უდავო განქორწინება სასამართლოს გარეშე, ადმინისტრაციული წესით ხდება: ორივე მეუღლე ერთობლივად მიმართავს სამოქალაქო აქტების რეგისტრაციის ორგანოს და განქორწინება რეგისტრირდება კანონით დადგენილ ვადაში. ეს ყველაზე სწრაფი და მარტივი გზაა, თუმცა მისი პირობები, საჭირო განცხადება და ვადები ზუსტად არის დარეგულირებული. ამ გვერდზე განვმარტავთ, როგორ მუშაობს ეს წესი და რა უნდა იცოდეს წყვილმა მიმართვამდე.
სასამართლოს გარეშე განქორწინების პირობები
განქორწინებისათვის სავალდებულოა მისი რეგისტრაცია სამოქალაქო აქტების რეგისტრაციის ორგანოს მიერ. განქორწინების რეგისტრაციის მოთხოვნით ორგანოსთვის მიმართვის უფლება აქვთ განქორწინების მსურველ მეუღლეებს ერთობლივად — სწორედ ეს ერთობლივი განცხადება არის ადმინისტრაციული განქორწინების საფუძველი. ერთი მეუღლის ცალკე მიმართვა კანონით გათვალისწინებულია მხოლოდ განსაზღვრულ შემთხვევებში — მათ შორის, თუ არსებობს სასამართლოს გადაწყვეტილება განქორწინების შესახებ, მეორე მეუღლე აღიარებულია უგზო-უკვლოდ დაკარგულად ან ის მსჯავრდებულია თავისუფლების აღკვეთით ვადით არანაკლებ 3 წლისა.
ერთობლივი განცხადების გზა მარტივია, მაგრამ სანდო: თითოეული მეუღლის ნება ერთსადაიმავე დოკუმენტში ფიქსირდება, რაც მოგვიანებელ დავას ამცირებს. წყვილმა მიმართვამდე უნდა გაათვალისწინოს, რომ რეგისტრაციამდე თითოეულ მხარეს უფლება აქვს განცხადებულ თანხმობაზე უარი თქვას — შესაბამისად, მხოლოდ რეგისტრაციის შემდეგ შეიძლება ითქვას, რომ განქორწინება საბოლოოდ დასრულდა. სწორედ ამიტომ ქონებრივი და სხვა შეთანხმებები, თუ საჭიროა, განცხადების წარდგენამდე ან მის პარალელურად უნდა იყოს მომზადებული.
თუ მეუღლეთა შორის შეთანხმება არ არსებობს, ადმინისტრაციული გზა არ მუშაობს: კანონმდებლობა განსაზღვრავს შემთხვევებს, როცა განქორწინება შესაძლებელია მხოლოდ სასამართლოს გზით, და ეს წესები სამოქალაქო კოდექსითაა დადგენილი. ორგანოს უფლებამოსილებაც მნიშვნელოვანია: განქორწინების რეგისტრაცია ხდება, თუ ერთ-ერთი მეუღლე საქართველოს მოქალაქეა ან საქართველოში ბინადრობის ნებართვის მფლობელია, ასევე თუ ქორწინება რეგისტრირებულია საქართველოს უფლებამოსილი ორგანოს მიერ.საჭირო განცხადება და წარმომადგენლობა
განქორწინების რეგისტრაციისათვის ორგანოს უნდა წარედგინოს უფლებამოსილი პირის განცხადება; განქორწინება ასევე შეიძლება განხორციელდეს სასამართლოს გადაწყვეტილების საფუძველზე, რომელიც კანონით დადგენილი წესითაა წარდგენილი. განქორწინების რეგისტრაციის წესი კი საქართველოს იუსტიციის მინისტრის ბრძანებით განისაზღვრება. კანონით გათვალისწინებულ შემთხვევებში ორგანოს შეიძლება მიმართოს მეუღლის წარმომადგენელმაც — წარმომადგენლობითი უფლებამოსილება კანონმდებლობით დადგენილი წესით დასტურდება.
რეგისტრაციის ვადები
ერთობლივი განცხადების შემთხვევაში განქორწინების რეგისტრაცია ხორციელდება განცხადების წარდგენიდან 5 სამუშაო დღის გასვლისთანავე, თუ ამ ვადაში განქორწინებაზე უარს არ განაცხადებს განცხადების წარმდგენი მეუღლე, ხოლო ერთობლივი განცხადების წარდგენისას — ერთ-ერთი მეუღლე მაინც. ეს ნიშნავს, რომ თითოეულ მეუღლეს შეუძლია განაცხადებული შეთანხმებისგან უარის თქმა რეგისტრაციამდე, და პროცესი სწორედ ამიტომ ითვლება შექცევად ვადის გასვლამდე.
