მიმდინარე გადასახდელების სისტემის არსი
საქართველოს საგადასახადო კოდექსი საწარმოებსა და მეწარმე ფიზიკურ პირებს ავალდებულებს წლიური გადასახადის ნაწილს წლის განმავლობაში, მიმდინარე გადასახდელების სახით, ბიუჯეტში დროულად შეიტანონ. ეს სისტემა გადასახადს წინა საანგარიშო პერიოდის წლიური გადასახადის მიხედვით ანაწილებს ოთხ ტოლ ნაწილად და საშუალებას იძლევა წლის ბოლოს ერთადერთი დიდი გადახდის ნაცვლად დაგეგმილი გრაფიკი იქონიოთ. ამ გვერდზე ვხსნით, რომელი ვადები და თანხებია გათვალისწინებული, ვინ თავისუფლდება ამ გადასახდელებისგან და რა ხდება შემოსავლის შემცირების შემთხვევაში.
ოთხი გადასახდის ვადები და ოდენობა
საწარმო და მეწარმე ფიზიკური პირი, რომელთა საანგარიშო პერიოდია კალენდარული წელი, მიმდინარე გადასახდელებს წინა საანგარიშო პერიოდის წლიური გადასახადის მიხედვით შემდეგი გრაფიკით იხდის: არაუგვიანეს 15 მაისისა — 25 პროცენტი; არაუგვიანეს 15 ივლისისა — 25 პროცენტი; არაუგვიანეს 15 სექტემბრისა — 25 პროცენტი; არაუგვიანეს 15 დეკემბრისა — 25 პროცენტი. ბიუჯეტში ჩარიცხული თანხები გადამხდელს ჩაეთვლება საგადასახადო წლის მიხედვით დარიცხულ გადასახადში, ამიტომ ეს გადახდები არა დამატებითი გადასახადია, არამედ წლიური თანხის წინასწარი ანაწილება. თუ წინა საგადასახადო პერიოდთან შედარებით იცვლება გადასახადის განაკვეთი, გადამხდელს უფლება აქვს მიმდინარე გადასახდელები გადაიხადოს წინა წლის დასაბეგრი შემოსავლიდან მიმდინარე წლისთვის მოქმედი განაკვეთით გადაანგარიშებული თანხებიდან.
ვინ არ იხდის მიმდინარე გადასახდელებს
კანონი განსაზღვრავს გამონაკლისებს: მიმდინარე გადასახდელებს არ იხდის ის გადამხდელი, რომელსაც გასული საგადასახადო წლის განმავლობაში არ ჰქონია დასაბეგრი შემოსავალი ან დასაბეგრი მოგება, ასევე პირი, რომელსაც მიმდინარე წელს გაუუქმდა მიკრო ბიზნესის ან ფიქსირებული გადასახადის გადამხდელის სტატუსი და გასული წლის მიხედვით ჰქონდა დასაბეგრი შემოსავალი. ცალკე წესი ეხება მცირე და მიკრო ბიზნესს: მიკრო ბიზნესის სტატუსის მქონე ფიზიკური პირი და მცირე ბიზნესის სტატუსის მქონე ფიზიკური პირი მიმდინარე გადასახდელებს არ იხდიან; მცირე ბიზნესის სტატუსის მქონე პირის მიერ დაქირავებულებისთვის კალენდარული წლის განმავლობაში ჯამურად გადახდილი 6 000 ლარამდე ხელფასი გადახდის წყაროსთან არ იბეგრება, თუ ის იმავე წელს დარეგისტრირდა ინდივიდუალურ მეწარმედ და სტატუსი მიენიჭა, ანდა წინა წლის ერთობლივი შემოსავალი 50 000 ლარს არ აჭარბებს.