კონტენტის ამოშორება საქართველოში — შეტყობინება და წაშლა
ინტერნეტში განთავსებული პირატული შიგთავსის სწრაფი მოშორების მექანიზმი საქართველოში „საავტორო და მომიჯნავე უფლებების შესახებ“ საქართველოს კანონითაა განსაზღვრული: მისი მუხლი 60-1 შუალედური მომსახურების მიმწოდებლის — ჰოსტინგის — 24-საათიან ვალდებულებას აწესრიგებს, მუხლი 59 შეტყობინების აუცილებლობასა და უფლების მფლობელის მოთხოვნების კატალოგს განსაზღვრავს, ხოლო მუხლი 58 დარღვევის სახეებს აჩამონათვალებს. შეერთებულ შტატებში ამ ფუნქციას მსგავსი მექანიზმი — უფლების მფლობელის წერილობითი შეტყობინების საფუძველზე კონტენტის დაუყოვნებლივ ამოღება — ასრულებს; საქართველოში კი ეს ინსტიტუტი ზემოაღნიშნული კანონის სამი მუხლით მუშაობს და ქართული სასამართლოების იურისდიქციას ექვემდებარება.
24 საათიანი ვალდებულება — მუხლი 60-1
კანონის 60-1-ე მუხლის პირველი პუნქტით, შუალედური მომსახურების მიმწოდებელს საავტორო უფლების, მომიჯნავე უფლების ან მონაცემთა ბაზის დამამზადებლის უფლების დარღვევისთვის პასუხისმგებლობა არ დაეკისრება, თუ იგი უფლების მფლობელისგან მუხლი 59-ის მე-10 პუნქტით დადგენილი წესით შედგენილი წერილობითი შეტყობინების მიღებისთანავე ან მისი მიღებიდან არაუგვიანეს 24 საათისა წაშლის სავარაუდო კონტრაფაქციულ ასლებს ან შეზღუდავს მათ ხელმისაწვდომობას, რაც დაუყოვნებლივ ეცნობება აღნიშნული უფლების სავარაუდო დამრღვევს. ამავე მუხლის მეორე პუნქტით, მიმწოდებელი ვალდებულია შეტყობინების მიღებიდან 24 საათის განმავლობაში წერილობით აცნობოს უფლების მფლობელს განხორციელებული ღონისძიებებისა და მიღებული გადაწყვეტილების შესახებ.
საპირწონე განაცხადი და აღდგენა — მუხლი 60-1
მექანიზმი ბალანსირებულია ავტორის ინტერესებითაც: თუ უფლების სავარაუდო დამრღვევი მიიჩნევს, რომ წაშლა ან შეზღუდვა მის მიმართ არამართლზომიერად განხორციელდა, იგი უფლებამოსილია მიმწოდებელთან განცხადებით მოითხოვოს მასალაზე იმ ხელმისაწვდომობის აღდგენა, რომელიც ქმედებამდე არსებობდა. განაცხადში უნდა იყოს მითითება წაშლილ ან შეზღუდულ მასალაზე, იმ ვებგვერდის მისამართი, სადაც ის განთავსებული იყო, დასაბუთება, თუ რატომ არ არღვევს მასალა შეტყობინებაში მითითებული მფლობელის უფლებას, და განმცხადებლის სახელი, საიდენტიფიკაციო ან პირადი ნომერი, მისამართები, ტელეფონი და ელფოსტა.
