ბიზნესის მიგრაცია ქართული სამართლით
ბიზნესის მიგრაცია — კომპანიის რეგისტრაციის საზღვარგარეთ გადატანა ან საქართველოში გადმოტანა — მეწარმეთა შესახებ კანონის რედომიცილების ინსტიტუტით წესრიგდება. კანონის გამოყენების სფერო თავად განსაზღვრავს იმ ჩარჩოს, რომელშიც ეს ინსტიტუტი ცოცხლობს: კანონი აწესრიგებს მეწარმის სამართლებრივ ფორმებს, დაფუძნებისა და რეგისტრაციის პროცედურებს, და თუ საკითხი სხვა აქტით არის განსხვავებულად დარეგულირებული, მოქმედებს ის. გვერდს ატარებს ქართული რედომიცილების მანქანა და არა უცხოური საცხოვრებლის პროგრამების მოდელები, რომლებიც არაქართული სამართალია.
რედომიცილება — უწყვეტობით
უცხო ქვეყანაში რეგისტრირებული მეწარმის რეგისტრაცია შეიძლება გადმოტანილ იქნეს საქართველოში, ისე, რომ არ დაირღვეს მეწარმის საქმიანობის უწყვეტობა — ეს არის ინსტიტუტის ბირთვი: კომპანია იცვლის საცხოვრებელ იურისდიქციას, მაგრამ არსებობას არ წყვეტს. გადმოტანისას მეწარმე შეიძლება დარეგისტრირდეს მხოლოდ საქართველოს კანონმდებლობით გათვალისწინებული სამართლებრივი ფორმით. საქართველოში რეგისტრირებულ მეწარმესაც აქვს უფლება, რეგისტრაცია გადაიტანოს უცხო ქვეყანაში უწყვეტობის დარღვევის გარეშე, თუ საერთაშორისო ხელშეკრულებით არ არის აკრძალური ასეთი გადატანა, საქართველოში არ მიმდინარეობს მის წინააღმდეგ სასამართლო დავა, გადახდისუუნარობის ან სისხლის სამართლის საქმის წარმოება, და საგადასახადო ორგანოების მიმართ საგადასახადო დავალიანება არ აქვს. უცხოური მეწარმის რეგისტრაციის საქართველოში გადმოტანა რეორგანიზაციის ტოლფასია და მასზე რეორგანიზაციის ნორმები ვრცელდება; გადმოტანის და გადატანის წესი ინსტრუქციით განისაზღვრება — ადმინისტრაციული პროცედურა, რომელიც დოკუმენტების ჩამონათვალს, დამოწმების წესსა და რეგისტრაციის აქტებს აწესრიგებს; ინსტრუქცია იუსტიციის მინისტრის ბრძანებით არის დადგენილი და მასში მითითებული პირობების დაუცველად დარჩენა გადმოტანას ბლოკავს — ამიტომ ინსტრუქციის ტექსტი მიგრაციის გეგმის განუყოფელი ნაწილია.
რეგისტრაცია და საჯაროობა
მეწარმის რეგისტრაცია სავალდებულოა და მოიცავს როგორც სახელმწიფო, ისე საგადასახადო რეგისტრაციას; მეწარმე წარმოშობილად მიიჩნევა რეესტრში რეგისტრაციის მომენტიდან. რეესტრში რეგისტრირებული მონაცემები საჯაროა: ნებისმიერ პირს უფლება აქვს გაეცნოს მათ და ამონაწერი მიიღოს; რეგისტრაციის დოკუმენტების ელექტრონული ასლები ერთიან პორტალზე უსაფასუროდ ხელმისაწვდომია. გამოსაქვეყნებელია რეესტრის მონაცემები და ყველა ცვლილება, ხოლო სააქციო საზოგადოების განთავსებული კაპიტალი — სულ მცირე წელიწადში ერთხელ. ამონაწერი მზადდება რეესტრის, საჯარო-სამართლებრივი შეზღუდვის, საგადასახადო გირავნობისა და სხვა რეესტრების მონაცემებზე და ასახავს მომზადების მომენტისთვის ძალაში მყოფ მონაცემებს; მარეგისტრირებელი ორგანოს გადაწყვეტილება ძალაშია ერთიან ელექტრონულ პორტალზე განთავსებისთანავე. მიგრაციის დაგეგმვისას ეს ნიშნავს: გადმოსატანი კომპანიის მთელი საჯარო კვალი ქართულ რეესტრში გადმოდის და მესამე პირებს მასზე დაყრდნობის ინსტრუმენტი ეძლევათ.
