გემის რეგისტრაცია საქართველოში საზღვაო კოდექსით არის დარეგულირებული: რეესტრში ჩაწერის მომენტიდან გემს საქართველოს სახელმწიფო დროშით ნაოსნობის უფლება ენიჭება, რეგისტრაცია კი სხვადასხვა ფორმით და სხვადასხვა ვადით ხდება. ქვემოთ ვხსნით ეს წესები — ვის შეუძლია გემის დარეგისტრირება, რომელი მოწმობები გაიცემა და რა შემთხვევებში უარისთქმა, შეჩერება ან რეგისტრაციიდან მოხსნა ხდება — კოდექსის 29-ე, 30-ე, 35-ე და 36-ე მუხლების მიხედვით.
დროშის უფლება და რეგისტრაციის ფორმები
29-ე მუხლის პირველი ნაწილით საქართველოს სახელმწიფო დროშით სარგებლობის (ნაოსნობის) უფლება გემს ენიჭება რეესტრში რეგისტრაციის მომენტიდან. საქართველოს დროშით მცურავი გემის მიმართ მოქმედებს საქართველოს კანონმდებლობით გათვალისწინებული საკუთრების ყველა ფორმა. რეგისტრაცია შეიძლება იყოს დროებითი, ვადიანი ან მუდმივი, ნაოსნობის უფლებით ან ნაოსნობის უფლების გარეშე.
რეესტრში რეგისტრირდება გემი, რომელიც არის საქართველოს სახელმწიფოს ან საქართველოს ფიზიკური ან იურიდიული პირის საკუთრება; უცხო ქვეყნის გემთმფლობელის საკუთრებაც, თუ მას საქართველოში კანონმდებლობის შესაბამისად უფლებამოსილი წარმომადგენელი ჰყავს; აგრეთვე ბერბოუტ-ჩარტერის ხელშეკრულებით ექსპლუატაციაში მყოფი გემი. საქართველო გემის პარალელურ რეგისტრაციას არ ცნობს: სხვა ქვეყნის რეესტრში რეგისტრირებული გემი საქართველოში მხოლოდ იქ რეგისტრაციის შეჩერების, შეწყვეტის ან მოხსნის შემდეგ დარეგისტრირდება.
ბერბოუტ-ჩარტერის შემთხვევაში გემი შეიძლება საქართველოში დარეგისტრირდეს, თუ დაფრახტვის მომენტში მისი დროშის სახელმწიფო თანახმაა და იქ გემის საზღვაო დროშით ცურვის უფლება შეჩერებულია; გემთან დაკავშირებული საკუთრებისა და სხვა ქონებრივი უფლებების რეგისტრაცია ძირითად რეესტრში დარჩება, საქართველოს დროშით ცურვის უფლებას კი გემი ხელშეკრულების ვადის შესაბამისად იღებს.
სააგენტო და დროებითი მოწმობა
30-ე მუხლით გემის რეესტრში რეგისტრაციას ახორციელებს სააგენტო, რომელიც გასცემს შესაბამის მოწმობებს; ის აწარმოებს რეესტრს და ამტკიცებს გემის რეგისტრაციის, რეესტრის წარმოებისა და საზღვაო იპოთეკის აღრიცხვის წესებს. დროებითი რეგისტრაციის მოწმობა შეიძლება გაიცეს მუდმივ ან ვადიან რეგისტრაციამდე, არაუმეტეს 6 თვის ვადით; შესაძლებელია ამ ვადის 1 წლამდე გახანგრძლივება. 1-წლიანი ვადის ამოწურვის შემდეგ, განსაკუთრებულ შემთხვევაში, გემთმფლობელის წერილობითი მიმართვის საფუძველზე, მთავარი რეგისტრატორის თანხმობით, დროებითი მოწმობის ვადა კიდევ გაგრძელდება, მაგრამ არა უმეტეს 1 (ერთი) წლისა. დროებითი რეგისტრაციის მოწმობა იმავე უფლებებსა და მოვალეობებს წარმოშობს, რომლებსაც მუდმივი.