შემდეგ იწყება ვადათა ჯაჭვი: მიმწოდებელი განაცხადს უფლების მფლობელს გადასცემს მისი მიღებიდან 24 საათში, ხოლო უფლების მფლობელი ვალდებულია განაცხადის ჩაბარებიდან 14 დღის ვადაში სასამართლოს წარადგინოს სადავო მასალის წაშლის ან ხელმისაწვდომობის შეზღუდვის თაობაზე სარჩელის უზრუნველყოფის შესახებ სასამართლო განჩინება. თუ ეს ვადა გაუვლენია დარჩა და განჩინება არ წარდგენილა, მიმწოდებელი წაშლილ მასალას ან მის შეზღუდულ ხელმისაწვდომობას აღადგენს და პასუხისმგებლობა არ ეკისრება. თავის მხრივ, ამ მექანიზმით დაზარალებული პირები თავიანთი არამართლზომიერი ქმედებით ზიანის მიყენებისთვის პასუხს აგებენ, ხოლო ზიანის ოდენობა განისაზღვრება მუხლი 59-ის მე-6 და მე-7 პუნქტებით დადგენილი წესით.
უფლების მფლობელის მოთხოვნები და შეტყობინების შინაარსი — მუხლი 59
მუხლი 59 უფლების მფლობელს დამრღვევისგან მოთხოვნათა სრული კატალოგი აძლევს: უფლების აღიარება; დარღვევამდე არსებული მდგომარეობის აღდგენა და დარღვევის აღკვეთა; კონტრაფაქციულად მიჩნეული ასლებისა და გვერდის ავლის საშუალებების ჩამორთმევა; მიყენებული ზიანის ანაზღაურება მიუღებელი შემოსავლის ჩათვლით — თუ დამრღვევმა იცოდა ან უნდა სცოდნოდა დარღვევის შესახებ; ანაზღაურების ნაცვლად დარღვევით მიღებული შემოსავლის ჩამორთმევა; ან ამ ორის ნაცვლად ერთჯერადი ფულადი კომპენსაციის გადახდა. ეს ზომები მფლობელის არჩევით გამოიყენება. ერთჯერადი კომპენსაციის წესიც დეტალურია: დავის დაწყებამდე მფლობელი მიმართავს დამრღვევს, ხოლო დამრღვევს უფლება აქვს მოთხოვნიდან 2 კვირის ვადაში გადაუხადოს კომპენსაცია კანონიერი გამოყენების შემთხვევაში მისაღები ანაზღაურების 10 პროცენტზე მეტი ოდენობით; თუ არ გადაიხდის, მფლობელი სასამართლოში მიმართავს და მოითხოვს კომპენსაცია, რომელიც არ უნდა იყოს კანონიერი გამოყენების ანაზღაურების ათმაგ ოდენობაზე ნაკლები.
იმავე მუხლის მე-9 პუნქტით, უფლების მფლობელს შეუძლია შუალედური მომსახურების მიმწოდებლისგან წერილობითი შეტყობინებით მოითხოვოს კონტრაფაქციული ასლების დაუყოვნებლივ წაშლა ან მათი ხელმისაწვდომობის შეზღუდვა. მე-10 პუნქტით განსაზღვრულია შეტყობინების აუცილებელი შინაარსი: უფლების დარღვევის ობიექტის აღწერა და დასაბუთებული ფაქტი, რომ უფლება დაირღვა; მონაცემები, რომლების საფუძველზეც შესაძლებელი იქნება კონტრაფაქციული ასლების იდენტიფიცირება; და მფლობელის სახელი, საიდენტიფიკაციო ან პირადი ნომერი, მისამართები, ტელეფონი და ელფოსტა.
