ტრანსსასაზღვრო განქორწინება უცხოური ელემენტის მქონე ქორწინების დასასრულია: მეუღლეები სხვადასხვა სახელმწიფოში ცხოვრობენ, ქორწინება უცხოეთშია დარეგისტრირებული ან განქორწინება საზღვარგარეთ უკვე განხორციელდა. სამოქალაქო აქტების შესახებ კანონი ზუსტად განსაზღვრავს, როდის და როგორ რეგისტრირავს ქართული ორგანო განქორწინებას, რომელ მომენტიდან ითვლება ქორწინება შეწყვეტილად და როგორ აღიარებს საქართველო უცხოეთში დარეგისტრირებულ აქტს. ამ გვერდზე განვმარტავთ ამ წესებს იმ წყვილებისთვის, რომლებიც ორ სახელმწიფოს შორის არიან განლაგებულნი.
განქორწინების რეგისტრაციის აუცილებლობა და უფლებამოსილება
განქორწინებისათვის სავალდებულოა მისი რეგისტრაცია სამოქალაქო აქტების რეგისტრაციის ორგანოს მიერ. რეგისტრაციისთვის ორგანოს უნდა წარედგინოს უფლებამოსილი პირის განცხადება; განქორწინება ასევე შეიძლება განხორციელდეს სასამართლოს გადაწყვეტილების საფუძველზე, რომელიც კანონით დადგენილი წესითაა წარდგენილი. განქორწინების რეგისტრაციის წესი კი საქართველოს იუსტიციის მინისტრის ბრძანებით განისაზღვრება.
ტრანსსასაზღვრო განქორწინების დაგეგმვა ორი პირობით იწყება: პირველი — რომელი ორგანოა უფლებამოსილი რეგისტრაციაზე, და მეორე — რომელი ფორმით ხდება მიმართვა. თუ ორივე მეუღლე თანხმდება, გამოიყენება ერთობლივი განცხადების მექანიზმი; თუ ერთ-ერთი მეუღლე ვერ მიდის ორგანოში, წარმომადგენლობის საბუთების სწორი გაფორმება ხდება გადამწყვეტი. საზღვარგარეთ მყოფი მეუღლისთვის ეს ნიშნავს, რომ პროცედურა შესაძლებელია განმეორებითი მოგზაურობის გარეშეც, თუ დოკუმენტები დროულად არის მომზადებული.
ქართული ორგანოს უფლებამოსილებას კანონი მკაფიოდ ხაზავს: სამოქალაქო აქტების რეგისტრაციის ორგანო განქორწინების რეგისტრაციას ახორციელებს, თუ ერთ-ერთი მეუღლე საქართველოს მოქალაქეა ან საქართველოში ბინადრობის ნებართვის მფლობელია, ასევე თუ ქორწინება რეგისტრირებულია საქართველოს უფლებამოსილი ორგანოს მიერ. ეს ნიშნავს, რომ ტრანსსასაზღვრო წყვილისთვის ქართული რეგისტრაცია ხელმისაწვდომია ამ პირობებიდან ერთ-ერთის არსებობისას.ვის შეუძლია მიმართოს ორგანოს
განქორწინების რეგისტრაციის მოთხოვნით სამოქალაქო აქტების რეგისტრაციის ორგანოსთვის მიმართვის უფლება აქვთ განქორწინების მსურველ მეუღლეებს ერთობლივად, ან ერთ-ერთ მეუღლეს, თუ: არსებობს სასამართლოს გადაწყვეტილება განქორწინების შესახებ; მეორე მეუღლე სასამართლოს მიერ აღიარებულია უგზო-უკვლოდ დაკარგულად; ან მეორე მეუღლე დანაშაულის ჩადენისთვის მსჯავრდებულია თავისუფლების აღკვეთით ვადით არანაკლებ 3 წლისა.
კანონით გათვალისწინებულ შემთხვევებში ორგანოს შეიძლება მიმართოს განქორწინების მსურველი მეუღლის წარმომადგენელმაც — წარმომადგენლობითი უფლებამოსილება საქართველოს კანონმდებლობით დადგენილი წესით უნდა დასტურდებოდეს. ეს განსაკუთრებით მნიშვნელოვანია მაშინ, როცა მეუღლე საზღვარგარეთ იმყოფება და პირადი მისვლა შეუძლებელია.
ქორწინების შეწყვეტის მომენტი
წესი მარტივი ჩანს, მაგრამ მისი შედეგები ფართოა: სტატუსის ცვლილებასთან ერთად იხსნება საკითხები, რომლებიც რეგისტრაციამდე ღია რჩება — მათ შორის დოკუმენტების განახლება და შემდგომი გეგმები. წყვილისთვის ეს იმას ნიშნავს, რომ განცხადების შეტანიდან რეგისტრაციამდე პერიოდში კვლავ დაქორწინებულ სტატუსში იმყოფებიან, და ამ პერიოდის გათვალისწინება ხელშეკრულებებისა და ორიენტაციების დროული დაგეგმვის ნაწილია.
