რა არის მწვანე მშენებლობა ქართული სამართლის თვალსაზრისით
„მწვანე მშენებლობა“ საერთაშორისო პრაქტიკაში ენერგოეფექტურობისა და ეკოლოგიური სერტიფიკაციების სპეციალურ კანონმდებლობას უკავშირდება. საქართველოში მოქმედი მწვანე მშენებლობის კოდექსი არ არსებობს და ეს უნდა ვთქვათ თავიდანვე პირდაპირ: ცალკე ენერგოეფექტიანობის ან მწვანე შენობების სერტიფიცირების კანონი ქართულ ბაზარზე არ მოქმედებს. რაც არსებობს, არის ნებართვებისა და ლიცენზიების შესახებ კანონით დადგენილი მშენებლობის ნებართვების რეჟიმი და შენობა-ნაგებობის ტექნიკური უსაფრთხოების დროებითი რეგულირება. სწორედ ეს ჩარჩოა ის სამართლებრივი საფუძველი, რომელზედაც მწვანე პროექტის დაგეგმვა უნდა აიგოს, და ეს გვერდი განმარტავს, როგორ მუშაობს ის პრაქტიკულად.
მნიშვნელოვანია განსაზღვროთ ტერმინები: ამ კანონით ნებართვა არის ადმინისტრაციული ორგანოს ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტი, რომელიც აწესრიგებს კონკრეტული ქმედების განხორციელებას, ხოლო ნებართვის გამცემი — ორგანო, რომელსაც კანონი ან საქართველოს მთავრობის ნორმატიული აქტი უფლებამოსილებს ნებართვის გაცემაზე. მშენებლობის კონტექსტში ეს ნიშნავს, რომ თქვენი ენერგოეფექტური თუ ეკოლოგიურად ორიენტირებული პროექტიც კი გადის ზოგად სანებართვო პროცედურას — მწვანე შენობას კანონი ცალკე, შეღავათიან ბილიკს არ უთმობს.
მშენებლობის ნებართვის სახეები
ნებართვებისა და ლიცენზიების შესახებ კანონის ნებართვის სახეების ჩამონათვალში მშენებლობასთან დაკავშირებით განსაზღვრულია მშენებლობის ნებართვა — გარდა განსაკუთრებული მნიშვნელობის, რადიაციული ან ბირთვული ობიექტების მშენებლობისა; განსაკუთრებული მნიშვნელობის ობიექტების, გარდა რადიაციული ან ბირთვული ობიექტებისა, მშენებლობის ნებართვა; და რადიაციული ან ბირთვული ობიექტების მშენებლობის ნებართვა. ასეთი დაყოფა განსაზღვრავს, თუ რომელი ორგანოს წინაშე დგებით და რომელი პროცედურებით გადის თქვენი ობიექტი.
ამავე ჩამონათვალში ჩამოყალიბებულია ინტეგრირებული გარემოსდაცვითი ნებართვა, რომელიც ამოქმედდება 2026 წლის 1 სექტემბრიდან. მწვანე მშენებლობის პერსპექტივიდან ეს მნიშვნელოვანი სიახლეა: გარემოსდაცვითი მოთხოვნების ინტეგრაცია ნებართვის პროცედურაში ზუსტად ის ინსტრუმენტია, რომლითაც ეკოლოგიური გათვალისწინება სამშენებლო პროექტის განუყოფელ ნაწილად იქცევა.