აქციონერთა უფლებების დაცვა

აქციონერთა უფლებების დაცვა, განსაკუთრებით კი მინორიტარი პარტნიორების, არის ჯანსაღი კორპორატიული მმართველობის ფუნდამენტი. ხშირად, მცირე წილის მფლობელები თავს დაუცველად გრძნობენ მაჟორიტარების დომინაციის წინაშე, რომლებიც აკონტროლებენ კომპანიის მენეჯმენტს და გადაწყვეტილებებს. თუმცა, „მეწარმეთა შესახებ“ საქართველოს კანონი ანიჭებს პარტნიორებს უფლებების ფართო სპექტრს, დაწყებული ინფორმაციის მიღებიდან, დამთავრებული სპეციალური აუდიტის ჩატარებითა და კრების მოწვევის უფლებით. აქციონერთა უფლებების დაცვის სერვისი Legal.ge-ზე მიზნად ისახავს უზრუნველყოს, რომ თქვენი ხმა იყოს მოსმენილი და თქვენი ინვესტიცია — დაცული. ჩვენი იურისტები გეხმარებიან სამართლებრივი ბერკეტების გამოყენებაში, რათა თავიდან აიცილოთ წილის ღირებულების შემცირება, დივიდენდის დამალვა ან სხვა სახის ჩაგვრა (Oppression).

რას მოიცავს აქციონერთა უფლებების დაცვის მომსახურება?

Legal.ge-ს ექსპერტები გთავაზობთ პროაქტიულ და რეაქტიულ სამართლებრივ დახმარებას:

• ინფორმაციაზე წვდომის უზრუნველყოფას: კანონით მონიჭებული უფლების გამოყენება ფინანსური დოკუმენტაციის, ხელშეკრულებებისა და ოქმების გამოსათხოვად.
• კრების მოწვევას: 5%-იანი წილის მფლობელთა უფლება, მოიწვიონ რიგგარეშე კრება კონკრეტული დღის წესრიგით (მაგ. დირექტორის გათავისუფლება).
• სპეციალური აუდიტის დანიშვნას: სასამართლოს გზით დამოუკიდებელი აუდიტორის დანიშვნა საეჭვო ტრანზაქციების შესამოწმებლად.
• წილის გამოსყიდვის მოთხოვნას: უფლება, მოითხოვოთ კომპანიისგან თქვენი წილის გამოსყიდვა სამართლიან ფასად, თუ ეთანხმებით ისეთ გადაწყვეტილებას, რომელიც არსებითად ლახავს თქვენს უფლებებს.
• განზავების (Dilution) წინააღმდეგ ბრძოლას: უპირატესი შესყიდვის უფლების გამოყენება და დაცვა კაპიტალის გაზრდის დროს.

რეალური სიტუაციები, როდესაც გჭირდებათ ეს მომსახურება

უფლებების დაცვა აქტუალურია შემდეგ შემთხვევებში:

• დივიდენდის არგაცემა: კომპანიას აქვს მოგება, მაგრამ მაჟორიტარები წყვეტენ, რომ არ გასცენ დივიდენდი, რათა მინორიტარებს „ფინანსური შიმშილი“ მოუწყონ.
• საეჭვო გარიგებები: გაქვთ ეჭვი, რომ დირექტორი კომპანიის ქონებას იაფად ყიდის საკუთარ ნათესავებზე. სპეციალური აუდიტი ამის გამოვლენის გზაა.
• კაპიტალის გაზრდა: მაჟორიტარები აცხადებენ კაპიტალის გაზრდას, რათა შეამცირონ თქვენი წილის პროცენტული ოდენობა (Dilution), თუ თქვენ არ გაქვთ ფული დამატებითი შესატანისთვის.
• ინფორმაციული ბლოკადა: არ გიწვევენ კრებებზე ან არ გაწვდიან წლიურ ანგარიშგებას.

საქართველოს სამართლებრივი ჩარჩო და რეგულაციები

აქციონერთა უფლებებს იცავს „მეწარმეთა შესახებ“ კანონი. კანონი განსაზღვრავს მინორიტართა უფლებების ზღვრებს (მაგ. 5%-იანი ბარიერი კრების მოწვევისთვის). ასევე მნიშვნელოვანია სამოქალაქო კოდექსი და სამოქალაქო საპროცესო კოდექსი. ახალი კანონმდებლობით, გაძლიერდა მინორიტართა დაცვის მექანიზმები, მათ შორის, სავალდებულო გამოსყიდვის (Mandatory Tender Offer) და შეფასების უფლებები. თუმცა, ამ უფლებების რეალიზება ხშირად მოითხოვს სასამართლოსადმი მიმართვას ან ზუსტ პროცედურულ ნაბიჯებს, რომელთა დარღვევა უფლების დაკარგვას იწვევს.

მომსახურების მიღების პროცესი

Legal.ge-ზე უფლებების დაცვის პროცესი მოიცავს:

1. უფლებების აუდიტი: თქვენი წილის ოდენობიდან და წესდებიდან გამომდინარე, ზუსტი უფლებების განსაზღვრა.
2. ოფიციალური მიმართვა: კომპანიისთვის წერილობითი მოთხოვნის გაგზავნა (ინფორმაციის მოთხოვნა, კრების მოწვევა).
3. სამართლებრივი რეაგირება: უარის შემთხვევაში, სასამართლოსთვის მიმართვა (მაგ. აუდიტის დასანიშნად).
4. მოლაპარაკება: პოზიციების გაძლიერების შემდეგ, მაჟორიტარებთან მოლაპარაკება პირობების გაუმჯობესებაზე.

რატომ უნდა აირჩიოთ Legal.ge?

მინორიტარი აქციონერები ხშირად ფიქრობენ, რომ მათ არ აქვთ ბერკეტები. Legal.ge-ს იურისტები დაგარწმუნებენ საპირისპიროში. ჩვენ ვიცით, როგორ გამოვიყენოთ კანონი თქვენს სასარგებლოდ, რათა აიძულოთ მენეჯმენტი და მაჟორიტარები, პატივი სცენ თქვენს საკუთრებას. ნუ დათმობთ თქვენს უფლებებს — დაიცავით ისინი პროფესიონალებთან ერთად.