სადავო განქორწინება ნიშნავს განქორწინებას სასამართლოს გზით, როცა მეუღლეები ვერ თანხმდებიან ან ვადავობენ თანხლებულ საკითხებს — შვილებთან, რჩენასთან და ქონებასთან დაკავშირებით. სამოქალაქო კოდექსი ზუსტად განსაზღვრავს, როგორ იხილება ეს საქმეები სასამართლოში, რა ვადები და შესარიგებელი მექანიზმები არსებობს და რომელ თანხლებულ საკითხებს წყვეტს სასამართლო ერთსადაიმავე საქმეში. ამ გვერდზე განვმარტავთ ამ წესებს იმისთვის, რომ მეუღლემ იცოდეს, რას ელოდება სასამართლო დავაში და როგორ ააგოს პოზიცია.
ქორწინების შეწყვეტა და სასამართლოს გზა
ქორწინება სამოქალაქო კოდექსით წყდება ერთ-ერთი მეუღლის გარდაცვალებით, კანონით დადგენილი წესით ერთ-ერთი მეუღლის გარდაცვლილად გამოცხადებით ან განქორწინებით. სადავო შემთხვევაში განქორწინება ხდება მხოლოდ სასამართლოს გადაწყვეტილებით, და
სადავო განქორწინების საქმე ხშირად ერთდროულად რამდენიმე დავას აერთიანებს: თავად ქორწინების შეწყვეტა, შვილების ბედი, რჩენის ოდენობა და ქონებრივი ურთიერთობები. სწორედ ამიტომ ასეთ საქმეში მხარის მომზადებულობა — დოკუმენტები, მტკიცებულებები და მოთხოვნების სწორი ფორმულირება — გადაწყვეტილების შინაარსს პირდაპირ განსაზღვრავს, და პროცესის დაწყებამდე კლიენტმა უნდა იცოდეს, რომ სასამართლო ყოველ თანხლებულ საკითხს კანონით დადგენილი წესით წყვეტს.
სწორედ ამ გზის გავლისას იბადებს პრაქტიკული კითხვები: რამდენად ჩქარა დასრულდება საქმე, რა მოხდება შვილებთან და ქონებასთან და ვინ დაიცავს სუსტი მხარის ინტერესებს.განქორწინების საქმეებს სასამართლო განიხილავს სასარჩელო წარმოების წესით, რომელიც დადგენილია სამოქალაქო საპროცესო კოდექსით. ეს ნიშნავს, რომ ერთი მეუღლე სარჩელს აღძრავს, მეორე მხარე პასუხობს, და სასამართლო მტკიცებულებების საფუძველზე წყვეტს, არსებობს თუ არა განქორწინების საფუძველი.
შერიგების მექანიზმი და მისი ზღვარი
სასამართლო ზომებს იღებს მეუღლეთა შესარიგებლად: მას უფლება აქვს გადადოს საქმის განხილვა და მეუღლეებს დაუნიშნოს შესარიგებელი ვადა, რომელიც ექვს თვეს არ უნდა აღემატებოდეს. ეს მექანიზმ სასამართლოს საშუალებას აძლევს, დრო მისცეს ოჯახს კონფლიქტის დასაძლევად — თუმცა შესარიგებელი ვადა პროცესს აგრძელებს, და მოსარჩელემ ამაში უნდა გათვალისწინებული ჰქონდეს.
განქორწინება მოხდება, თუ სასამართლო დაადგენს, რომ მეუღლეთა შემდგომი ერთად ცხოვრება და ოჯახის შენარჩუნება შეუძლებელია, მიუხედავად შესარიგებლად მიღებული ზომებისა. სწორედ ეს ფორმულირებაა სარჩელის არსი: მხარემ უნდა დაამტკიცოს, რომ ოჯახური ურთიერთობა აღდგენას არ ექვემდებარება, და ამ დასკვნამდე სასამართლო მხოლოდ მტკიცებულებების საფუძველზე მიდის.