საქართველოში სამოქალაქო იარაღის — თავდაცვის, სპორტული და სანადირო ცეცხლსასროლი იარაღის, გაზის (აირის) იარაღისა და სასიგნალო იარაღის — შეძენა დასაშვებია მხოლოდ საჯარო სამართლის იურიდიული პირის, საქართველოს შინაგან საქმეთა სამინისტროს მომსახურების სააგენტოს მიერ გაცემული შესაბამისი ნებართვის საფუძველზე. ეს წესი პირდაპირ არის დაწერილი „იარაღის შესახებ“ საქართველოს კანონში და მასზე განსხვავებული წესი არ არსებობს. თუ განიზრახავთ იარაღის კანონიერ შეძენას, თქვენი გზა იწყება ნებართვის მიღებით და მთავრდება იარაღის რეგისტრაციით — და ამ გზის თითოეულ ეტაპზე არსებობს უარყოფის რეალური რისკი, თუ დოკუმენტაცია არასრულყოფილია ან პროცედურის რომელიმე დეტალი გამოგრჩენიათ.
ამ გვერდზე აღწერილი სერვისი სწორედ ამ პროცესის სრული სამართლებრივი თანხმდობლობაა: გამოცდის მომზადებიდან და ჯანმრთელობის მდგომარეობის ცნობის გაფორმებიდან მომსახურების სააგენტოში განაცხადის წარდგენამდე, ნებართვის გაცემამდე და იარაღის რეგისტრაციამდე. ჩვენ არ ვცვლით სააგენტოს — ჩვენ ვზრუნავთ, რომ თქვენი საქმე პირველივე მცდელობაზე იყოს გამართული.
ნებართვის სახეები — რომელი იარაღზე რა ტიპის ნებართვა გაიცემა
კანონი განასხვავებს ნებართვის სახეებს იმის მიხედვით, თუ რა უფლებას იძლევა ის — მხოლოდ შეძენა-შენახვის თუ შეძენა-შენახვისა და ტარების უფლებით. შეძენის (შენახვის უფლებით) ნებართვა გაიცემა თავდაცვის ცეცხლსასროლ იარაღზე და სპორტულ მოკლე ცეცხლსასროლ იარაღზე. შეძენის (შენახვისა და ტარების უფლებით) ნებართვა კი გაიცემა თავდაცვის გაზის (აირის) იარაღზე, სანადირო ცეცხლსასროლ იარაღზე და სპორტულ გრძელ ცეცხლსასროლ იარაღზე, ასევე სასიგნალო იარაღზე. ეს განსხვავება პრაქტიკულად მნიშვნელოვანია: მოკლე ცეცხლსასროლ იარაღზე ნებართვა ტარების უფლებას არ მოიცავს, ხოლო სანადირო და გრძელ სპორტულ იარაღზე — მოიცავს.
გარდა ამისა, კანონი ცალკე აწესრიგებს იმ პირების იარაღს, რომლებსაც სამსახურებრივი უფლებამოსილების გასვლის შემდეგ შეუნარჩუნდათ ტარების უფლება, და სამსახურებრივ-საშტატო სტატუსით გადაცემულ იარაღს. თქვენი მოთხოვნის სწორად ფორმულირება იწყება იმის განსაზღვრით, თუ ამ კატეგორიებიდან რომელს ერთვიათ თქვენი გეგმები.
გამოცდა ცეცხლსასროლი და გაზის იარაღის ბრუნვის წესების ცოდნაში
სამოქალაქო ცეცხლსასროლი და გაზის (აირის) იარაღის შეძენის ნებართვის მაძიებელი მომსახურების სააგენტოში აბარებს გამოცდას ბრუნვის წესების ცოდნაში. გამოცდის სახეობები განსხვავდება იარაღის ტიპის მიხედვით: თავდაცვის ცეცხლსასროლი და გაზის (აირის) იარაღის ბრუნვის წესები, სანადირო ცეცხლსასროლი იარაღის ბრუნვის წესები და სპორტული ცეცხლსასროლი იარაღის ბრუნვის წესები. ჩაბარებული გამოცდის შედეგი უვადოა — ერთხელ ჩაბარებული გამოცდა მეორედ აღარ გჭირდებათ.
