მიმდინარე გადასახდელების სისტემის არსი
საქართველოს საგადასახადო კოდექსი საწარმოებსა და მეწარმე ფიზიკურ პირებს ავალდებულებს წლიური გადასახადის ნაწილს წლის განმავლობაში, მიმდინარე გადასახდელების სახით, ბიუჯეტში დროულად შეიტანონ. ეს სისტემა გადასახადს წინა საანგარიშო პერიოდის წლიური გადასახადის მიხედვით ანაწილებს ოთხ ტოლ ნაწილად და საშუალებას იძლევა წლის ბოლოს ერთადერთი დიდი გადახდის ნაცვლად დაგეგმილი გრაფიკი იქონიოთ. ამ გვერდზე ვხსნით, რომელი ვადები და თანხებია გათვალისწინებული, ვინ თავისუფლდება ამ გადასახდელებისგან და რა ხდება შემოსავლის შემცირების შემთხვევაში.
ოთხი გადასახდის ვადები და ოდენობა
საწარმო და მეწარმე ფიზიკური პირი, რომელთა საანგარიშო პერიოდია კალენდარული წელი, მიმდინარე გადასახდელებს წინა საანგარიშო პერიოდის წლიური გადასახადის მიხედვით შემდეგი გრაფიკით იხდის: არაუგვიანეს 15 მაისისა — 25 პროცენტი; არაუგვიანეს 15 ივლისისა — 25 პროცენტი; არაუგვიანეს 15 სექტემბრისა — 25 პროცენტი; არაუგვიანეს 15 დეკემბრისა — 25 პროცენტი. ბიუჯეტში ჩარიცხული თანხები გადამხდელს ჩაეთვლება საგადასახადო წლის მიხედვით დარიცხულ გადასახადში, ამიტომ ეს გადახდები არა დამატებითი გადასახადია, არამედ წლიური თანხის წინასწარი ანაწილება. თუ წინა საგადასახადო პერიოდთან შედარებით იცვლება გადასახადის განაკვეთი, გადამხდელს უფლება აქვს მიმდინარე გადასახდელები გადაიხადოს წინა წლის დასაბეგრი შემოსავლიდან მიმდინარე წლისთვის მოქმედი განაკვეთით გადაანგარიშებული თანხებიდან.
ვინ არ იხდის მიმდინარე გადასახდელებს
კანონი განსაზღვრავს გამონაკლისებს: მიმდინარე გადასახდელებს არ იხდის ის გადამხდელი, რომელსაც გასული საგადასახადო წლის განმავლობაში არ ჰქონია დასაბეგრი შემოსავალი ან დასაბეგრი მოგება, ასევე პირი, რომელსაც მიმდინარე წელს გაუუქმდა მიკრო ბიზნესის ან ფიქსირებული გადასახადის გადამხდელის სტატუსი და გასული წლის მიხედვით ჰქონდა დასაბეგრი შემოსავალი. ცალკე წესი ეხება მცირე და მიკრო ბიზნესს: მიკრო ბიზნესის სტატუსის მქონე ფიზიკური პირი და მცირე ბიზნესის სტატუსის მქონე ფიზიკური პირი მიმდინარე გადასახდელებს არ იხდიან; მცირე ბიზნესის სტატუსის მქონე პირის მიერ დაქირავებულებისთვის კალენდარული წლის განმავლობაში ჯამურად გადახდილი 6 000 ლარამდე ხელფასი გადახდის წყაროსთან არ იბეგრება, თუ ის იმავე წელს დარეგისტრირდა ინდივიდუალურ მეწარმედ და სტატუსი მიენიჭა, ანდა წინა წლის ერთობლივი შემოსავალი 50 000 ლარს არ აჭარბებს.
შემოსავლის შემცირების შემთხვევა
თუ მიმდინარე საგადასახადო წლის მოსალოდნელი დასაბეგრი შემოსავალი ან მოგება, საგადასახადო შეღავათების გათვალისწინებით, არანაკლებ 50 პროცენტით მცირდება გასულ წელთან შედარებით და ამის შესახებ გადამხდელი გადახდის ვადის დადგომამდე აცნობებს საგადასახადო ორგანოს, მას უფლება აქვს შეამციროს ან საერთოდ არ გადაიხადოს მიმდინარე გადასახდელები. თუმცა თუ წარმოდგენილი ფაქტობრივი წლიური შედეგებით ასეთი შემცირება არ დასტურდება და გადამხდელს გადასახდელები სრულად არ გადაუხდია, მან უნდა გადაიხადოს საურავი გადახდის ვადებიდან დეკლარაციის წარდგენამდე პერიოდში. გადახდის ვალდებულების შეუსრულებლობის შემთხვევაში კანონი ითვალისწინებს საგადასახადო დავალიანების გადახდევინების უზრუნველყოფის ღონისძიებებს.
