პროდუქტის უსაფრთხოების სამართლებრივი ჩარჩო
სამომხმარებლო პროდუქტის უსაფრთხოება საქართველოში ცალკე კოდექსით — პროდუქტის უსაფრთხოებისა და თავისუფალი მიმოქცევის კოდექსით — არის მოწესრიგებული. ეს აქტი ქმნის იმ ვალდებულებების სისტემას, რომელიც მწარმოებელსა და დისტრიბუტორს ბაზარზე განთავსებულ პროდუქტთან მიმართებაში აერთიანებს: მხოლოდ უსაფრთხო პროდუქტის განთავსება, მომხმარებლის გაფრთხილება რისკებზე, ინფორმაციის მიწოდება და ზიანის ანაზღაურება წუნდებული პროდუქტის შემთხვევაში. კოდექსის მეექვსე, მეცხრე, მეთერთმეტე და მეთორმეტე მუხლები სწორედ ამ ოთხ საყრდენს ეყრდნობა.
როგორც მომხმარებლისთვის, ისე ბიზნესისთვის ეს ჩარჩო პრაქტიკული მნიშვნელობისაა: ის განსაზღვრავს, ვინ აგებს პასუხს ზიანზე, რა ინფორმაცია უნდა მიეწოდოს მომხმარებელს და როგორ მოქმედებს მწარმოებელი, თუ პროდუქტში რისკი გამოვლინდა ბაზარზე განთავსების შემდეგ.
მწარმოებლის პასუხისმგებლობა წუნდებული პროდუქტისთვის
კოდექსის მეექვსე მუხლის თანახმად, მწარმოებელი პასუხს აგებს იმ ზიანისათვის, რომელიც გამოწვეულია მის მიერ ბაზარზე განთავსებული წუნდებული პროდუქტით. მნიშვნელოვანია ისიც, რომ თუ მწარმოებლის მიკვლევა შეუძლებელია, თუნდაც პროდუქტზე მითითებული იყოს მისი სახელი, პროდუქტის ბაზარზე ფაქტობრივად განმათავსებელი ითვლება ამ პროდუქტის მწარმოებლად — გარდა იმ შემთხვევისა, როდესაც იგი გონივრულ ვადაში ატყობინებს დაზარალებულს მწარმოებლის ან იმ პირის ადგილსამყოფელს, რომელმაც მას პროდუქტი მიაწოდა.
ზიანის დადგენის მტკიცების ტვირთი დაზარალებულს ეკისრება: მან უნდა დაამტკიცოს როგორც პროდუქტის წუნი, ისე წუნდებულ პროდუქტსა და მიყენებულ ზიანს შორის მიზეზშედეგობრივი კავშირი. თუ ერთი და იმავე ზიანის მიყენებისათვის პასუხისმგებელია ორი ან მეტი პირი, ისინი პასუხს აგებენ სოლიდარულად. მწარმოებელი პასუხისმგებელია იმ შემთხვევაშიც, როდესაც ზიანი ერთდროულად წუნდებული პროდუქტითა და მესამე პირის ქმედებით არის გამოწვეული, ხოლო მისი პასუხისმგებლობა შეიძლება შემცირდეს ან გამოირიცხოს, თუ ზიანი ერთდროულად პროდუქტის წუნმა და დაზარალებულის არასწორმა ქმედებამ გამოიწვია.
მხოლოდ უსაფრთხო პროდუქტის განთავსების ვალდებულება
მეცხრე მუხლი ადგენს ზოგად წესს: მწარმოებელი ვალდებულია ბაზარზე განათავსოს მხოლოდ უსაფრთხო პროდუქტი. ის ასევე ვალდებულია თავისი კომპეტენციის ფარგლებში გააფრთხილოს მომხმარებელი იმ თვალსაჩინო თუ არათვალსაჩინო რისკის შესახებ, რომელსაც პროდუქტი შეიცავს მისი დანიშნულებისამებრ გამოყენებისას და წინასწარგანსაზღვრული ვადის განმავლობაში; თუ რისკის თავიდან აცილება შეუძლებელია, ყველა ღონისძიება უნდა განახორციელოს მის ასაცილებლად. დისტრიბუტორიც თავისი საქმიანობის ფარგლებში ხელს უწყობს ბაზარზე განთავსებული პროდუქტის უსაფრთხოების უზრუნველყოფას.
ამასთან, წუნდებული პროდუქტის ბაზარზე განთავსება შესაძლებელია მხოლოდ იმ შემთხვევაში, თუ მიმწოდებელმა მკაფიოდ აცნობა მომხმარებელს, რომ იგი წუნდებულია. ანტიკვარიატად მიწოდებული ან გამოყენებამდე შესაკეთებელი პროდუქტი ამ თავის მიზნებისთვის არ ითვლება მეორეული გამოყენების პროდუქტად, თუ ამის შესახებ მომხმარებელი მკაფიოდ ინფორმირებულია.

