ტრანსსასაზღვრო განქორწინება უცხოური ელემენტის მქონე ქორწინების დასასრულია: მეუღლეები სხვადასხვა სახელმწიფოში ცხოვრობენ, ქორწინება უცხოეთშია დარეგისტრირებული ან განქორწინება საზღვარგარეთ უკვე განხორციელდა. სამოქალაქო აქტების შესახებ კანონი ზუსტად განსაზღვრავს, როდის და როგორ რეგისტრირავს ქართული ორგანო განქორწინებას, რომელ მომენტიდან ითვლება ქორწინება შეწყვეტილად და როგორ აღიარებს საქართველო უცხოეთში დარეგისტრირებულ აქტს. ამ გვერდზე განვმარტავთ ამ წესებს იმ წყვილებისთვის, რომლებიც ორ სახელმწიფოს შორის არიან განლაგებულნი.
განქორწინების რეგისტრაციის აუცილებლობა და უფლებამოსილება
განქორწინებისათვის სავალდებულოა მისი რეგისტრაცია სამოქალაქო აქტების რეგისტრაციის ორგანოს მიერ. რეგისტრაციისთვის ორგანოს უნდა წარედგინოს უფლებამოსილი პირის განცხადება; განქორწინება ასევე შეიძლება განხორციელდეს სასამართლოს გადაწყვეტილების საფუძველზე, რომელიც კანონით დადგენილი წესითაა წარდგენილი. განქორწინების რეგისტრაციის წესი კი საქართველოს იუსტიციის მინისტრის ბრძანებით განისაზღვრება.
ტრანსსასაზღვრო განქორწინების დაგეგმვა ორი პირობით იწყება: პირველი — რომელი ორგანოა უფლებამოსილი რეგისტრაციაზე, და მეორე — რომელი ფორმით ხდება მიმართვა. თუ ორივე მეუღლე თანხმდება, გამოიყენება ერთობლივი განცხადების მექანიზმი; თუ ერთ-ერთი მეუღლე ვერ მიდის ორგანოში, წარმომადგენლობის საბუთების სწორი გაფორმება ხდება გადამწყვეტი. საზღვარგარეთ მყოფი მეუღლისთვის ეს ნიშნავს, რომ პროცედურა შესაძლებელია განმეორებითი მოგზაურობის გარეშეც, თუ დოკუმენტები დროულად არის მომზადებული.
ქართული ორგანოს უფლებამოსილებას კანონი მკაფიოდ ხაზავს: სამოქალაქო აქტების რეგისტრაციის ორგანო განქორწინების რეგისტრაციას ახორციელებს, თუ ერთ-ერთი მეუღლე საქართველოს მოქალაქეა ან საქართველოში ბინადრობის ნებართვის მფლობელია, ასევე თუ ქორწინება რეგისტრირებულია საქართველოს უფლებამოსილი ორგანოს მიერ. ეს ნიშნავს, რომ ტრანსსასაზღვრო წყვილისთვის ქართული რეგისტრაცია ხელმისაწვდომია ამ პირობებიდან ერთ-ერთის არსებობისას.ვის შეუძლია მიმართოს ორგანოს
განქორწინების რეგისტრაციის მოთხოვნით სამოქალაქო აქტების რეგისტრაციის ორგანოსთვის მიმართვის უფლება აქვთ განქორწინების მსურველ მეუღლეებს ერთობლივად, ან ერთ-ერთ მეუღლეს, თუ: არსებობს სასამართლოს გადაწყვეტილება განქორწინების შესახებ; მეორე მეუღლე სასამართლოს მიერ აღიარებულია უგზო-უკვლოდ დაკარგულად; ან მეორე მეუღლე დანაშაულის ჩადენისთვის მსჯავრდებულია თავისუფლების აღკვეთით ვადით არანაკლებ 3 წლისა.
კანონით გათვალისწინებულ შემთხვევებში ორგანოს შეიძლება მიმართოს განქორწინების მსურველი მეუღლის წარმომადგენელმაც — წარმომადგენლობითი უფლებამოსილება საქართველოს კანონმდებლობით დადგენილი წესით უნდა დასტურდებოდეს. ეს განსაკუთრებით მნიშვნელოვანია მაშინ, როცა მეუღლე საზღვარგარეთ იმყოფება და პირადი მისვლა შეუძლებელია.