ფიზიკური პირის წლიური საგადასახადო დეკლარაციის არსი
წლიური საგადასახადო დეკლარაცია ფიზიკური პირის ანგარიშგებაა საგადასახადო კოდექსით დადგენილი გადასახადის გამოანგარიშების შესახებ. საქართველოს საგადასახადო კანონმდებლობა ზუსტად განსაზღვრავს, ვინ არის ვალდებული დეკლარაციის წარდგენაში, რომელ ვადებში და როგორ ხდება დეკლარაციაში შეცდომების გამოსწორება. ამ გვერდზე ვხსნით ამ წესებს იმისთვის, რომ თქვენი ანგარიშგება დროული და ზუსტი იყოს და თავიდან აირიდოთ დაგვიანებული დეკლარირების შედეგები.
ვინ არის ვალდებული წარადგინოს წლიური დეკლარაცია
საშემოსავლო გადასახადის შესახებ დეკლარაციას საგადასახადო ორგანოს საანგარიშო წლის მომდევნო წლის 1 აპრილამდე წარუდგენენ რეზიდენტი ფიზიკური პირები, რომელთა შემოსავალიც არ იბეგრება საქართველოში გადახდის წყაროსთან. იგივე ვადა ეხება საწარმოებს და იმ არარეზიდენტ ფიზიკურ პირებს, რომელთა საქართველოში არსებული წყაროდან მიღებული შემოსავალი გადახდის წყაროსთან არ იბეგრება. ცალკე ვადები არსებობს განსაკუთრებული შემთხვევებისთვის: მეწარმე ფიზიკური პირი ეკონომიკური საქმიანობის შეწყვეტისას დეკლარაციას წარადგენს 30 სამუშაო დღის ვადაში; დაშლის პროცესში მყოფი პირი — ლიკვიდაციის პროცესის დაწყების რეგისტრაციიდან 5 სამუშაო დღეში; გაკოტრების რეჟიმის გახსნის შემთხვევაში წარუდგენელი დეკლარაციები წარედგინება განჩინების კანონიერ ძალაში შესვლიდან 15 დღის ვადაში. თუ ფიზიკური პირი ყოველთვიურად იხდის ხელფასს და იქიდან გადასახადს აკავებს, მან საგადასახადო ორგანოს ყოველთვიურად, არაუგვიანეს საანგარიშო თვის მომდევნო თვის 15 რიცხვისა, უნდა წარადგინოს დეკლარაცია გაცემული შრომის ანაზღაურებისა და დაკავებული გადასახადის შესახებ. იმ ფიზიკურ პირს, რომელიც არ არის ვალდებული დეკლარაციის წარდგენაში, შეუძლია მისი წარდგენა გადასახადის გადაანგარიშებისა და დაბრუნების მოთხოვნით — ეს ხშირად ზედმეტად გადახდილი თანხის დაბრუნების გზაა.
დეკლარაციის ფორმალური წესები
საგადასახადო დეკლარაციაში ჯამური საგადასახადო ვალდებულების თანხა გაანგარიშდება სრულ ლარებში და 1 ლარამდე ვალდებულება ნულდება. დეკლარაციის წარდგენა შესაძლებელია პირადად საგადასახადო ორგანოში, დაზღვეული საფოსტო გზავნილით ან ელექტრონული ფორმით. მნიშვნელოვანია ერთი წესი: თუ პირი დეკლარაციას არ წარადგენს, ითვლება, რომ მან წარადგინა დეკლარაცია ნული გადასახადით, ხოლო ამავე პერიოდზე შემდგომ წარდგენილი დეკლარაცია დაგვიანებულად ჩაითვლება. დეკლარაციის ფორმებს, შევსებისა და ელექტრონული დეკლარირების წესს განსაზღვრავს საქართველოს ფინანსთა მინისტრი.
