საავტორო და მომიჯნავე უფლებების ხელყოფა საქართველოში წარმოადგენს სერიოზულ სამართლებრივ პრობლემას, რომელსაც შეუძლია გამოიწვიოს როგორც სამოქალაქო პასუხისმგებლობა, ასევე სისხლისსამართლებრივი დევნა. როდესაც საავტორო უფლების დარღვევა ხდება დიდი ოდენობით ან კომერციული მიზნით, სახელმწიფო მას განიხილავს როგორც ეკონომიკურ დანაშაულს. ეს ეხება ისეთ ქმედებებს, როგორიცაა ლიტერატურული, მუსიკალური, მხატვრული ნაწარმოებების, კომპიუტერული პროგრამების ან მონაცემთა ბაზების უკანონო გამოყენება, კოპირება და გავრცელება. თანამედროვე ციფრულ ეპოქაში, სადაც ინფორმაციის გაზიარება გამარტივებულია, ბევრი ფიზიკური და იურიდიული პირი უნებლიედ ხდება კანონდამრღვევი, ვერ აცნობიერებს რა მათი ქმედების სამართლებრივ სიმძიმეს. სისხლის სამართლის საქმის აღძვრა საფრთხეს უქმნის პირის რეპუტაციას, ფინანსურ მდგომარეობას და თავისუფლებას. დაცვის კვალიფიციური სტრატეგია აუცილებელია იმისათვის, რომ გაიმიჯნოს სამოქალაქო დავა სისხლის სამართლის დანაშაულისგან და დაცული იყოს ბრალდებულის უფლებები.
რას მოიცავს საავტორო უფლებების ხელყოფაზე დაცვის მომსახურება?
ინტელექტუალური საკუთრების სამართალში გამოცდილი ადვოკატები გთავაზობენ კომპლექსურ დაცვას, რომელიც მოიცავს:
- ზიანის ოდენობის ექსპერტიზა და გასაჩივრება: სისხლისსამართლებრივი პასუხისმგებლობა დგება მხოლოდ "დიდი ოდენობით" ზიანის შემთხვევაში. ადვოკატი მუშაობს ალტერნატიულ აუდიტორებთან, რათა შეამციროს დათვლილი ზიანი და საქმე გადაიყვანოს სამოქალაქო ან ადმინისტრაციულ ჭრილში.
- საავტორო უფლების არსებობის დადგენა: შემოწმება, ნამდვილად ეკუთვნოდა თუ არა მომჩივანს საავტორო უფლება, იყო თუ არა ნაწარმოები საჯარო დომენში (Public Domain), ან ხომ არ იყო უფლებები გადაცემული.
- "სამართლიანი გამოყენების" (Fair Use) დასაბუთება: მტკიცება, რომ ნაწარმოების გამოყენება ხდებოდა სასწავლო, სამეცნიერო ან კრიტიკული მიზნებისთვის, რაც არ წარმოადგენს დარღვევას.
- მოლაპარაკება უფლების მფლობელთან: საქმის მორიგებით დასრულება, ზიანის ანაზღაურების სანაცვლოდ სისხლისსამართლებრივი დევნის შეწყვეტის მიზნით.
- წარმომადგენლობა საგამოძიებო ორგანოებში: კლიენტის დაცვა დაკითხვისას და ჩხრეკისას (მაგალითად, კომპიუტერული ტექნიკის ამოღებისას).
გავრცელებული სიტუაციები და სცენარები
საავტორო უფლებების დარღვევის ბრალდებები ხშირად უკავშირდება შემდეგ გარემოებებს:
- არალიცენზირებული პროგრამული უზრუნველყოფა: კომპანიის ოფისებში ე.წ. "დაკრეკილი" (Crack) პროგრამების (Windows, Adobe, არქიტექტურული პროგრამები) მასობრივი გამოყენება კომერციული საქმიანობისთვის.
- ციფრული მეკობრეობა: ვებ-გვერდების ადმინისტრირება, სადაც უკანონოდ არის განთავსებული ფილმები, მუსიკა ან ელექტრონული წიგნები რეკლამიდან შემოსავლის მიღების მიზნით.
- პლაგიატი: სხვისი ნაშრომის, სტატიის ან დიზაინის მითვისება და საკუთარ ნამუშევრად გასაღება.
- საჯარო შესრულება: კაფე-ბარებში ან რესტორნებში მუსიკალური ნაწარმოებების ჩართვა შესაბამისი ლიცენზიისა და ჰონორარის გადახდის გარეშე.
საქართველოს კანონმდებლობა და სამართლებრივი ჩარჩო
სფეროს არეგულირებს "საავტორო და მომიჯნავე უფლებების შესახებ" საქართველოს კანონი და საქართველოს სისხლის სამართლის კოდექსი. სისხლის სამართლის კოდექსის მიხედვით, საავტორო ან მომიჯნავე უფლების ობიექტის უკანონო გამოყენება, მითვისება ან სხვაგვარი ხელყოფა დასჯადია, თუ ამან გამოიწვია დიდი ოდენობით ზიანი. კანონმდებლობა ასევე იცავს მონაცემთა ბაზების დამამზადებლის უფლებებს. მნიშვნელოვანია განისაზღვროს, მოქმედებდა თუ არა პირი კომერციული მიზნით. სისხლის სამართლის საპროცესო კოდექსი იძლევა შესაძლებლობას, გამოყენებულ იქნეს განრიდება (საქმის შეწყვეტა პირობების სანაცვლოდ), თუ ბრალდებული პირველად სჩადის ნაკლებად მძიმე დანაშაულს და მზადაა აანაზღაუროს ზიანი.
მომსახურების მიღების პროცესი
ადვოკატთან თანამშრომლობა იწყება საქმის მასალების გაცნობით. ადვოკატი აანალიზებს საავტორო უფლებების ასოციაციის ან ინდივიდუალური ავტორის მიერ წარდგენილ პრეტენზიას. ინიშნება კომპიუტერულ-ტექნიკური ან ხელოვნებათმცოდნეობითი ექსპერტიზა. თუ დანაშაული აშკარაა, ადვოკატი მუშაობს საპროცესო შეთანხმების მიღწევაზე და სასჯელის მინიმუმამდე დაყვანაზე. თუ ბრალდება უსაფუძვლოა, სტრატეგია მიმართულია გამართლებისკენ.
რატომ უნდა აირჩიოთ სპეციალისტი Legal.ge-ზე?
ინტელექტუალური საკუთრების სამართალი სპეციფიკური და რთული დარგია. Legal.ge-ზე წარმოდგენილი ადვოკატები ფლობენ ღრმა ცოდნას როგორც საავტორო უფლებებში, ისე სისხლის სამართლის პროცესში. მათ აქვთ გამოცდილება როგორც საქპატენტთან, ისე საგამოძიებო ორგანოებთან ურთიერთობაში. დაიცავით თქვენი ბიზნესი და თავისუფლება კვალიფიციური იურიდიული დახმარებით.
განახლდა: ...