აქტივების დაბრუნება

აქტივების კონფისკაცია

რომელი აქტია კონფისკაციის საფუძველი?

კანონიერ ძალაში შესული გამამტყუნებელი განაჩენი ან ადმინისტრაციული საქმის სასამართლო დადგენილება.

შეიძლება თუ არა საარსებო ნივთების ჩამორთმევა?

არა — 45-ე მუხლით დაცული ქონება ყადაღასა და კონფისკაციას არ ექვემდებარება.

როგორ ხდება რეალიზაცია?

ნივთები საჯარო აუქციონზე იყიდება; თანხა ხარჯების გამოკლებით კრედიტორს გადაეცემა.

ვინ პასუხობს განკარგვისთვის ყადაღის შემდეგ?

განკარგვის ყოველგვარი მცდელობა სისხლის სამართლის პასუხისმგებლობას იწვევს.

3 წთ·9 იან 2026

აქტივების კონფისკაცია საქართველოში აღსრულების სტადიაში „სააღსრულებო წარმოებათა შესახებ“ საქართველოს კანონით ხორციელდება. კონფისკაცია, როგორც სანქცია, სისხლის სამართლის ან ადმინისტრაციული სამართლის სასამართლოს მიერ გამოიყენება; აღსრულების კანონი კი განსაზღვრავს, რომელი განაჩენები არის აღსრულების ქვემდებარე და როგორ ხდება ქონების ჩამორთმევის ფაქტობრივი განხორციელება — ყადაღა, აღწერა და რეალიზაცია. ქვემოთ ვხსნით ამ მექანიზმს კანონის მე-2, 40-ე, 44-ე, 45-ე და 49-ე მუხლების მიხედვით.

რომელი გადაწყვეტილებები აღისრულება კონფისკაციის შესახებ

მე-2 მუხლის „ბ" ქვეპუნქტით აღსრულების ქვემდებარეა სისხლის სამართლის საქმეზე კანონიერ ძალაში შესული გამამტყუნებელი სასამართლოს განაჩენი ფიზიკური პირისთვის ან/და იურიდიული პირისთვის სასჯელის სახით ჯარიმის დაკისრების ან/და ქონების ჩამორთმევის შესახებ. ამავე მუხლის „ბ1" ქვეპუნქტი კრძალავს სისხლის სამართლის საქმეზე კანონიერ ძალაში შესულ გამამტყუნებელ განაჩენს დაზარალებულის კომპენსაციის გადახდის ვალდებულების დაკისრების შესახებ.

ადმინისტრაციული ხაზით „დ" ქვეპუნქტით აღსრულებას ექვემდებარება ადმინისტრაციული სამართალდარღვევის საქმეზე კანონიერ ძალაში შესული სასამართლო დადგენილება ქონებრივი გადახდევინებისა და ადმინისტრაციული სახდელის სახით ჯარიმის დაკისრების ნაწილში. ასე რომ, კანონი განასხვავებს სისხლისსამართლებრივ ჩამორთმევას, დაზარალებულისთვის კომპენსაციასა და ადმინისტრაციულ ქონებრივ სანქციას, მაგრამ აღსრულების მექანიზმი ყველასთვის საერთოა. აღსრულების ქვემდებარე აქტებს შორის არის აგრეთვე სანოტარო აქტი, გირავნობის მოწმობა, არბიტრაჟის გადაწყვეტილება, უცხო ქვეყნის სასამართლოს გადაწყვეტილება და ადამიანის უფლებათა ევროპული სასამართლოს საქართველოსთვის სავალდებულო გადაწყვეტილება.

ქონების ჩამორთმევის აღსრულება და ყადაღა

კონფისკაციის განხორციელება იწყება მოძრავ ქონებაზე ყადაღის დადებით: 40-ე მუხლის პირველი ნაწილის თანახმად, ეს ნიშნავს მოვალის ქონების აღწერას, განკარგვის — გასხვისების, დაგირავების, ქირავნობისა და იჯარის — აკრძალვის გამოცხადებას ან/და ქონების შესანახავად გადაცემას. აღმასრულებელი ნივთებს აღნუსხავს ქონების აღწერისა და დაყადაღების აქტში. ყადაღის დადების შემდეგ დადებული გარიგება ბათილია, ხოლო განკარგვის ყოველგვარი მცდელობა სისხლის სამართლის კანონმდებლობით გათვალისწინებულ პასუხისმგებლობას იწვევს.

ყადაღადადებული ფული აღმასრულებელს დაუყოვნებლივ შეაქვს აღსრულების ეროვნული ბიუროს სადეპოზიტო ანგარიშზე, ფასიანი ქაღალდები და ძვირფასეულობა კი სპეციალურად გამოყოფილ სათავსში ინახება. თუ მესამე პირი ყადაღის დადებისას ქონებაზე თავის უფლებას განაცხადებს, ნივთი მაინც შეიტანება აქტში აღნიშვნით და მას სარჩელით ყადაღისგან გათავისუფლების უფლება აქვს. თუ მესამე პირი ქონებაზე საკუთრების უფლების დამადასტურებელ დოკუმენტს წარადგენს, აღმასრულებელი, კრედიტორის თანხმობით, უფლებამოსილია ეს ქონება აქტიდან ამორიცხოს. მიწას ჯერ არ მოცილებულ ნაყოფზე ყადაღა შეიძლება დაედოს მანამ, სანამ არ მომხდარა უძრავ ქონებაზე აღსრულება, მაგრამ არა მოსავლის მოწევამდე ერთი თვით ადრე.