კრიპტო აქტივების აღდგენა საქართველოში სამოქალაქო კოდექსის ზოგადი ნორმებით წყდება: კრიპტოვალუტისთვის სპეციალური კანონი ვერ მოიძებნა, ამიტომ დავა ეყრდნობა ვალდებულების საერთო საფუძვლებს და საკუთრების დაცვის ინსტიტუტებს. კოდექსის მე-172, 991-ე, 992-ე და 317-ე მუხლები ერთად ქმნის სამ გზას: ნივთის გამოთხოვა უკანონო მფლობელობიდან, ზიანის ანაზღაურება და უსაფუძვლოდ გამდიდრებულის დაბრუნება. ამ გვერდზე ვხსნით, როგორ გამოიყენება ისინი ციფრული აქტივების მიმართ.
ვალდებულების წარმოშობის საფუძვლები
317-ე მუხლის პირველი ნაწილის თანახმად, ვალდებულების წარმოშობისთვის აუცილებელია მონაწილეთა შორის ხელშეკრულება, გარდა იმ შემთხვევებისა, როცა ვალდებულება წარმოიშობა ზიანის მიყენების, უსაფუძვლო გამდიდრების ან კანონით გათვალისწინებული სხვა საფუძვლებიდან. კრიპტო აქტივების კონტექსტში ეს ნიშნავს: თუ ქულა გაიყიდა ხელშეკრულებით, დავა ხელშეკრულებით იწყება; თუ ის მოიპარეს ან მოტყუებით ჩამოართვეს, როცა ხელშეკრულება არ არსებობს, მოქმედებს დელიქტური და გამდიდრებითი გზები.
იმავე მუხლის მესამე ნაწილი დამატებით წესს შეიცავს: მოლაპარაკების მონაწილეს შეუძლია მეორე მონაწილეს მოსთხოვოს ხელშეკრულების დასადებად გაწეული ხარჯების ანაზღაურება, თუ ხელშეკრულება მეორე მონაწილის ბრალეული მოქმედების გამო არ დაიდო — ეს მნიშვნელოვანია იმ შემთხვევებისთვის, როცა ციფრული აქტივის გაყიდვა მოლაპარაკების სტადიაზე ჩაიშალა.
წესი ვრცელდება ისეთებზეც, რაც მოლაპარაკებით არ დასრულებულა: კოდექსის თანახმად, ვალდებულება ხელშეკრულების მომზადების საფუძველზეც შეიძლება წარმოიშვას, ამიტომ ციფრული აქტივის გადაცემასთან დაკავშირებული საფუძვლების განსაზღვრა ყოველთვის ფაქტობრივი გარემოებებიდან იწყება.