გამომცემლობის კონტრაქტები საავტორო უფლებების კანონით
გამომცემლობის კონტრაქტი ერთდროულად რამდენიმე რეჟიმს აერთიანებს, და სწორედ ამიტომ სადავო ხდება ხოლმე: გამომცემლის განსაკუთრებული უფლებები კრებულსა და პერიოდულ გამოცემაზე (მუხლი 14); შეკვეთის წესები — ვინ ქმნის, ვინ იღებს და ვინ იხდის (მუხლი 43); სალიცენზიო პირობები — რა უნდა ითქვას ხელშეკრულებაში (მუხლი 40); და ფორმა — წერილობით, ერთი გამონაკლისით (მუხლი 42). ამ გვერდზე ოთხივე ბლოკს ერთად განვმარტავთ გამომცემლისა და ავტორის ორივე პერსპექტივიდან.
გამომცემლის განსაკუთრებული უფლებები — მუხლი 14
ენციკლოპედიების, ენციკლოპედიური ლექსიკონების, მეცნიერული ნაშრომების, პერიოდული და ერთმანეთის გამგრძელებელი კრებულების, გაზეთების, ჟურნალებისა და სხვა პერიოდული გამოცემების გამომცემლებს ეკუთვნით ამ გამოცემებში შესულ ნაწარმოებთა გამოყენების განსაკუთრებული უფლება. გამომცემელს უფლება აქვს ნებისმიერი გამოყენებისას მიუთითოს თავისი სახელი ან მოითხოვოს მისი მითითება. დაუშვებელია პერიოდულ გამოცემაში შესული ნაწარმოების გამოყენება სხვა პირის მიერ გამომცემლის ან ავტორის თანხმობის გარეშე, გარდა კანონით გათვალისწინებული შემთხვევებისა; პრესაში გამოქვეყნებული ექსკლუზიური მასალის სხვა საინფორმაციო საშუალების მიერ გამოყენებისას აუცილებელია პირველი გამომცემლის დამოწმება. ხოლო ამ გამოცემებში შესული ნაწარმოებების ავტორები ინარჩუნებენ საკუთარი ნაწარმოებების გამოყენების განსაკუთრებულ უფლებას, თუ საავტორო ხელშეკრულებით სხვა რამ არ არის გათვალისწინებული — ეს ბალანსი გამომცემლობის კონტრაქტის მოლაპარაკების ცენტრია.
შეკვეთა — მუხლი 43
ნაწარმოების შექმნის ხელშეკრულებით ავტორი იღებს ვალდებულებას, შექმნას ნაწარმოები ხელშეკრულების პირობების მიხედვით და გადასცეს იგი შემკვეთს, ხოლო შემკვეთი — მიიღოს ნაწარმოები და გადაუხადოს ავტორს ჰონორარი. ავტორი ნაწარმოებს პირადად ქმნის, თუ ხელშეკრულებით სხვა რამ არ არის გათვალისწინებული, და სხვა პირის ჩართვა მხოლოდ შემკვეთის თანხმობით შეიძლება. შემკვეთი ვალდებულია ვადის დადგომისთანავე დაათვალიეროს ნაწარმოები და წერილობით შეატყობინოს ავტორს მოწონების, დაწუნების ან შესწორების შესახებ; თუ წერილობითი შეტყობინება არ გაეგზავნა, ნაწარმოები მოწონებულად ითვლება.
ჰონორართან დაკავშირებული საყრდენი წესები: ავანსის წესი, ვადა და ოდენობა ხელშეკრულებით განისაზღვრება. ბათილია პირობა, რომელიც ზღუდავს ავტორის უფლებას მომავალში განსაზღვრულ თემაზე ან დარგში შექმნას ნაწარმოები, და ხელშეკრულების საგანი ვერ იქნება მომავალში შესაქმნელ ნაწარმოებზე უფლების გადაცემა. შეკვეთით შექმნილი ნაწარმოების ქონებრივი უფლებები ეკუთვნის შემკვეთს, თუ ხელშეკრულებით სხვა რამ არ არის განსაზღვრული — ანუ ავტორისთვის გადამწყვეტია, დათოვს თუ არა ქონებრივი უფლებები და რა ჰონორარით.