თეატრალური პროცესის მონაწილეთა უფლებრივი ბალანსი
თეატრისა და სცენის სამართალი აერთიანებს იმ წესებს, რომლებიც სპექტაკლის შექმნიდან საჯარო ჩვენებამდე მონაწილეობს და აწესრიგებს დრამატურგის, თეატრისა და მსახიობის ურთიერთობას. საქართველოში ეს სფერო ეყრდნობა „საავტორო და მომიჯნავე უფლებების შესახებ“ კანონს: მისი მუხლი 17 განსაზღვრავს ნაწარმოების ავტორის პირად არაქონებრივ უფლებებს, მუხლი 18 — ავტორის ქონებრივ უფლებებს, მათ შორის ნაწარმოების საჯარო შესრულებისა და გადაცემის უფლებას, ხოლო მუხლი 47 — შემსრულებლის, მათ შორის მსახიობის, პირად და ქონებრივ უფლებებს შესრულებაზე.
სცენის სამართლის პრაქტიკაში სამივე კითხვა ჭარბობს: ვინ აკონტროლებს ტექსტს და მის ცვლილებებს, ვის თანხმობით შეიძლება სპექტაკლის ჩვენება და გადაცემა, და რა უფლებები აქვს მსახიობს საკუთარ შესრულებაზე. ქვემოთ ამ კითხვებზე პასუხი კანონის ზუსტი დებულებებით არის მოცემული.
დრამატურგის პირადი არაქონებრივი უფლებები
ავტორს თავის ნაწარმოებაზე გააჩნია პირადი არაქონებრივი უფლებები (მუხლი 17): მას უფლება აქვს აღიარებულ იქნეს ნაწარმოების ავტორად და მოითხოვოს ასეთი აღიარება ყოველ გამოყენებისას; მიუთითოს ფსევდონიმი სახელის ნაცვლად; გადაწყვიტოს, როდის, სად და რა ფორმით გახდის ცნობილს ნაწარმოების შექმნის ფაქტს; ნება დართოს სხვა პირებს შეიტანონ ცვლილებები როგორც თვით ნაწარმოებში, ისე მის სახელწოდებასა და ავტორის სახელში, და წინ აღუდგეს მისი თანხმობის გარეშე ცვლილებების შეტანას (ნაწარმოების ხელშეუხებლობის უფლება); დაიცვას ნაწარმოება ყოველგვარი დამახინჯებისაგან ან სხვაგვარი ხელყოფისაგან, რომელმაც შეიძლება შელახოს ავტორის პატივი, ღირსება ან საქმიანი რეპუტაცია. სცენისთვის ადაპტირებული ტექსტიც ამ დაცვის ქვეშია: დადგმაში შეტანილი უთანხმო ცვლილებები ხელშეუხებლობის უფლების დარღვევა შეიძლება აღმოჩნდეს.
ავტორს აგრეთვე უფლება აქვს მოითხოვოს ნაწარმოების გამოყენების შეწყვეტა (გამოხმობის უფლება); ამ შემთხვევაში იგი ვალდებულია საჯაროდ განაცხადოს გამოხმობის შესახებ, განხორციელება ხდება ავტორის ხარჯზე, და მოსარგებლეს უნდა აუნაზღაუროს მიყენებული ზიანი მიუღებელი მოგების ჩათვლით. პირადი არაქონებრივი უფლებები ავტორს ეკუთვნის მისი ქონებრივი უფლებებისგან დამოუკიდებლად და მათი გასხვისება ავტორის სიცოცხლეში დაუშვებელია.