ოჯახში ძალადობის აღკვეთისა და მსხვერპლის დაცვის ერთ-ერთი ყველაზე ეფექტური და სწრაფი მექანიზმი საქართველოში არის დაცვის ორდერები. ეს არის სამართლებრივი აქტი, რომელიც მოძალადეს უკრძალავს მსხვერპლთან მიახლოებას, კომუნიკაციას და გარკვეულ ქმედებებს. საქართველოში მოქმედებს ორი სახის ორდერი: შემაკავებელი და დამცავი. შემაკავებელ ორდერს გამოსცემს პოლიცია დაუყოვნებლივ, ადგილზე რეაგირებისას, ხოლო დამცავ ორდერს გამოსცემს სასამართლო უფრო ხანგრძლივი ვადით. ეს ინსტრუმენტები სასიცოცხლოდ მნიშვნელოვანია ძალადობის ციკლის გასაწყვეტად და მსხვერპლის უსაფრთხოების უზრუნველსაყოფად კრიზისულ მომენტში.
ორდერის გამოცემა და მისი პირობების დაცვა მკაცრად კონტროლდება სახელმწიფოს მიერ. ორდერის პირობების დარღვევა იწვევს სისხლისსამართლებრივ პასუხისმგებლობას, რაც ნიშნავს, რომ მოძალადეს შეიძლება მიესაჯოს თავისუფლების აღკვეთა. თუმცა, ორდერის მოპოვების პროცედურები ან მისი გაუქმება (თუ ის უსამართლოდ გამოიცა) მოითხოვს იურიდიულ ცოდნას. Legal.ge გთავაზობთ კვალიფიციურ დახმარებას როგორც ორდერის მოპოვებაში მსხვერპლისთვის, ასევე მის სამართლებრივ ანალიზსა და გასაჩივრებაში, თუ ორდერი გამოიცა საპროცესო დარღვევებით.
რას მოიცავს დაცვის ორდერების მომსახურება?
ეს სერვისი ფარავს ყველა პროცედურას, რომელიც უკავშირდება ორდერების გამოცემას, მოქმედებას და გაუქმებას:
- შემაკავებელი ორდერის მოთხოვნა: იურიდიული დახმარება პოლიციასთან კომუნიკაციაში, რათა დაუყოვნებლივ გამოიცეს შემაკავებელი ორდერი. მტკიცებულებების (მოწმეები, დაზიანებები) სწორად დაფიქსირება.
- დამცავი ორდერის მოპოვება სასამართლო გზით: სარჩელის მომზადება და სასამართლოში წარმომადგენლობა დამცავი ორდერის მისაღებად, რომელიც შეიძლება მოქმედებდეს 6 თვემდე და ითვალისწინებდეს უფრო ფართო შეზღუდვებს.
- ორდერის პირობების განსაზღვრა: დახმარება ისეთი პირობების ჩამოყალიბებაში, როგორიცაა მოძალადის განრიდება საცხოვრებლიდან, იარაღის ჩამორთმევა ან ბავშვთან კონტაქტის შეზღუდვა.
- ორდერის გასაჩივრება: იმ პირთა დაცვა, ვის წინააღმდეგაც უსაფუძვლოდ გამოიცა ორდერი. სარჩელის შეტანა სასამართლოში ორდერის ბათილად ცნობის მოთხოვნით 3 დღის ვადაში.
- მონიტორინგი და აღსრულება: პოლიციასთან თანამშრომლობა ორდერის პირობების შესრულების მონიტორინგისთვის და დარღვევის შემთხვევაში რეაგირების მოთხოვნა.
ხშირად გავრცელებული სიტუაციები
ორდერებთან დაკავშირებული საკითხები ხშირად დგება შემდეგ შემთხვევებში:
პირველი სცენარია „სასწრაფო განრიდება“. ქმარი ფიზიკურად გაუსწორდა ცოლს. პოლიცია ადგილზე გამოსცემს შემაკავებელ ორდერს 1 თვის ვადით და აიძულებს ქმარს დატოვოს საცხოვრებელი სახლი, მიუხედავად იმისა, რომ სახლი მის სახელზეა. ეს არის სტანდარტული პროცედურა.
მეორე შემთხვევაა „დევნა“ (Stalking). ყოფილი პარტნიორი არ ანებებს თავს მსხვერპლს, ურეკავს, უთვალთვალებს. ფიზიკური შეხების გარეშეც, ეს არის ფსიქოლოგიური ძალადობა, რაც ორდერის გამოცემის საფუძველია.
მესამე სცენარია ორდერის გაგრძელება. 1-თვიანი შემაკავებელი ორდერი იწურება, მაგრამ საფრთხე რჩება. ამ დროს საჭიროა სასამართლოსთვის მიმართვა დამცავი ორდერის მისაღებად, რაც მოითხოვს ადვოკატის ჩართულობას.
მეოთხე სიტუაციაა უსაფუძვლო ორდერი. მეუღლე იყენებს ორდერს, როგორც შურისძიების იარაღს, რათა მეორე მხარე სახლიდან გააგდოს. ასეთ დროს აუცილებელია სასამართლოში გასაჩივრება და მტკიცება, რომ ძალადობას ადგილი არ ჰქონია.
საქართველოს კანონმდებლობა და რეგულაციები
ორდერების სისტემა რეგულირდება სპეციალური კანონმდებლობით:
- კანონი „ქალთა მიმართ ძალადობისა და ოჯახში ძალადობის აღკვეთის შესახებ“: განსაზღვრავს ორდერების ტიპებს, მათი გამოცემის საფუძვლებს და მოქმედების ვადებს.
- საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსი (თავი VII³): ადგენს შემაკავებელი და დამცავი ორდერების გამოცემისა და გასაჩივრების სასამართლო წესებს.
- სისხლის სამართლის კოდექსი (მუხლი 381¹): აწესებს სისხლისსამართლებრივ პასუხისმგებლობას ორდერით გათვალისწინებული მოთხოვნების და ვალდებულებების შეუსრულებლობისთვის.
პროცესის მიმდინარეობა და ეტაპები
შემაკავებელი ორდერი გამოიცემა პოლიციის მიერ ადგილზევე, სპეციალური ოქმის შევსებით. ის ძალაში შედის მყისიერად. თუ მხარე არ ეთანხმება, მას შეუძლია 3 დღეში მიმართოს სასამართლოს. სასამართლო საქმეს განიხილავს დაჩქარებულად, სარჩელის შეტანიდან 3 დღეში. დამცავი ორდერის შემთხვევაში კი პროცესი პირდაპირ სასამართლოში იწყება, სადაც მსხვერპლმა (ან მისმა ადვოკატმა) უნდა დაამტკიცოს ძალადობის ფაქტი და საფრთხის არსებობა. სასამართლო გადაწყვეტილებას იღებს მტკიცებულებების შეფასებისა და მხარეთა მოსმენის საფუძველზე.
რატომ Legal.ge?
დაცვის ორდერი არის ძლიერი, მაგრამ სამართლებრივად სპეციფიკური ინსტრუმენტი. მისი სწორად გამოყენება მოითხოვს პროცედურების ზედმიწევნით ცოდნას. Legal.ge გაძლევთ საშუალებას იპოვოთ ადვოკატები, რომლებიც დაგეხმარებიან უსაფრთხოების გარანტიების მიღებაში ან უსამართლოდ შეზღუდული უფლებების აღდგენაში. ნუ დაელოდებით საფრთხის ესკალაციას — იმოქმედეთ კანონის ძალით.
განახლდა: ...