს ნაყოფის მიღების შესაძლებლობა, თუ იგი მიღებულია მეურნეობის სწორი გაძღოლის შედეგად შემოსავლის სახით; მოიჯარე მოვალეა გადაუხადოს მეიჯარეს დათქმული საიჯარო ქირა. საიჯარო ქირა შეიძლება განისაზღვროს როგორც ფულით, ისე ნატურით, და მხარეებს შეუძლიათ სხვა საშუალებებზეც შეთანხმდნენ — ღონისძიების პრაქტიკაში ეს მოქნილობა მნიშვნელოვანია: ქირა შეიძლება ბილეთის პროცენტადაც კი ჩაიწეროს, თუ ხელშეკრულება ასე განსაზღვრავს. ასევე აღსანიშნავია, რომ იჯარის საგნად განსაზღვრული ქონება კონკრეტული უნდა იყოს — დარბაზი, მოედანი, სექტორი — რადგან ხელშეკრულების პირობები სწორედ ამ ქონების გამოყენების ფარგლებს აწყობს: ღონისძიების ტიპი, ხანგრძლივობა და დატვირთვის წესი. იჯარის ხელშეკრულებაზე ქირავნობის წესებიც ვრცელდება — ეს იმას ნიშნავს, რომ საკონცერტო დარბაზის იჯარა საცხოვრებლის ქირავნობაზე აგებული იმავე ზოგადი ლოგიკით იწერება.
ქვეიჯარა და ვადამდე დაბრუნება
ღონისძიების პრაქტიკაში ხშირად ჩნდება კითხვა: შეუძლიათ თუ არა ორგანიზატორს სივრცე სხვას გადასცეს — კვების ოპერატორს, მერჩანდაიზერს, ტექნიკურ პარტნიორს. კანონის პასუხი მკაფიოა: მოიჯარეს არა აქვს ქვეიჯარის უფლება მეიჯარის თანხმობის გარეშე; მეიჯარეს შეუძლია უარი განაცხადოს საიჯარო ქონების ცალკეული ნაწილების გაქირავებაზე, თუ ამით მას მნიშვნელოვანი ზიანი მიადგება. ქვეიჯარის შემთხვევაში მოიჯარე პასუხს აგებს მეიჯარის წინაშე იმისათვის, რომ ქვემოიჯარემ ნივთი სხვანაირად გამოიყენა, ვიდრე ეს მეიჯარის მიერ იყო ნებადართული, და მეიჯარეს შეუძლია უშუალოდ შეაჩეროს ასეთი გამოყენება. ქვეიჯარის წესი ორმხრივ დაცვას ქმნის: ორგანიზატორს შეუძლია სივრცის ნაწილის გაქირავება პარტნიორებზე, მაგრამ მხოლოდ მეიჯარის თანხმობით; მეიჯარე კი იმავდროულად იცავს სივრცის გამოყენების დანიშნულებას — სპორტული არენის კვების ზონად გადაკეთება თანხმობის გარეშე ვერ მოხდება. ვადამდე დაბრუნებაც წესითაა დაცული: თუ მოიჯარე საიჯარო ურთიერთობის შეწყვეტამდე ქონებას უკან აბრუნებს, იგი საიჯარო ქირის გადახდისგან მხოლოდ მაშინ თავისუფლდება, თუ თავის სანაცვლოდ შესთავაზებს ახალ გადახდისუნარიან და მეიჯარისთვის მისაღებ მოიჯარეს, რომელიც იმავე პირობებით იქნება მოიჯარე; თუ ასეთი მოიჯარე ვერ შესთავაზა, ქირა ურთიერთობის დასრულებამდე უნდა გადაიხადოს — გაუქმებული კონცერტის შემთხვევაში ეს ნიშნავს, რომ მხოლოდ ორგანიზატორის მიერ ნაპოვნი ჩამნაცვლებელი ხსნის ქირის ტვირთს.