გამოცდისგან თავისუფლდებიან ის პირები, რომლებსაც სამსახურებრივ-საშტატო იარაღის ტარების უფლება აქვთ — მათ, კანონით განსაზღვრული გამონაკლისის შემთხვევაში, მხოლოდ ჯანმრთელობის მდგომარეობის ცნობის წარდგენა ესაჭიროებათ. გამოცდის ჩატარების ინსტრუქცია, საკვალიფიკაციო მოთხოვნები და საგამოცდო ბილეთები მტკიცდება შინაგან საქმეთა მინისტრის ბრძანებით — მომზადებას ჩვენ სწორედ ამ მასალების მიხედვით ვაწყობთ.
ჯანმრთელობის მდგომარეობის ცნობა და მისი ვადა
ნებართვის მაძიებელი ვალდებულია სააგენტოს წარუდგინოს ჯანმრთელობის მდგომარეობის შესახებ ცნობა. ამ ცნობის მოქმედების ვადა ერთი წელია — ეს ნიშნავს, რომ განაცხადის წარდგენის მომენტში ცნობა უნდა იყოს მოქმედი. კანონი ასევე ითვალისწინებს შემსუბუქებულ წესს: თუ თქვენ უკვე ფლობთ რეგისტრირებულ სამოქალაქო ცეცხლსასროლ, სასიგნალო ან გაზის იარაღს, ან გაქვთ მექანიკური სატრანსპორტო საშუალების მართვის უფლება, სააგენტო გარკვეულ შემთხვევებში ჯანმრთელობის შესახებ დოკუმენტების წარდგენის გარეშე გასცემს ნებართვას. ჩვენ წინასწარ ვადგენთ, ეხება თუ არა ეს შემსუბუქება თქვენს შემთხვევას, და ვზომავთ ცნობების მოქმედების ვადებს ისე, რომ განაცხადი არ ჩავარდეს ფორმალურ მიზეზზე.
შეძენა, რეგისტრაცია და სარეგისტრაციო მოწმობა
ნებართვის გაცემა სააგენტოს მიერ დგინდება რეგისტრაციითა და იარაღის სარეგისტრაციო მოწმობის გაცემით. კანონით განსაზღვრული სუბიექტებისთვის იარაღის შეძენიდან ათი სამუშაო დღის ვადაში უნდა მოხდეს მისი რეგისტრაცია მომსახურების სააგენტოში, ხოლო ამ ვალდებულების შესრულებამდე დაუშვებელია იარაღის განკარგვა ან სხვა პირისთვის გადაცემა. სარეგისტრაციო მონაცემებში ცვლილებებისა და დამატებების შეტანის, აგრეთვე გაუქმებული რეგისტრაციის აღდგენის მიზნით სავალდებულოა იარაღის ხელახალი რეგისტრაცია შესაბამისი საფუძვლის წარმოშობიდან ათი სამუშაო დღის ვადაში.
ორი პრაქტიკული დეტალი, რომლებზეც ხშირად ყარავენ: პირველი — თუ მოთხოვნის მომენტისთვის საკუთრებით უკვე რეგისტრირებული გაქვთ სამ ერთეულზე მეტი თავდაცვის ან/და სპორტულ მოკლე ცეცხლსასროლ იარაღი, სააგენტოს უფლება აქვს დამატებით მოითხოვოს ამ იარაღების ტექნიკური დათვალიერებისთვის წარდგენა. მეორე — იდენტური მარკისა და მოდელის იარაღის ან გარკვეული რაოდენობის იარაღის შეძენის მიზნით, კანონით განსაზღვრულ შემთხვევაში, საჭიროა შინაგან საქმეთა სამინისტროს ტერიტორიული ორგანოს უფლებამოსილი პირის თანხმობა. ამ მოთხოვნებზე წინასწარ ფიქრი ზოგავს თქვენ დროსა და ხარჯს.
