საქონლო ნიშნის გაყალბების სისხლისსამართლებრივი ჩარჩო
სხვისი სასაქონლო ან მომსახურების ნიშნის, საქონლის ადგილწარმოშობის დასახელების ან გეოგრაფიული აღნიშვნის მართლსაწინააღმდეგო გამოყენება საქართველოში სისხლის სამართლის კოდექსის მუხლი 196-ით ისჯება, და ეს ნორმა ფასიანი საქონლის მარკირების მთელ ციკლს ფარავს — ნიშნის დამზადებიდან მარკირებული საქონლის წარმოებამდე და ბრუნვაში შეტანამდე. აღვნიშნავთ საზღვრებსაც: ნიშნის რეგისტრაცია და გაუქმება საბჭოს — საქართველოს ინტელექტუალური საკუთრების ეროვნული ცენტრის — წესრიგს ემორჩილება, და ამერიკულ სისტემაში ცნობილი სტატუტური ზიანის ავტომატური კომპენსაციის რეჟიმი ქართულ სისხლის სამართალში არ არსებობს — აქ სისხლისსამართლებრივი პასუხისმგებლობა ოდენობრივ ზღვარზეა აწყობილი.
შემადგენლობები და სანქციები
პირველი ნაწილი ძირითად შემადგენლობას აწესრიგებს: დიდი ოდენობით სხვისი ნიშნის, დასახელების ან აღნიშვნის უკანონო დამზადება ან სხვაგვარი უკანონო გამოყენება, აგრეთვე სხვისი ნიშნით, დასახელებით, აღნიშვნით ან რეგისტრირებული საფირმო სახელწოდებით უკანონოდ ნიშანდებული (მარკირებული) საქონლის წარმოება ან სამოქალაქო ბრუნვაში შეტანა, რამაც მნიშვნელოვანი ზიანი გამოიწვია, ისჯება ჯარიმით ან გამასწორებელი სამუშაოთი ვადით ორ წლამდე ან თავისუფლების აღკვეთით იმავე ვადით. მეორე ნაწილი ცალკე შემადგენლობას აწესრიგებს: არარეგისტრირებულ ნიშანთან ერთად გამაფრთხილებელი აღნიშვნის ყალბი მითითება ისჯება ჯარიმით ან საზოგადოებისათვის სასარგებლო შრომით ას ოციდან ას ოთხმოც საათამდე ან/და გამასწორებელი სამუშაოთი ერთ წლამდე ანდა თავისუფლების აღკვეთით ორიდან სამ წლამდე. მესამე ნაწილი ამძიმებს პასუხისმგებლობას არაერთგზისობის, ასეთი დანაშაულისთვის მსჯავრდებულობის ან წინასწარი შეთანხმებით ჯგუფის მიერ ჩადენის შემთხვევაში — ჯარიმა ან თავისუფლების აღკვეთა სამიდან ხუთ წლამდე.
ოდენობრივი ზღვრები და დაცვის ტაქტიკა
ნორმის შენიშვნა ორ გამარტივებელ ზღვარს განსაზღვრავს: დიდი ოდენობით დამზადებად ითვლება, როცა ნიშნების საერთო რაოდენობა აღემატება ათას ცალს; ხოლო მნიშვნელოვანი ზიანის გამომწვევად დანაშაული ჩადენილად ითვლება, თუ წარმოებული ან ბრუნვაში შეტანილი მარკირებული საქონლის ღირებულება აღემატება ხუთი ათასი ლარს. ეს ორი ციფრი საქმის აწყობის ბურთებია: დაცვისთვის — თუ რაოდენობა ზღვარს არ სცილდება ან ზიანი დადგენილი არ არის, შემადგენლობა არ დგას; ბრალდებისთვის — საწყის წერტილს ქმნის იმის საჩვენებლად, რომ ორივე ზღვარი გადაჭარბებულია. პრაქტიკაში კამათი ჩვეულებრივ სამ წერტილზე მიდის: ნიშნის მსგავსება და შეცდომაში შეყვანის უნარი (გამოიწვევს თუ არა მომხმარებელში შეცდომას), საქონლის ღირებულების გაანგარიშების მეთოდი და ბრუნვაში შეტანის ფაქტი. თითოეული მათგანი საბუთზეა დამოკიდებული — დათვალიერების ოქმები, ექსპერტიზა და საბუღალტრო კვალი საქმის ინვენტარია. მნიშვნელოვანია, რომ ორი ზღვარი სხვადასხვა ობიექტს ერთვის: ათასი ცალის ზღვარი მხოლოდ დამზადებულ ნიშნებს ეხება, ხუთი ათასი ლარის ზღვარი კი მარკირებული საქონლის ღირებულებას — ამიტომ ბრალდება ორივე მიმართულებით ცალ-ცალკე უნდა მოქმედებდეს.