ზოგადი წესი გადახდის ვადების შესახებ
გადასახადის და მიმდინარე გადასახდელების გადახდის ვადა თითოეული გადასახადის მიხედვით დგინდება. თუ კოდექსით გადახდის ვადა განსაზღვრული არ არის, გადასახადი გადაიხდება დეკლარაციის წარდგენის ვადაში, ხოლო სხვა შემთხვევაში — საგადასახადო მოთხოვნის მიღებიდან 30 დღის ვადაში. ქონების გადასახადში მსგავსი ლოგიკა მოქმედებს საწარმოებისთვისაც: საწარმო ქონების გადასახადის დეკლარაციას წარადგენს არა უგვიანეს 1 აპრილისა და ამავე ვადაში იხდის გადასახადს, მიმდინარე გადასახდელს კი — არა უგვიანეს 15 ივნისისა; მიწაზე გადასახადი გადაიხდება არა უგვიანეს 15 ნოემბრისა.
ხშირად დასმული კითხვები
ქვემოთ — მიმდინარე გადასახდელებთან დაკავშირებული ყველაზე ხშირი კითხვების პასუხები.
რამდენია ერთი მიმდინარე გადასახდელი?
წინა საანგარიშო პერიოდის წლიური გადასახადის 25 პროცენტი; ოთხი გადასახდელი ერთად წლიური გადასახადის ტოლია და ანაწილებს მას წლის განმავლობაში.
როდის არის გადახდის ვადები?
არაუგვიანეს 15 მაისისა, 15 ივლისისა, 15 სექტემბრისა და 15 დეკემბრისა; ქონების გადასახადში მიმდინარე გადასახდელი გადაიხდება არა უგვიანეს 15 ივნისისა, მიწაზე გადასახადი — 15 ნოემბრისა.
შემიძლია თუ არა გადასახდელის არგადახდა?
დიახ, თუ მოსალოდნელი შემოსავალი არანაკლებ 50 პროცენტით მცირდება და ამის შესახებ ორგანოს ვადამდე აცნობებთ; თუ შემცირება არ დასტურდება, დარჩენილი თანხა საურავით გადაიხდება.
ვინ თავისუფლდება მიმდინარე გადასახდელებისგან?
ის, ვისაც გასულ წელს დასაბეგრი შემოსავალი ან მოგება არ ჰქონია; მიკრო და მცირე ბიზნესის სტატუსის მქონე ფიზიკური პირები; ასევე გარკვეული პირობების დროს — სტატუსის გაუქმების შემთხვევაში მიმდინარე წელს.
რა პროცენტით და როდის იხდება მიმდინარე გადასახდელები?
არაუგვიანეს 15 მაისისა, 15 ივლისისა, 15 სექტემბრისა და 15 დეკემბრისა — თითოეული მიმდინარე გადასახდელი წლიური გადასახადის 25 პროცენტის ოდენობით, წლიური გადასახადის დადგენის შემდეგ.
როგორ დაგეხმარებით Legal.ge-ზე
Legal.ge-ის საგადასახადო სპეციალისტები დაგეხმარებით მიმდინარე გადასახდელების გრაფიკის დაგეგმვაში: გამოვთვლით თითოეული გადასახდელის თანხას, შევაფასებთ შემცირების ან არგადახდის შესაძლებლობას და დავგეგმავთ შეტყობინებებს საგადასახადო ორგანოსთვის. დაგვიკავშირდით — სწორი გრაფიკი იცავს როგორც ბიუჯეტს, ისე თქვენს სალდოს დაუბრკოლებლად.
მიმართეთ კონსულტაციისთვის — განვიხილავთ თქვენს გადახდების გრაფიკს, ვადებსა და არგადახდის შესაძლებლობას.