ფილიალი როგორც ალტერნატივა
სრული რედომიცილების ალტერნატივაა ფილიალი: საზღვარგარეთ რეგისტრირებული მეწარმე საქართველოში ფილიალს აარსებს, რომელიც იურიდიული პირი არ არის. ფილიალის რეგისტრაციის განცხადება შეიცავს მეწარმის საფირმო სახელწოდებას, იურიდიულ მისამართს, საქმიანობის ძირითად ადგილს, სამართლებრივ ფორმას და სამართალმართველო ქვეყანას, რეგისტრირებელ ორგანოსა და ნომერს, აგრეთვე ფილიალის სახელწოდებას, მისამართს, ხელმძღვანელის მონაცემებს და წარმომადგენლობითი უფლებამოსილების მოცულობას. განცხადებას ურთდება დამოწმებული სარეგისტრაციო დოკუმენტი, სადამფუძნებლო დოკუმენტები და წესდება, ხელმძღვანელობის გადაწყვეტილება და დასანიშნი პირის თანხმობა. ფილიალის ხელმძღვანელი ვალდებულია მარეგისტრირებელ ორგანოს აცნობოს სარეგისტრაციო მონაცემთა ნებისმიერი ცვლილების, ფილიალის დახურვის, საზოგადოების დაშლისა და ლიკვიდაციის პროცესის, გადახდისუუნარობის საქმისა თუ რეგისტრაციის გაუქმების შესახებ; არსებობის შემთხვევაში ფილიალი ვალდებულია საწარმოს ფინანსური ანგარიშგება ვებგვერდზე გამოაქვეყნოს ან განათავსოს. ფილიალი საწარმოს უწყვეტობას არ ცვლის — ის მხოლოდ უცხოური კომპანიის გახანგრძლივებული ხელია საქართველოში, და მისი არსებობა მეწარმის არსებობის შეწყვეტით წყდება.
გადატანის მიმართულება ორია. უცხო ქვეყნიდან საქართველოში გადმოტანისას მეწარმე ქართული კანონმდებლობით გათვალისწინებული სამართლებრივი ფორმით რეგისტრირდება, და ეს გადმოტანა რეორგანიზაციის ტოლფასია — მასზე სამეწარმეო საზოგადოების რეორგანიზაციის ნორმები ვრცელდება, შინაარსის გათვალისწინებით. საქართველოდან გატანისას კანონი სამ პირობას აწყობს: საერთაშორისო ხელშეკრულებით არ უნდა იყოს აკრძალული ასეთი გადატანა; მეწარმის წინააღმდეგ არ უნდა მიმდინარეობდეს სასამართლო დავა, გადახდისუუნარობის ან სისხლის სამართლის საქმის წარმოება; და გადატანის დროისთვის საგადასახადო ორგანოების მიმართ საგადასახადო დავალიანება არ უნდა ჰქონდეს. გადმოტანისა და გატანის წესი და პირობები ინსტრუქციით განისაზღვრება — ანუ პროცედურული დეტალები ერთი დოკუმენტით იკითხება და გეგმის შედგენისას სწორედ ის უნდა იყოს საწიგნო-სახელმძღვანელო პუნქტი.
ხშირად დასმული კითხვები
ქვემოთ შევაჯამებთ იმ კითხვებს, რომლებიც პრაქტიკაში ამ თემასთან დაკავშირებით ყველაზე ხშირად ჩნდება.
შეიძლება თუ არა უცხოური კომპანიის საქართველოში გადმოტანა?
დიახ — საქმიანობის უწყვეტობის დარღვევის გარეშე, ქართული სამართლებრივი ფორმით; გადმოტანა რეორგანიზაციის ტოლფასია.
რა პირობები სჭირდება საქართველოდან გადატანას?
ხელშეკრულებით აკრძალვა არ უნდა იყოს, სასამართლო დავა, გადახდისუუნარობის ან სისხლის სამართლის საქმე არ უნდა მიმდინარეობდეს და საგადასახადო დავალიანება არ უნდა იყოს.
რა განსხვავებაა ფილიალსა და რედომიცილებას შორის?
ფილიალი იურიდიული პირი არ არის და დარეგისტრირდება; რედომიცილება თვით კომპანიას გადმოჰყვება უწყვეტობით.
რამდენად საჯაროა გადმოტანილი კომპანიის მონაცემი?
სრულად — რეესტრის მონაცემები საჯაროა, ამონაწერი გაიცემა, ხოლო დოკუმენტების ასლები პორტალზე უსაფასუროდ ხელმისაწვდომია.
რა პირობები სჭირდება რეგისტრაციის გატანას?
სამი: ხელშეკრულებით აკრძალვის არარსებობა; მიმდინარე სასამართლო დავის, გადახდისუუნარობის ან სისხლის სამართლის საქმის არქონა; და საგადასახადო დავალიანების არქონა.
როგორ დაგეხმარებით Legal.ge-ზე
ჩვენი გუნდი დაგეხმარებთ მიგრაციის ფორმის შერჩევაში — რედომიცილება თუ ფილიალი — პირობების წინასწარ აუდიტში, დოკუმენტაციის მომზადებასა და დამოწმებაში და რეგისტრაციის პროცესის წარმართვაში. დაგვიკავშირდით Legal.ge-ზე — თქვენი ბიზნესის გადმოყვანას გავამართავთ უწყვეტობისა და კანონიერების დაცვით.