დისტანციური ხელშეკრულებიდან უარის თქმის უფლება
ინტერნეტმაღაზიიდან შესყიდული ნივთის დაბრუნება მომხმარებლის უფლებების დაცვის შესახებ საქართველოს კანონით არის მოწესრიგებული და ეს რეგულაცია მომხმარებელს მნიშვნელოვან გარანტიას აძლევს. კანონის მეცამეტედან მეთექვსმეტემდე მუხლების თანახმად, გამონაკლისების გარდა, მომხმარებელს უფლება აქვს ყოველგვარი საფუძვლის მითითების გარეშე თქვას უარი დისტანციურ ხელშეკრულებაზე ან სარეწის გარეთ დადებულ ხელშეკრულებაზე 14 კალენდარული დღის განმავლობაში.
ეს ვადა აითვლება: მომსახურების ხელშეკრულების შემთხვევაში — ხელშეკრულების დადებიდან; ნასყიდობის შემთხვევაში — მომხმარებლის ან მის მიერ განსაზღვრული მესამე პირის მიერ (გარდა გადამზიდავისა) საქონლის მფლობელობაში მიღებიდან; ნაწილ-ნაწილ შეკვეთის დროს — ბოლო ნივთის მიღებიდან; რეგულარული მიწოდების შემთხვევაში — ნივთის პირველად მიღებიდან. ასეთი დეტალური ათვლა ნიშნავს, რომ ვადის დაწყების მომენტი ყოველთვის შესაძლებელია ზუსტად დადგინდეს.
უარის თქმის პროცედურა და ხარჯები
უარის თქმის უფლება რეალიზდება შეტყობინების გაგზავნით: მომხმარებელი ვალდებულია დადგენილ ვადაში მოვაჭრეს გაუგზავნოს შევსებული ფორმა ან სხვა ცალსახა მტკიცებულება საქონლის დაბრუნების გადაწყვეტილების შესახებ. უფლების ვადაში განხორციელების მტკიცების ტვირთი მომხმარებელს ეკისრება, ამიტომ შეტყობინების დაფიქსირება მნიშვნელოვანია. მოვაჭრეს უფლება აქვს ფორმა ელექტრონულად ჩაიბაროს, ხოლო ჩაბარების შესახებ ინფორმაცია მომხმარებელს დაუყოვნებლივ, ხანგამძლე მატარებელზე მიეწოდება.
უარის თქმისას მომხმარებელს არ დაეკისრება არანაირი ხარჯის გაწევა — მათ შორის მიწოდების ხარჯის — გარდა იმ შემთხვევისა, როდესაც მან მოვაჭრის შეთავაზებულ სტანდარტულ მიწოდებაზე უფრო ძვირი მიწოდება აირჩია. ხელშეკრულებაზე უარის თქმა ავტომატურად იწვევს დაკავშირებული ხელშეკრულებიდან გასვლას და პირვანდელი მდგომარეობის აღდგენას, ხოლო ფასის შემცირებით წარმოშობილი სხვაობის დაფარვა მას არ დაეკისრება, თუ მოვაჭრემ უარის თქმის უფლების შესახებ სრული ინფორმაცია არ მიაწოდა.
თანხის დაბრუნება და საქონლის დაბრუნება
უარის თქმის შედეგად ქარწყლდება მხარეთა ვალდებულებები, ხოლო შესრულებით მიღებული ყველაფერი უბრუნდებათ. მოვაჭრე ვალდებულია მომხმარებელს გადახდილი თანხა და, არსებობის შემთხვევაში, მიწოდების ხარჯის ასანაზღაურებლად გადახდილი თანხა დაუბრუნოს სრულად, გაჭიანურების გარეშე — შეტყობინების მიღებიდან არაუგვიანეს 14 კალენდარული დღისა. თანხა ანაზღაურდება გადახდის იმავე საშუალებებით, თუ მომხმარებელი სხვა საშუალებაზე არ დათანხმდა და მას დამატებითი ხარჯი არ წარმოეშობა.
მომხმარებელი თავის მხრივ ვალდებულია საქონელი მოვაჭრეს ან მის მიერ განსაზღვრულ მესამე პირს დაუბრუნოს შეტყობინების გაგზავნის შემდეგ დაუყოვნებლივ, მაგრამ არაუგვიანეს 7 კალენდარული დღისა, თუ მოვაჭრემ თავად არ იკისრა საქონლის უკან წაღება. მომხმარებელს ეკისრება მხოლოდ დაბრუნებასთან დაკავშირებული პირდაპირი ხარჯი — გარდა იმ შემთხვევისა, როდესაც მოვაჭრემ ეს ხარჯი თავად იკისრა ან მომხმარებელს არ აუწყა, რომ ასეთი ხარჯი წარმოიშობოდა. სახლში მიწოდებული საქონლის ფოსტით გაგზავნა რომ შეუძლებელია, მოვაჭრე ვალდებულია ის საკუთარი ხარჯით წაიღოს უკან.