ამ ვადების ცოდნა წყვილს გეგმავს დახმარებს: განცხადების დღიდან შეიძლება დაითვალოს, როდის იქნება სტატუსი ოფიციალურად შეცვლილი, და ამ დღესთან მორგებულიყოს თანხლებული ნაბიჯები — დოკუმენტების განახლება, საცხოვრებლის საკითხები და სხვა პრაქტიკული დეტალები. თუ რომელიმე მეუღლე განცხადებას აგვიანებს ან დოკუმენტი აკლია, ვადა თავიდან არ ითვლება — პროცესი განცხადების სწორად და სრულად წარდგენიდან იწყებს მიმდინარეობას.
მსჯავრდებულ მეუღლესთან განქორწინების შემთხვევაში ვადა სხვაგვარია: არანაკლებ 3 წლის ვადით მსჯავრდებულ მეუღლესთან განქორწინების რეგისტრაცია ხორციელდება კანონით დადგენილი წესით პასუხის მიღებიდან 2 სამუშაო დღის ვადაში, ხოლო პასუხის ორგანოს მიერ დადგენილ ვადაში წარუდგენლობის შემთხვევაში — ამ ვადის გასვლიდან 2 სამუშაო დღის ვადაში.ქორწინების შეწყვეტის მომენტი
განქორწინების შემთხვევაში ქორწინება შეწყვეტილად ითვლება განქორწინების რეგისტრაციის მომენტიდან. ეს მომენტი განსაზღვრავს, როდის იბადება სამართლებრივი შედეგები: სტატუსის ცვლილება, გვარის საკითხი და შემდგომი გეგმები — ყველაფერი ეს რეგისტრაციის დღიდან ითვლება, და არა განცხადების შეტანის დღიდან. წყვილმა ეს განსხვავება ყურადღებით უნდა გაითვალისწინოს ქონებრივი და სხვა ორიენტაციებისას.
რეგისტრაციის მომენტის გარდა, წყვილმა თანხლებული საკითხებიც უნდა განსაზღვროს: ადმინისტრაციული გზა თანასწორუფლებიანი მხარეების შეთანხმებას ეყრდნობა, ამიტომ ქონებრივი ურთიერთობების მოწესრიგება სასურველია განცხადებამდე დასრულდეს. თუ რომელიმე საკითხზე უთანხმოება იჩნდება, ეს ნიშნავს, რომ ადმინისტრაციული გზის პირობა — ორივე მხარის თანხმობა — საფრთხეშია, და პროცესი შეიძლება სასამართლოში გადაინაცვლოს. სწორედ ამიტომ მიმართვამდე ღირს თითოეული დეტალის შეთანხმება და მათი დოკუმენტური ფიქსაცია.
ხშირად დასმული კითხვები
შეიძლება თუ არა განქორწინება სასამართლოს გარეშე?
დიახ — ორივე მეუღლის ერთობლივი განცხადებით, სამოქალაქო აქტების რეგისტრაციის ორგანოში; უთანხმოებისას საჭირო ხდება სასამართლო გზა.
რამდენ დღეში ხდება რეგისტრაცია?
ერთობლივი განცხადებისას — წარდგენიდან 5 სამუშაო დღის გასვლისთანავე, თუ ვერცერთი მეუღლე არ უარყოფს განქორწინებას.
შეიძლება თუ არა განცხადებისგან უარის თქმა?
დიახ, რეგისტრაციამდე შეიძლება უარის თქმა — ამიტომ პროცესი ვადის გასვლამდე სანდო არ არის.
როდის ითვლება ქორწინება დასრულებულად?
განქორწინების რეგისტრაციის მომენტიდან.
როგორ დაგეხმარებით Legal.ge-ზე
Legal.ge-ის იურისტები უდავო განქორწინებაშიც ეხმარებიან: ვამოწმებთ, რომ თქვენი შემთხვევა ადმინისტრაციულ პირობებში ჯდება, ვამზადებთ ერთობლივ განცხადებას და თანდართულ საბუთებს, და საჭიროების შემთხვევაში შევდგენთ ქონებრივ შეთანხმებას, რომელიც რეგისტრაციასთან ერთად დავის არიდებას უზრუნველყოფს. დაგვიკავშირდით კონსულტაციისთვის — გაგიმარტივებთ პროცესს ისე, რომ ხელახლა მიმართვა არ დაგჭირდეთ.