ბავშვის რჩენის ვალდებულება (ალიმენტი) საქართველოს კანონმდებლობით ერთ-ერთი უმნიშვნელოვანესი მშობლისეული მოვალეობაა. განქორწინება ან ცალ-ცალკე ცხოვრება არ ათავისუფლებს მშობელს შვილის მატერიალური უზრუნველყოფის ვალდებულებისგან. საქართველოში ალიმენტის ოდენობა და გადახდის წესი ხშირად ხდება მწვავე დავის საგანი. კანონი არ ადგენს ალიმენტის ფიქსირებულ ოდენობას; ის განისაზღვრება ინდივიდუალურად, მშობლის შემოსავლისა და ბავშვის საჭიროებების თანაფარდობით. ეს პროცესი მოითხოვს სწორ სამართლებრივ მიდგომას, რათა დადგინდეს სამართლიანი თანხა, რომელიც უზრუნველყოფს ბავშვის ნორმალურ განვითარებას და ამავდროულად იქნება რეალისტური გადამხდელისთვის. სამწუხაროდ, ხშირია შემთხვევები, როდესაც მშობელი მალავს რეალურ შემოსავალს ან თავს არიდებს გადახდას, რა დროსაც კვალიფიციური იურისტის ჩართულობა გადამწყვეტია.
ბავშვის რჩენის მოთხოვნა შეიძლება მოიცავდეს არა მხოლოდ ყოველთვიურ თანხას კვებისა და ტანსაცმლისთვის, არამედ დამატებით ხარჯებსაც — განათლებას, სამედიცინო მომსახურებას, სპორტულ წრეებსა და დასვენებას. Legal.ge-ზე წარმოდგენილი სპეციალისტები გეხმარებიან როგორც ალიმენტის დაკისრებაში, ისე მისი ოდენობის შეცვლასა (გაზრდა/შემცირება) და აღსრულებაში.
რას მოიცავს ალიმენტის მომსახურება?
ალიმენტთან დაკავშირებული იურიდიული მომსახურება ფართო სპექტრისაა და მოიცავს:
- ალიმენტის დაკისრება: სარჩელის მომზადება და სასამართლოში წარდგენა ალიმენტის დაკისრების მოთხოვნით. ეს ეხება როგორც ოფიციალურ ქორწინებაში მყოფ, ისე არარეგისტრირებულ მშობლებს.
- ალიმენტის ოდენობის გაანგარიშება: ბავშვის რეალური საჭიროებების (სკოლა, კვება, წრეები) დოკუმენტური დადასტურება და მოპასუხე მშობლის შემოსავლების მოძიება.
- ალიმენტის ოდენობის შეცვლა: არსებული სასამართლო გადაწყვეტილების გადახედვა ალიმენტის გაზრდის ან შემცირების მიზნით, თუ შეიცვალა მშობლების ფინანსური მდგომარეობა ან ბავშვის საჭიროებები.
- ალიმენტის შესახებ შეთანხმება: სასამართლოს გარეშე, ნოტარიულად დამოწმებული შეთანხმების მომზადება, რაც ზოგავს დროს და ხარჯებს.
- დავალიანების აღსრულება: სააღსრულებო ბიუროსთან მუშაობა, თუ მშობელი არ იხდის დაკისრებულ თანხას, მათ შორის ქონების დაყადაღება ან საზღვარგარეთ გასვლის შეზღუდვა.
ხშირად გავრცელებული სიტუაციები
ალიმენტის დავები ხშირად შემდეგი სცენარებით ვითარდება:
პირველი სცენარია „უმუშევარი“ მშობელი. ხშირად მოპასუხე აცხადებს, რომ არ მუშაობს და არ აქვს შემოსავალი. თუმცა, სასამართლო პრაქტიკით, უმუშევრობა არ ათავისუფლებს მშობელს ალიმენტისგან; ასეთ დროს ეკისრება მინიმალური გონივრული ოდენობა ან გამოითვლება პოტენციური შემოსავლიდან.
მეორე შემთხვევაა შემოსავლის დამალვა. მშობელი მუშაობს არაოფიციალურად ან აქვს ბიზნესი სხვის სახელზე. ადვოკატი ეხმარება ირიბი მტკიცებულებების მოძიებაში (მაგ. სოციალური ქსელები, ქონების შეძენა, საბანკო გადარიცხვები) რეალური ცხოვრების დონის დასადასტურებლად.
მესამე სცენარია ალიმენტის გაზრდა. წლების წინ დაკისრებული 100-200 ლარი დღევანდელ ინფლაციასა და გაზრდილ საჭიროებებს ვეღარ ფარავს. მშობელს უფლება აქვს მოითხოვოს თანხის გადახედვა.
მეოთხე სიტუაციაა საზღვარგარეთ მყოფი მშობელი. თუ გადამხდელი ემიგრაციაშია, ალიმენტის ამოღება რთულდება, თუმცა არსებობს საერთაშორისო მექანიზმები და აღსრულების გზები, რომლებშიც სპეციალისტის დახმარება აუცილებელია.
საქართველოს კანონმდებლობა და რეგულაციები
ალიმენტის საკითხები რეგულირდება საქართველოს სამოქალაქო კანონმდებლობით, რომელიც იცავს ბავშვის უფლებას მატერიალურ კეთილდღეობაზე:
- საქართველოს სამოქალაქო კოდექსი: მუხლი 1212 და შემდგომი მუხლები ადგენს მშობლების ვალდებულებას შვილების რჩენაზე. კანონი განსაზღვრავს, რომ ალიმენტი განისაზღვრება ბავშვის საჭიროებებისა და მშობლის შესაძლებლობების მიხედვით.
- საქართველოს კანონი „სააღსრულებო წარმოებათა შესახებ“: არეგულირებს ალიმენტის იძულებითი ამოღების წესებს, მათ შორის მოვალეთა რეესტრში რეგისტრაციას.
- სასამართლო პრაქტიკა: უზენაესი სასამართლოს განმარტებები მნიშვნელოვანია ალიმენტის ოდენობის განსაზღვრისას, რადგან კონკრეტული ფორმულა კანონში არ წერია.
პროცესის მიმდინარეობა და ეტაპები
ალიმენტის დაკისრების პროცესი იწყება ხარჯთაღრიცხვის მომზადებით. ადვოკატი ეხმარება კლიენტს ჩამოწეროს ბავშვის ყველა ხარჯი. შემდეგ იკრიბება ინფორმაცია მოპასუხის შემოსავლებზე. სარჩელი შედის სასამართლოში. სასამართლო პროცესზე მოსამართლე აფასებს ორივე მხარის არგუმენტებს. გადაწყვეტილების მიღების შემდეგ, გაიცემა სააღსრულებო ფურცელი. თუ მშობელი ნებაყოფლობით არ იხდის, საქმე გადაეცემა აღმასრულებელს, რომელსაც შეუძლია მოვალის ანგარიშების დაყადაღება ან ხელფასიდან თანხის ჩამოჭრა.
რატომ Legal.ge?
ალიმენტის საქმეები ერთი შეხედვით მარტივია, მაგრამ რეალური შედეგის (თანხის მიღების) მიღწევა რთულია, თუ მოპასუხე თავს არიდებს ვალდებულებას. Legal.ge-ზე თქვენ იპოვით ადვოკატებს, რომლებმაც იციან არა მხოლოდ ალიმენტის დაკისრების სამართლებრივი გზები, არამედ აქვთ გამოცდილება ფარული შემოსავლების გამოვლენასა და აღსრულების ეფექტურ მართვაში.
განახლდა: ...