რომელი ნივთები არ უბრუნდება
კანონი განსაზღვრავს გამონაკლისებს, როდესაც უარის თქმის უფლება არ მოქმედებს. მომხმარებელს არ შეუძლია უარი თქვას, თუ: მოვაჭრემ მომსახურება სრულად გასწია მისი წინასწარი თანხმობით და მან იცოდა უფლების დაკარგვის შესახებ; ფასი დამოკიდებულია ფინანსურ ბაზარზე ცვლილებებზე, რომელსაც მოვაჭრე ვერ აკონტროლებს; საქონელი ინდივიდუალური შეკვეთით არის დამზადებული ან მის პირად საჭიროებებზეა მორგებული; საქონელი მალფუჭებადია ან მოკლე ვარგისობის ვადა აქვს; ჰერმეტულად დაცული საქონლის ჰერმეტულობა დაირღვა და დაბრუნება ჰიგიენური ნორმების გამო შეუძლებელია.
გამონაკლისები ასევე მოიცავს: სხვა საქონელს განუყოფლად შერწყმულ ნივთს; გადაუდებელ სარემონტო მომსახურებას ვიზიტის ფარგლებში; ლუქი დარღვეულ აუდიო-, ვიდეოჩანაწერსა და პროგრამულ უზრუნველყოფას; ჟურნალ-გაზეფებს და პერიოდულ გამოცემებს სააბონენტო ხელშეკრულების გარდა; საჯარო აუქციონის შედეგად დადებულ ხელშეკრულებას; უძრავი ქონების, გადაზიდვის, სატრანსპორტო საშუალების ქირავნობის, კვებისა და დასვენების ხელშეკრულებებს განსაზღვრული თარიღით; არამყარ მატარებელზე მიწოდებულ ციფრულ შინაარსს; ალკოჰოლურ სასმელებს, რომლებიც ხელშეკრულებით შეთანხმებული ფასით 30 დღის შემდეგ მიწოდებულია; და სპორტული ან კულტურული ღონისძიების ბილეთებს, თუ დაბრუნების შესაძლებლობა ხელშეკრულებით განსაზღვრული არ არის. ასეთი სიის ცოდნა ინტერნეტ-მაღაზიის ორივე მხარეს უშლის ხელს არასწორ მოლოდინში.
ინფორმაციის არმიწოდების შედეგი
თუ მოვაჭრე მომხმარებელს არ აწვდის ინფორმაციას დაბრუნების უფლების შესახებ, საქონლის ან მომსახურების დაბრუნება შესაძლებელია ძირითადი ვადის გასვლიდან 12 თვის განმავლობაში. თუ ინფორმაცია ამ პერიოდში მაინც მიწოდებულია, დაბრუნების შვიდდღიანი ვადა მისი მიღებიდან აითვლება. ეს ნორმა მოვაჭრეს პირდაპირ აღძრავს მომხმარებლის ინფორმირებას, ხოლო მომხმარებელს იცავს უცოდინრობის გამო უფლების დაკარგვისგან.
ხშირად დასმული კითხვები
რამდენ ხნის განმავლობაში შეიძლება ონლაინ ნაყიდი ნივთის დაბრუნება?
14 კალენდარული დღის განმავლობაში, ყოველგვარი საფუძვლის მითითების გარეშე. ვადა აითვლება საქონლის მფლობელობაში მიღებიდან, ხოლო მომსახურების შემთხვევაში — ხელშეკრულების დადებიდან.
როდის უბრუნებს მოვაჭრე ფულს?
უარის თქმის შესახებ შეტყობინების მიღებიდან არაუგვიანეს 14 კალენდარული დღისა, სრულად და გაჭიანურების გარეშე, გადახდის იმავე საშუალებით — საგანგებო შეთანხმების გარდა.
ვინ იხდის დაბრუნების ხარჯს?
მომხმარებელი იხდის მხოლოდ დაბრუნებასთან დაკავშირებულ პირდაპირ ხარჯს, თუ მოვაჭრემ ის არ იკისრა ან არ აუწყა მისი არსებობის შესახებ; სახლში მიწოდებული ფოსტით გაუგზავნადი საქონელი მოვაჭრეს საკუთარი ხარჯით უწევს უკან წაღება.
რომელი ნივთები არ უბრუნდება?
ინდივიდუალურად დამზადებული, მალფუჭებადი, ჰერმეტულობადაკარგული, ლუქგახსნილი ჩანაწერები და პროგრამები, ღონისძიების ბილეთები, საჯარო აუქციონით ნაყიდი და კანონით დადგენილი სხვა გამონაკლისები.
როგორ დაგეხმარებით Legal.ge-ზე
ონლაინ ნაყიდის დაბრუნება ხშირად ეწყობა ვადების, ხარჯებისა და გამონაკლისების გარშემო. Legal.ge-ზე დაგეხმარებთ უფლების განხორციელების პროცედურაში, მოვაჭრესთან წერილობითი კომუნიკაციის გამართვაში და საჭიროების შემთხვევაში დავის ესკალაციაში. მოგვმართეთ — თქვენს შემთხვევას განვიხილავთ კანონის ზუსტი ნორმებით.