რა ითვლება დარღვევად — მუხლი 58
მუხლი 58 აწესრიგებს პასუხისმგებლობის სახეებსა და დარღვევის შინაარსს: ამ კანონით გათვალისწინებული უფლებების დარღვევა იწვევს სამოქალაქო, ადმინისტრაციულ და სისხლისსამართლებრივ პასუხისმგებლობას, ხოლო პირი, რომელიც კანონის მოთხოვნებს არ ასრულებს, დამრღვევად ითვლება. დარღვევად ჩაითვლება ნაწარმოების, შესრულების, ფონოგრამის, ვიდეოგრამის, მაუწყებლობის ორგანიზაციის გადაცემისა და მონაცემთა ბაზის უკანონო გამოყენება; უფლების მართვის ინფორმაციის შეცვლა ან წაშლა ნებართვის გარეშე; ტექნოლოგიური საშუალებების გვერდის ავლა; გვერდის ავლისთვის განკუთვნილი ტექნოლოგიებისა და მოწყობილობების წარმოება, იმპორტი, გავრცელება, გაყიდვა, გაქირავება ან რეკლამირება; ასეთი ტექნოლოგიის გამოყენებით ნეიტრალიზაციის მიზნით მომსახურების შეთავაზება და გაწევა; აგრეთვე შუალედური მომსახურების (ჰოსტინგის) მიმწოდებლის მიერ მუხლი 60-1-ით განსაზღვრული ვალდებულებების შეუსრულებლობა. ანუ პლატფორმა, რომელიც შეტყობინებაზე არ რეაგირებს, თავად ხდება დამრღვევი.
ხშირად დასმული კითხვები
ქვემოთ ვპასუხობთ კონტენტის ამოშორების მექანიზმთან დაკავშირებით ყველაზე ხშირად დასმულ კითხვებს.
რამდენ დროში უნდა წაშალოს პლატფორმამ სადავო კონტენტი?
წერილობითი შეტყობინების მიღებისთანავე ან არაუგვიანეს 24 საათისა — წაშავს სავარაუდო კონტრაფაქციულ ასლებს ან შეზღუდავს მათ ხელმისაწვდომობას, დაუყოვნებლივ აცნობებს ამის შესახებ სავარაუდო დამრღვევს და იმავე ვადაში წერილობით აცნობებს უფლების მფლობელს ღონისძიებებსა და მიღებულ გადაწყვეტილებას.
შეუძლიათ თუ არა ავტორს წაშლილი კონტენტის აღდგენის მოთხოვნა?
დიახ. თუ ის მიიჩნევს, რომ წაშლა არამართლზომიერი იყო, მიმწოდებელთან განცხადებით მოითხოვს აღდგენას; მიმწოდებელი განაცხადს მფლობელს 24 საათში გადასცემს, ხოლო მფლობელმა 14 დღეში უნდა წარადგინოს სასამართლოს განჩინება — წინააღმდეგ შემთხვევაში მასალა აღდგება.
რა უნდა შეიცავდეს უფლების მფლობელის შეტყობინება?
დარღვევის ობიექტის აღწერას და დარღვევის დასაბუთებულ ფაქტს, კონტრაფაქციული ასლების იდენტიფიცირების მონაცემებს და მფლობელის სრულ საკონტაქტო მონაცემებს — სახელი, საიდენტიფიკაციო ან პირადი ნომერი, მისამართები, ტელეფონი, ელფოსტა.
რა შეუძლია მფლობელს მოითხოვოს დამრღვევისგან?
უფლების აღიარება, მდგომარეობის აღდგენა და დარღვევის აღკვეთა, კონტრაფაქციული ასლების ჩამორთმევა, ზიანის ანაზღაურება მიუღებელი შემოსავლის ჩათვლით, დარღვევით მიღებული შემოსავლის ჩამორთმევა ან ერთჯერადი ფულადი კომპენსაცია — მფლობელის არჩევით.
როგორ დაგეხმარებით Legal.ge-ზე
თქვენი კონტენტი პირატულად გამოიყენეს თუ პირიქით — თქვენი მასალა უსაფუძვლოდ წაშალეს — ორივე შემთხვევაში ვადები არ ითმენს ყოყმანს. Legal.ge-ს სპეციალისტები დაგეხმარებით წერილობითი შეტყობინების ან საპირწონე განაცხადის სწორად შედგენაში, შეაფასებენ მუხლი 58-ით გათვალისწინებულ დარღვევას და მომზადებენ სასამართლო განჩინების მოთხოვნას ან ზიანის ანაზღაურების სარჩელს. მოგვმართეთ Legal.ge-ის ფორმით.