რა არის დირექტორებისა და ოფიცრების დაზღვევა
დირექტორებისა და ოფიცრების დაზღვევა, პრაქტიკაში ცნობილი როგორც დირექტორებისა და ოფიცრების დაზღვევა, არის პასუხისმგებლობის დაზღვევის სახეობა, რომლითაც კომპანია იცავს საკუთარ მმართველობის ორგანოების წევრებს — დირექტორებს, ხელმძღვანელებსა და სხვა ოფიცრებს — მათ მიერ სამართლებრივი პასუხისმგებლობის წარმოშობის რისკისგან. დაზღვევის შესახებ საქართველოს კანონის 3-ე მუხლის თანახმად, დაზღვევა არის ურთიერთობა ფიზიკურ და იურიდიულ პირთა პირადი და ქონებრივი ინტერესების დასაცავად გარკვეული გარემოების — სადაზღვევო შემთხვევის — დადგომისას, ამ პირთა მიერ გადახდილი სადაზღვევო შენატანებით, ანუ სადაზღვევო პრემიებით, ფორმირებული ფულადი ფონდებისა და კანონმდებლობით ნებადართული სხვა წყაროების ხარჯზე.
იმავე მუხლით, სადაზღვევო საქმიანობა არის მზღვეველის საქმიანობა, დაკავშირებული დაზღვევისა და გადაზღვევის ხელშეკრულებების დადებასა და განხორციელებასთან. ეს პოლისი სწორედ ამ საქმიანობის ფარგლებში გაიცემა: მზღვეველი და დამზღვევი — ჩვეულებრივ, კომპანია — დებენ ხელშეკრულებას, რომლითაც სადაზღვევო შემთხვევის დადგომისას ხდება დაზღვეული ინტერესის დაცვა.
დაზღვევის ობიექტი და დაზღვევის ადგილი კლასიფიკაციაში
დაზღვევის შესახებ კანონის 4-ე მუხლი განსაზღვრავს, რომ დაზღვევის ობიექტი შეიძლება იყოს ნებისმიერი ქონებრივი ან პირადი არაქონებრივი ინტერესი, რომელიც არ ეწინააღმდეგება საქართველოს კანონმდებლობას. კანონი გამოყოფს სამ მიმართულებას: პირად დაზღვევას, რომელიც დაკავშირებულია დაზღვეულის სიცოცხლესთან, ჯანმრთელობასთან, შრომისუნარიანობასთან და სხვა პირად ინტერესებთან; ქონების დაზღვევას, რომელიც დაკავშირებულია ქონების ფლობასთან, განკარგვასა და სარგებლობასთან; და პასუხისმგებლობის დაზღვევას — დაზღვევას, დაკავშირებულს დაზღვეულის მიერ მესამე პირისთვის ან მის ქონებისთვის მიყენებულ ზიანთან.
ეს დაზღვევა სწორედ პასუხისმგებლობის დაზღვევის ჯგუფს მიეკუთვნება: დაზღვევის ობიექტია ის ქონებრივი ინტერესი, რომელიც უკავშირდება მენეჯერის — მმართველობის ორგანოს წევრის — მიერ მესამე პირების წინაშე პასუხისმგებლობის წარმოშობის შესაძლებლობას. თავად ის ნორმები, რომლებითაც ეს პასუხისმგებლობა წარმოიშობა, სხვა კანონმდებლობით არის დადგენილი — დაზღვევის შესახებ კანონი კი ქმნის ინსტრუმენტს, რომლითაც ამ რისკის ფინანსური შედეგები გადაინაწილება მზღვეველზე.
ნებაყოფლობითი და სავალდებულო ფორმები
დაზღვევის შესახებ კანონის 5-ე მუხლის მიხედვით, დაზღვევა ხორციელდება ნებაყოფლობითი და სავალდებულო ფორმებით. ეს დაზღვევა ნებაყოფლობითი ფორმაა: ის ხორციელდება მზღვეველსა და დამზღვევს შორის დადებული ხელშეკრულების საფუძველზე, და ნებაყოფლობითი დაზღვევის სახეობები, პირობები და განხორციელების წესი სწორედ ამ ხელშეკრულებით დგინდება. ეს ნიშნავს, რომ პოლისის შინაარსი — რა შემთხვევები იქნება სადაზღვევო, რა ზღვრები ექნება დაზღვევას და რა გამორიცხვები მოქმედებს — მხარეთა შეთანხმების საგანია და მათ შესახებ მოლაპარაკება გადამწყვეტია.
ნებაყოფლობით დაზღვევას ახორციელებს საქართველოს ნებისმიერი, ლიცენზირებული სადაზღვევო ორგანიზაცია. რაც შეეხება სავალდებულო ფორმას, იგი განისაზღვრება შესაბამისი კანონმდებლობით სავალდებულო დაზღვევის შესახებ: ამ დროს მზღვეველი ვალდებულია დადოს ხელშეკრულება კანონით განსაზღვრული პირობებით და უფლება აქვს, შესთავაზოს დამზღვევს უფრო ხელსაყრელი პირობებიც. ეს დაზღვევის პროდუქტი კი სწორედ იმით არის მოქნილი, რომ მისი პირობები ხელშეკრულებით იგება.