ვადის გაგრძელება და დეკლარაციაში ცვლილება
წლიური საშემოსავლო გადასახადის დეკლარაციის წარდგენის ვადა შეიძლება გაგრძელდეს 3 თვით, თუ პირს გადახდილი აქვს დასადეკლარირებელი პერიოდის მიმდინარე გადასახდელები ან არ აქვს მათი გადახდის ვალდებულება და ვადის გასვლამდე წერილობით მიმართავს საგადასახადო ორგანოს; ვადის გაგრძელება გადასახადის გადახდის ვადას არ ცვლის. თუ წარდგენილ დეკლარაციაში აღმოჩნდა შეცდომა, რომელიც საგადასახადო ვალდებულებას ცვლის, პირი ვალდებულია დეკლარაციაში შეიტანოს შესაბამისი ცვლილება ან დამატება. გამოსწორებული დეკლარაცია თავდაპირველად წარდგენილად ჩაითვლება, თუ ის წარდგენილია ვადის გასვლამდე; თუ გამოსწორება ხდება ვადის გასვლის შემდეგ, ის შესწორებული დეკლარაციაა. გარკვეული შეზღუდვებიც არსებობს: იმ პერიოდზე ან საკითხზე, რომელზედაც მიმდინარეობს ან უნდა ჩატარდეს საგადასახადო შემოწმება, დეკლარაციის წარდგენა დაუშვებელია შესაბამისი გადაწყვეტილების ჩაბარებიდან საგადასახადო მოთხოვნის ჩაბარებამდე პერიოდში.
მემკვიდრეობითა და ჩუქებით მიღებული ქონების განსაკუთრებული წესი
მესამე და მეოთხე რიგის მემკვიდრეების მიერ საგადასახადო წლის განმავლობაში 150 000 ლარის ან მეტი ღირებულების ქონების ჩუქებით ან მემკვიდრეობით მიღების შემთხვევაში საშემოსავლო გადასახადი ექვემდებარება გადახდას 2 კალენდარული წლის განმავლობაში, ხოლო დეკლარაციის წარდგენისა და გადასახადის გადახდის ვადებს ამ შემთხვევისთვის განსაზღვრავს საქართველოს ფინანსთა მინისტრი. ამასთან, მარეგისტრირებელი ორგანო ქონების რეგისტრაციამდე ვალდებულია ფიზიკურ პირს აცნობოს საგადასახადო ანგარიშგებისა და გადასახადის გადახდის ვალდებულების შესახებ — ეს ინფორმაცია ხშირად გადამწყვეტია დროული ანგარიშგებისთვის.
ხშირად დასმული კითხვები
ქვემოთ — წლიურ დეკლარაციასთან დაკავშირებული ყველაზე ხშირი კითხვების პასუხები.
როდის არის წლიური დეკლარაციის წარდგენის ვადა?
საანგარიშო წლის მომდევნო წლის 1 აპრილამდე; განსაკუთრებულ შემთხვევებში — საქმიანობის შეწყვეტიდან 30 სამუშაო დღე, ლიკვიდაციიდან 5 სამუშაო დღე, გაკოტრების განჩინებიდან 15 დღე.
შეიძლება თუ არა ვადის გაგრძელება?
დიახ — 3 თვით, თუ გადახდილია მიმდინარე გადასახდელები ან მათი გადახდის ვალდებულება არ არსებობს და ორგანოს წერილობით მიემართებით ვადამდე; გადახდის ვადა ამას არ იცვლის.
რა მოხდება, თუ დეკლარაციას არ წარვადგენ?
ითვლება, რომ წარადგინეთ ნული გადასახადის დეკლარაცია, და ამავე პერიოდზე მოგვიანებით წარდგენილი დეკლარაცია დაგვიანებულად ჩაითვლება — დაგვიანებას კი კანონით გათვალისწინებული შედეგები ახლავს.
როგორ გავასწორო შეცდომა დეკლარაციაში?
თუ შეცდომა საგადასახადო ვალდებულებას ცვლის, დეკლარაციაში ცვლილება ან დამატება ტანდება; ვადამდე გამოსწორებული დეკლარაცია თავდაპირველად წარდგენილად ითვლება.
რა ვადაში წარადგენს დეკლარაციას მეწარმე ფიზიკური პირი საქმიანობის შეწყვეტისას?
ეკონომიკური საქმიანობის შეწყვეტისას — 30 სამუშაო დღის ვადაში; ამასთანავე, განახლებამდე ხელახლა წარდგენა აღარ ევალება — ეს წესი კოდექსით პირდაპირ არის დადგენილი.
როგორ დაგეხმარებით Legal.ge-ზე
Legal.ge-ის სპეციალისტები დაგეხმარებით წლიური დეკლარაციის მომზადებასა და წარდგენაში: განვსაზღვრავთ, ხართ თუ არა ვალდებული დეკლარირებაში, გამოვთვლით გადასახადს, დავგეგმავთ ვადებს და საჭიროების შემთხვევაში გავასწორებთ უკვე წარდგენილ დეკლარაციას. დაგვიკავშირდით — დროული და ზუსტი ანგარიშგება ჯარიმების ყველაზე საიმედო თავიდან აცილების გზაა.