საცხოვრებელი სახლის მშენებლობა საქართველოში სივრცითი მოწყობის, ქალაქთმშენებლობისა და მშენებლობის კოდექსით იმართება: შენობა-ნაგებობის მშენებლობის განხორციელების სამართლებრივი საფუძველი მშენებლობის შეტყობინება ან მშენებლობის ნებართვაა. I კლასის შენობა-ნაგებობის მშენებლობა მარტივ შეტყობინებას ექვემდებარება, II–IV კლასისი კი ნებართვას მოითხოვს — ამიტომ სახლის პროექტირებამდე გადამწყვეტია დადგინდეს, რომელ კლასს მიეკუთვნება თქვენი შენობა-ნაგებობა კოდექსის კლასიფიკაციის წესით. ეს გვერდი განმარტავს, როგორ მიდის მშენებლობის შეტყობინების წარმოება, რა ხდება პასუხის არმოსვლის შემთხვევაში, როდისაა საჭირო ნებართვა და რა ვადებში წყდება საკითხები.
სამართლებრივი საფუძველი: მარტივი შეტყობინება თუ ნებართვა
კოდექსის 93-ე მუხლის თანახმად, შენობა-ნაგებობის მშენებლობის განხორციელების სამართლებრივი საფუძველია მშენებლობის შეტყობინება ან მშენებლობის ნებართვა, გარდა გათვალისწინებული გამონაკლისებისა: შენობა-ნაგებობაში ან საქართველოს კანონმდებლობით განსაზღვრულ სამშენებლო დოკუმენტაციაში უმნიშვნელო ცვლილების შეტანა არც ერთ მათგანს არ საჭიროებს. კოდექსის 94-ე მუხლი კი კლასებზე ამყარებს არჩევანს: I კლასის შენობა-ნაგებობის მშენებლობა, კოდექსით გათვალისწინებული შემთხვევების გარდა, მშენებლობის მარტივ შეტყობინებას ექვემდებარება, II–IV კლასის შენობა-ნაგებობის მშენებლობა კი — მშენებლობის ნებართვის მიღების ვალდებულებას. ამას მუნიციპალური გამონაკლისიც ახლავს: მუნიციპალიტეტის საკრებულოს უფლება აქვს, თავის ადმინისტრაციულ საზღვრებში ან მათ ნაწილში I კლასის შენობა-ნაგებობისთვის მარტივი შეტყობინების ნაცვლად დეტალური შეტყობინების ან ნებართვის ვალდებულება დაადგინოს. გაითვალისწინეთ: შეტყობინებას დაქვემდებარებული მშენებლობა მის გარეშე დაწყებული უნებართვო მშენებლობაა.
მშენებლობის შეტყობინების წესი
მშენებლობის მარტივი და დეტალური შეტყობინებისთვის თანდართული დოკუმენტაციის ნუსხა, მისი შინაარსი და მშენებლობის შეთანხმების წესი საქართველოს მთავრობის დადგენილებით განისაზღვრება. თუ შეტყობინებით გათვალისწინებული მშენებლობა კანონმდებლობით დადგენილ მოთხოვნებს არ შეესაბამება, შესაბამისი ადმინისტრაციული ორგანო ვალდებულია უარყოფითი გადაწყვეტილება მიიღოს. მნიშვნელოვანი გარანტია ეხება დროს: თუ შეტყობინებაზე პასუხი დადგენილ ვადაში არ გაიცემა, განმცხადებელი უფლებამოსილია დაიწყოს შეტყობინებით გათვალისწინებული მშენებლობა; დადგენილი ვადის გასვლის შემდეგ, მშენებლობის ნებართვის მაძიებლის მოთხოვნის შემთხვევაში, ადმინისტრაციული ორგანო ვალდებულია წერილობითი თანხმობა მოთხოვნიდან 3 სამუშაო დღის ვადაში გასცეს. ამ შემთხვევაში მშენებლობა უნდა წარიმართოს წარდგენილი დოკუმენტაციისა და მოქმედი ტექნიკური რეგლამენტების შესაბამისად.
გამონაკლისიც არსებობს: ნებართვის მაძიებელს უფლება აქვს, მარტივი ან დეტალური შეტყობინების ნაცვლად, მშენებლობის ნებართვის მიღება მოითხოვოს — ამ დროს მას შესაბამის ადმინისტრაციულ ორგანოს სანებართვო განაცხადისთვის კოდექსით განსაზღვრული დოკუმენტაცია უნდა წარუდგინოს. მშენებლობის შეტყობინების მოქმედების ვადა კი მისი ჩაბარებიდან 1 წელია — ეს ნიშნავს, რომ შეტყობინებაზე დაყრდნობით მშენებლობა ამ პერიოდში უნდა დაიწყოთ.