განქორწინების შემთხვევაში ქორწინება შეწყვეტილად ითვლება განქორწინების რეგისტრაციის მომენტიდან. ეს წესი ტრანსსასაზღვრო წყვილებისთვის პრაქტიკულად გადამწყვეტია: სასამართლოს გადაწყვეტილება თუ სხვა ფორმალური ნაბიჯი ჯერ კიდევ არ ნიშნავს სამართლებრივ სტატუსში ცვლილებას — ცვლილება რეგისტრაციის მომენტიდან იწყება, და სწორედ ამიტომ რეგისტრაციის დაგვიანება ქონებრივ და სხვა ინტერესებზე აისახება. ამიტომ ტრანსსასაზღვრო დაგეგმვისას რეგისტრაციის დღე წინასწარ უნდა იყოს განსაზღვრული და დოკუმენტები ამ დღესთან მიბმული.უცხოეთში დარეგისტრირებული განქორწინების აღიარება
საქართველოს მოქალაქის ან საქართველოში მუდმივი ბინადრობის ნებართვის მფლობელი პირის მიმართ სხვა სახელმწიფოს უფლებამოსილი ორგანოს მიერ დარეგისტრირებული სამოქალაქო აქტის ხელახალი რეგისტრაცია შეიძლება განხორციელდეს იმ პირის მოთხოვნით, რომლის მიმართაც ეს აქტი რეგისტრირებულია სხვა სახელმწიფოში, ხოლო თუ აღნიშნული პირი გარდაცვლილია — ნებისმიერი პირის მოთხოვნით. ხელახალი რეგისტრაცია ხორციელდება სამოქალაქო აქტის ჩანაწერის დამოწმებული ასლის ან ამ ჩანაწერიდან ამონაწერის საფუძველზე.
ხელახალი რეგისტრაციის მოთხოვნაზე დაყრდნობისას გასათვალისწინებელია დოკუმენტის ფორმალური მხარეც: ჩანაწერის ასლი ან ამონაწერი უნდა აკმაყოფილებდეს კანონით დადგენილ მოთხოვნებს, რადგან სწორედ ამ საბუთზეა დამოკიდებული, მიეცემა თუ არა განაცხადს სასურველი შედეგი. პრაქტიკაში ხელახალი რეგისტრაციის ეტაპი ხშირად ერთადერთი ნაბიჯია, რომელიც ქართულ სამართალში სტატუსს ამტკიცებს, და მისი გამართულად გავლა შემდგომ გეგმებს აღარ შეუშლის ხელს.
პრაქტიკულად ეს ნიშნავს: უცხოეთში განქორწინებულ პირს ქართული სამართლებრივი წრეში სტატუსის გასამტკიცებლად სჭირდება უცხოური ჩანაწერის დოკუმენტირება და ხელახალი რეგისტრაცია — საბუთების სწორი მომზადება ამ პროცესს მნიშვნელოვნად ამარტივებს.ხშირად დასმული კითხვები
აუცილებელია განქორწინების რეგისტრაცია?
დიახ, განქორწინებისთვის სავალდებულოა მისი რეგისტრაცია სამოქალაქო აქტების რეგისტრაციის ორგანოს მიერ.
როდის რეგისტრირავს ქართული ორგანო განქორწინებას?
თუ ერთ-ერთი მეუღლე საქართველოს მოქალაქეა ან ბინადრობის ნებართვის მფლობელი, ან ქორწინება საქართველოშია დარეგისტრირებული.
როდიდან ითვლება ქორწინება შეწყვეტილად?
განქორწინების რეგისტრაციის მომენტიდან — არა გადაწყვეტილების მიღებიდან, არამედ რეგისტრაციიდან.
როგორ აღიარებს საქართველო უცხოურ განქორწინებას?
ხელახალი რეგისტრაციით, დაინტერესებული პირის მოთხოვნით, უცხოური ჩანაწერის დამოწმებული ასლის ან ამონაწერის საფუძველზე.
როგორ დაგეხმარებით Legal.ge-ზე
Legal.ge-ის იურისტები ტრანსსასაზღვრო განქორწინების ყველა ეტაპზე ეხმარებიან წყვილებს: ვადგენთ ქართული ორგანოს უფლებამოსილებას, ვამზადებთ განცხადებას და წარმომადგენლობის საბუთებს, ვხელმძღვანელებთ სასამართლოს გადაწყვეტილებაზე დაყრდნობილ რეგისტრაციას და ვაფორმებთ უცხოეთში დარეგისტრირებული აქტის ხელახალ რეგისტრაციას. დაგვიკავშირდით კონსულტაციისთვის — შევაფასებთ თქვენს შემთხვევას ორივე სახელმწიფოს კუთხით და მოვამზადებთ საჭირო ნაბიჯების გეგმას.