ღია კოდის ლიცენზირება (Open Source Licensing) თანამედროვე პროგრამული უზრუნველყოფის განვითარების განუყოფელი ნაწილია. თითქმის ყველა კომერციული პროდუქტი შეიცავს ღია კოდის (Open Source Software - OSS) კომპონენტებს. თუმცა, „ღია“ არ ნიშნავს „უფასოს“ ან „შეზღუდვების გარეშე“. OSS ლიცენზიები (მაგ. GPL, MIT, Apache) აწესებს მკაცრ ვალდებულებებს, რომელთა დარღვევამაც შეიძლება გამოიწვიოს დამანგრეველი სამართლებრივი შედეგები, მათ შორის თქვენი კომერციული პროდუქტის იძულებითი გასაჯაროება. ქართული კომპანიებისთვის, რომლებიც ქმნიან პროგრამულ პროდუქტებს საერთაშორისო ბაზრისთვის, OSS შესაბამისობა (Compliance) კრიტიკულია ინვესტიციების მოზიდვისა და M&A (შერწყმა-შესყიდვის) გარიგებების დროს.
Legal.ge გთავაზობთ მაღალკვალიფიციურ იურიდიულ კონსულტაციას ღია კოდის გამოყენების საკითხებზე. ჩვენი ექსპერტები დაგეხმარებიან გაერკვიოთ ლიცენზიების თავსებადობაში, შეიმუშაოთ შიდა პოლიტიკა და თავიდან აიცილოთ „ვირუსული“ ეფექტის მქონე ლიცენზიებით გამოწვეული ზიანი.
რას მოიცავს ღია კოდის ლიცენზირების სერვისი?
სერვისი უზრუნველყოფს კოდის უსაფრთხოებას და კანონიერებას:
- ლიცენზიების აუდიტი: პროექტში გამოყენებული ყველა OSS კომპონენტის იდენტიფიცირება და მათი ლიცენზიების ანალიზი.
- თავსებადობის შემოწმება: სხვადასხვა ლიცენზიის (მაგ. GPL და Apache) თავსებადობის დადგენა ერთ პროექტში.
- Copyleft რისკების მართვა: „ვირუსული“ ლიცენზიების (მაგ. GPL v3) იდენტიფიცირება, რომლებიც ავალდებულებენ თქვენი საკუთარი კოდის გასაჯაროებას.
- შესაბამისობის პოლიტიკა: კომპანიის შიდა წესების შემუშავება დეველოპერებისთვის — რომელი ბიბლიოთეკების გამოყენებაა დაშვებული.
- მესამე მხარის შეტყობინებები: სავალდებულო „Attribution“ (ავტორის მითითება) ფაილების მომზადება პროდუქტისთვის.
- პატენტის რისკები: ღია კოდთან დაკავშირებული საპატენტო დავების პრევენცია.
ხშირად გავრცელებული სიტუაციები
რისკები, რომლებიც დგება OSS-ის არასწორი გამოყენებისას:
- ინვესტიციის ჩაშლა: ინვესტორმა აღმოაჩინა GPL კოდი კომპანიის საკუთრებაში არსებულ („Proprietary“) პროდუქტში, რაც ნიშნავს, რომ მთელი პროდუქტი უნდა გახდეს ღია. ეს ამცირებს კომპანიის ღირებულებას.
- სასამართლო დავა: ავტორმა უჩივლა კომპანიას ლიცენზიის პირობების დარღვევისთვის (მაგ. საავტორო უფლებების აღნიშვნის წაშლა).
- ლიცენზიების კონფლიქტი: პროექტი იყენებს ორ შეუთავსებელ ბიბლიოთეკას, რაც შეუძლებელს ხდის პროდუქტის ლეგალურ გავრცელებას.
სამართლებრივი ჩარჩო: საერთაშორისო სტანდარტები
საქართველოში მოქმედებს „საავტორო და მომიჯნავე უფლებების შესახებ“ კანონი, რომელიც აღიარებს ღია ლიცენზიებს, როგორც საავტორო ხელშეკრულებებს. თუმცა, OSS-ის რეგულირება ძირითადად ეფუძნება საერთაშორისო პრაქტიკას და კონკრეტული ლიცენზიის ტექსტს (მაგ. Creative Commons, GNU GPL), რომლებსაც აქვთ სავალდებულო ძალა.
მომსახურების პროცესი ეტაპობრივად
- სკანირება: კოდის ბაზის სკანირება ავტომატური ხელსაწყოებით.
- ანალიზი: გამოვლენილი ლიცენზიების სამართლებრივი შეფასება.
- რეკომენდაცია: პრობლემური კომპონენტების ჩანაცვლების ან იზოლირების სტრატეგია.
- დოკუმენტაცია: Compliance დოკუმენტაციის მომზადება.
რატომ ავირჩიოთ სპეციალისტი Legal.ge-ზე?
ღია კოდის სამართალი არის ვიწრო და სპეციფიკური სფერო. ჩვეულებრივი იურისტი ვერ გაარჩევს MIT და AGPL ლიცენზიების ნიუანსებს. Legal.ge-ს ექსპერტები ფლობენ სპეციალურ ცოდნას და დაგეხმარებიან უსაფრთხოდ გამოიყენოთ ღია კოდის უპირატესობები.
განახლდა: ...