რას ვაკეთებთ ჩვენ და რატომ არის ეს გამართული გზა
ჩვენი თანხმდობლობა მოიცავს: თქვენი მიზნების შესაბამისი ნებართვის ტიპის შერჩევას; გამოცდისთვის მომზადებას ბრუნვის წესების ცოდნის იმ ბლოკებში, რომლებიც თქვენს იარაღს ეხება; ჯანმრთელობის ცნობის ვადების დაგეგმვას; განაცხადის პაკეტის შედგენას და ხარვეზების წინასწარ აღმოფხვრას; საჭიროების შემთხვევაში — ტერიტორიული ორგანოს თანხმობის მიღების პროცედურის წარმართვას; იარაღის შეძენის შემდგომ რეგისტრაციამდე თანხლებას. კანონით დათვალისწინებული შემთხვევები — მათ შორის, დამცავი ან შემაკავებელი ორდერის მოქმედების პერიოდში იარაღის შეძენის აკრძალვა — წინასწარ ვამოწმებთ, რომ თქვენი საქმე არ მოყვეს ცალკე სამართლებრივ კონფლიქტში. წესების დარღვევა იწვევს ადმინისტრაციულ სამართალდარღვევათა კოდექსით განსაზღვრულ პასუხისმგებლობას, ამიტომ გზის თითოეული ნაბიჯი კანონიერად უნდა იყოს გავლილი.
ხშირად დასმული კითხვები
გამოცდის შედეგი რამდენხანს მოქმედებს?
ჩაბარებული გამოცდის შედეგები უვადოა. პირიქით, ჯანმრთელობის მდგომარეობის შესახებ ცნობა ნებართვის აღების მიზნებისთვის მხოლოდ ერთი წლის განმავლობაშია მოქმედი, ამიტომ განაცხადთან ერთად ის აუცილებლად მოქმედი უნდა იყოს.
შემიძლია თუ არა მოკლე ცეცხლსასროლ იარაღზე ტარების უფლებით ნებართვის აღება?
არა — კანონის თანახმად, თავდაცვის ცეცხლსასროლ და სპორტულ მოკლე ცეცხლსასროლ იარაღზე გაიცემა შეძენის (შენახვის უფლებით) ნებართვა. ტარების უფლების ჩათვლით ნებართვა განკუთვნილია გაზის (აირის), სანადირო, სპორტულ გრძელი და სასიგნალო იარაღისთვის.
რა ხდება იარაღის შეძენის შემდეგ?
კანონით განსაზღვრულ შემთხვევებში იარაღის რეგისტრაცია მომსახურების სააგენტოში უნდა განხორციელდეს შეძენიდან ათი სამუშაო დღის ვადაში, და ამ ვალდებულების შესრულებამდე იარაღის განკარგვა დაუშვებელია. ნებართვის გაცემა დგინდება რეგისტაციითა და იარაღის სარეგისტრაციო მოწმობის გაცემით.
გამოცდა ყველას უნდა ჩააბაროს?
არა — სამსახურებრივ-საშტატო იარაღის ტარების უფლების მქონე პირები გამოცდის ჩაბარებისგან თავისუფლდებიან და კანონით განსაზღვრულ შემთხვევაში მხოლოდ ჯანმრთელობის მდგომარეობის ცნობას წარადგენენ. ასევე არსებობს შინაგან საქმეთა მინისტრის ბრძანებით განსაზღვრული შემთხვევები, როცა გამოცდა სავალდებულო არ არის.
როგორ დაგეხმარებით Legal.ge-ზე
ჩვენ ვიწყებთ იმის გაგებით, თუ რომელი იარაღი და რომელი უფლება გსურთ, და ამის შესაბამისად ვაგებთ მთელ მარშრუტს: გამოცდა, ცნობები, განაცხადი, რეგისტრაცია. დაგვიკავშირდით — შევაფასებთ თქვენს სიტუაციას და მოგამზადებთ იარაღის შეძენის ნებართვის სრულ პაკეტს, რომელიც „იარაღის შესახებ“ კანონის ყველა მოთხოვნას ეყრდნობა.