მომხმარებლის უფლებების დაცვა დაზღვევაში
დაზღვევის შესახებ კანონის 20-1 მუხლი მომხმარებლის უფლებების დაცვას აწესრიგებს: მზღვეველი და დაზღვევის შუამავალი ვალდებულია უზრუნველყოს მომხმარებელთა უფლებების დაცვა მომხმარებელთან წინასახელშეკრულებო ურთიერთობის, ხელშეკრულების მოქმედებისა და ხელშეკრულებით გათვალისწინებული ვალდებულებების სრულად შესრულების ყველა ეტაპზე — ამ კანონისა და მომხმარებლის უფლებების დაცვის შესახებ საქართველოს კანონის მოთხოვნების შესაბამისად.
მომხმარებელს უფლება აქვს, მზღვეველის ან დაზღვევის აგენტის მიერ ნაკისრი ვალდებულებების ჯეროვნად შეუსრულებლობის შემთხვევაში მიმართოს მზღვეველის შესაბამის სტრუქტურულ ერთეულს, სასამართლოს ან შესაბამისი უფლებამოსილების მქონე სხვა დაწესებულებას, ხოლო მისი უფლებების დარღვევის შემთხვევაში — აგრეთვე ზედამხედველი სამსახურისთვის. სადაზღვევო ბროკერთან ურთიერთობისას მომხმარებელს იმავე უფლება აქვს სასამართლოსა და სხვა დაწესებულებებთან მიმართებით. ეს გარანტიები ამ სახის პოლისის შეძენისასაც მოქმედებს, რადგან კომპანია ამ დროს მომხმარებლის პოზიციაშია.
რა უნდა გაითვალისწინოს კომპანიამ ასეთი პოლისის არჩევისას
რადგან ეს დაზღვევა ნებაყოფლობითი ფორმაა და მისი სახეობები, პირობები და განხორციელების წესი ხელშეკრულებით დგინდება, პოლისის შესაძენად მომზადებული კომპანია უნდა იყოს ყურადღებით სამი მიმართულებით. პირველი — ვინ შედის დაზღვეულთა წრეში: მმართველობის ორგანოს წევრობის კვალიფიკაციით მენეჯერი სწორედ ამ წრეში ერთვება, და პოლისში ამ წრის ზუსტი განსაზღვრა მნიშვნელოვანია. მეორე — რა გამორიცხვები და ზღვრები აქვს პოლისს: ეს ხელშეკრულების შინაარსია. მესამე — მომხმარებლის უფლებების დაცვის საკითხები, რომლებიც კანონით არის უზრუნველყოფილი და რომლებზედაც დაყრდნობა შესაძლებელია ხელშეკრულებით ურთიერთობის ყველა ეტაპზე.
ხშირად დასმული კითხვები
სავალდებულოა თუ არა დირექტორებისა და ოფიცრების დაზღვევა საქართველოში?
დაზღვევა ხორციელდება ნებაყოფლობითი და სავალდებულო ფორმებით, და ეს დაზღვევა ნებაყოფლობითი ფორმაა: ის ხორციელდება მზღვეველსა და დამზღვევს შორის დადებული ხელშეკრულების საფუძველზე. სავალდებულო ფორმები ცალკე კანონმდებლობით განისაზღვრება.
შეიძლება თუ არა მენეჯერი დაზღვეულად მიჩნევა?
დიახ — პასუხისმგებლობის დაზღვევის ობიექტია ქონებრივი ინტერესი, რომელიც დაკავშირებულია დაზღვეულის მიერ მესამე პირისთვის ან მის ქონებისთვის მიყენებულ ზიანთან. მმართველობის ორგანოს წევრობის კვალიფიკაციით მენეჯერი სწორედ ამ კლასში ერთვება, და მისი პასუხისმგებლობის წყარო სხვა კანონმდებლობით არის დადგენილი.
ვინ ახორციელებს ნებაყოფლობით დაზღვევას?
ნებაყოფლობით დაზღვევას ახორციელებს საქართველოს ნებისმიერი, ლიცენზირებული სადაზღვევო ორგანიზაცია.
რა გარანტიები აქვს კომპანიას როგორც მომხმარებელს?
მზღვეველი და დაზღვევის შუამავალი ვალდებულია დაიცვას მომხმარებლის უფლებები ურთიერთობის ყველა ეტაპზე, ხოლო ვალდებულებების ჯეროვნად შეუსრულებლობისას მომხმარებელს უფლება აქვს მიმართოს მზღვეველის სტრუქტურულ ერთეულს, სასამართლოს, სხვა შესაბამის დაწესებულებას ან ზედამხედველ სამსახურს.
საიდან იბადება დაზღვევის საფასური ფონდი?
დაზღვევა არის ურთიერთობა პირთა ინტერესების დასაცავად სადაზღვევო შემთხვევის დადგომისას, და დაცვა ხდება სადაზღვევო შენატანებით — სადაზღვევო პრემიებით — ფორმირებული ფულადი ფონდებისა და კანონმდებლობით ნებადართული სხვა წყაროების ხარჯზე.
როგორ დაგეხმარებით Legal.ge-ზე
Legal.ge-ზე შეგიძლიათ იპოვოთ სადაზღვევო და კორპორატიული სამართლის სპეციალისტები, რომლებიც დაგეხმარებით ასეთი პოლისის შერჩევაში: დაზღვეულთა წრის განსაზღვრაში, ხელშეკრულების პირობების შესწავლაში, გამორიცხვების შეფასებაში და მომხმარებლის უფლებების დაცვის საკითხებში. აირჩიეთ იურისტი პროფილით და გამოცდილებით და დაუკავშირდით პირდაპირ პლატფორმაზე.