რა არის დირექტორებისა და ოფიცრების დაზღვევა
დირექტორებისა და ოფიცრების დაზღვევა, პრაქტიკაში ცნობილი როგორც დირექტორებისა და ოფიცრების დაზღვევა, არის პასუხისმგებლობის დაზღვევის სახეობა, რომლითაც კომპანია იცავს საკუთარ მმართველობის ორგანოების წევრებს — დირექტორებს, ხელმძღვანელებსა და სხვა ოფიცრებს — მათ მიერ სამართლებრივი პასუხისმგებლობის წარმოშობის რისკისგან. დაზღვევის შესახებ საქართველოს კანონის 3-ე მუხლის თანახმად, დაზღვევა არის ურთიერთობა ფიზიკურ და იურიდიულ პირთა პირადი და ქონებრივი ინტერესების დასაცავად გარკვეული გარემოების — სადაზღვევო შემთხვევის — დადგომისას, ამ პირთა მიერ გადახდილი სადაზღვევო შენატანებით, ანუ სადაზღვევო პრემიებით, ფორმირებული ფულადი ფონდებისა და კანონმდებლობით ნებადართული სხვა წყაროების ხარჯზე.
იმავე მუხლით, სადაზღვევო საქმიანობა არის მზღვეველის საქმიანობა, დაკავშირებული დაზღვევისა და გადაზღვევის ხელშეკრულებების დადებასა და განხორციელებასთან. ეს პოლისი სწორედ ამ საქმიანობის ფარგლებში გაიცემა: მზღვეველი და დამზღვევი — ჩვეულებრივ, კომპანია — დებენ ხელშეკრულებას, რომლითაც სადაზღვევო შემთხვევის დადგომისას ხდება დაზღვეული ინტერესის დაცვა.
დაზღვევის ობიექტი და დაზღვევის ადგილი კლასიფიკაციაში
დაზღვევის შესახებ კანონის 4-ე მუხლი განსაზღვრავს, რომ დაზღვევის ობიექტი შეიძლება იყოს ნებისმიერი ქონებრივი ან პირადი არაქონებრივი ინტერესი, რომელიც არ ეწინააღმდეგება საქართველოს კანონმდებლობას. კანონი გამოყოფს სამ მიმართულებას: პირად დაზღვევას, რომელიც დაკავშირებულია დაზღვეულის სიცოცხლესთან, ჯანმრთელობასთან, შრომისუნარიანობასთან და სხვა პირად ინტერესებთან; ქონების დაზღვევას, რომელიც დაკავშირებულია ქონების ფლობასთან, განკარგვასა და სარგებლობასთან; და პასუხისმგებლობის დაზღვევას — დაზღვევას, დაკავშირებულს დაზღვეულის მიერ მესამე პირისთვის ან მის ქონებისთვის მიყენებულ ზიანთან.
ეს დაზღვევა სწორედ პასუხისმგებლობის დაზღვევის ჯგუფს მიეკუთვნება: დაზღვევის ობიექტია ის ქონებრივი ინტერესი, რომელიც უკავშირდება მენეჯერის — მმართველობის ორგანოს წევრის — მიერ მესამე პირების წინაშე პასუხისმგებლობის წარმოშობის შესაძლებლობას. თავად ის ნორმები, რომლებითაც ეს პასუხისმგებლობა წარმოიშობა, სხვა კანონმდებლობით არის დადგენილი — დაზღვევის შესახებ კანონი კი ქმნის ინსტრუმენტს, რომლითაც ამ რისკის ფინანსური შედეგები გადაინაწილება მზღვეველზე.
ნებაყოფლობითი და სავალდებულო ფორმები
დაზღვევის შესახებ კანონის 5-ე მუხლის მიხედვით, დაზღვევა ხორციელდება ნებაყოფლობითი და სავალდებულო ფორმებით. ეს დაზღვევა ნებაყოფლობითი ფორმაა: ის ხორციელდება მზღვეველსა და დამზღვევს შორის დადებული ხელშეკრულების საფუძველზე, და ნებაყოფლობითი დაზღვევის სახეობები, პირობები და განხორციელების წესი სწორედ ამ ხელშეკრულებით დგინდება. ეს ნიშნავს, რომ პოლისის შინაარსი — რა შემთხვევები იქნება სადაზღვევო, რა ზღვრები ექნება დაზღვევას და რა გამორიცხვები მოქმედებს — მხარეთა შეთანხმების საგანია და მათ შესახებ მოლაპარაკება გადამწყვეტია.
ნებაყოფლობით დაზღვევას ახორციელებს საქართველოს ნებისმიერი, ლიცენზირებული სადაზღვევო ორგანიზაცია. რაც შეეხება სავალდებულო ფორმას, იგი განისაზღვრება შესაბამისი კანონმდებლობით სავალდებულო დაზღვევის შესახებ: ამ დროს მზღვეველი ვალდებულია დადოს ხელშეკრულება კანონით განსაზღვრული პირობებით და უფლება აქვს, შესთავაზოს დამზღვევს უფრო ხელსაყრელი პირობებიც. ეს დაზღვევის პროდუქტი კი სწორედ იმით არის მოქნილი, რომ მისი პირობები ხელშეკრულებით იგება.