შენობა-ნაგებობის რეკონსტრუქცია საქართველოში ცალკე „რეკონსტრუქციის ნებართვის“ რეჟიმში კი არ არის, სივრცითი მოწყობის, ქალაქთმშენებლობისა და მშენებლობის კოდექსის ზოგადი წესით იმართება: მისი განხორციელების სამართლებრივი საფუძველი მშენებლობის შეტყობინება ან მშენებლობის ნებართვაა, და რომელი საფუძველი ესაჭიროება თქვენს პროექტს, შენობა-ნაგებობის კლასი განსაზღვრავს. რეკონსტრუქციისას კლასი ხშირად იცვლება, და სწორედ ამიტომ კოდექსი ამ შემთხვევისთვის სპეციალურ წესს იძენს: თუ კლასი იზრდება ან მცირდება, მიკუთვნება სანებართვო დოკუმენტაციაში ასახული საბოლოო მახასიათებლებისა და პარამეტრების მიხედვით ხდება. ეს გვერდი განმარტავს, როგორ შეიფასება რეკონსტრუქციის პროექტი, როდის შემოიფარგლება ის შეტყობინებით, როდის მოითხოვს ნებართვას და რა ვადებში წარიმართება წარმოება.
რეკონსტრუქციის სამართლებრივი საფუძველი და გამცემი ორგანო
კოდექსის 93-ე მუხლის თანახმად, შენობა-ნაგებობის მშენებლობის განხორციელების სამართლებრივი საფუძველია მშენებლობის შეტყობინება ან მშენებლობის ნებართვა. რეკონსტრუქციისთვის აქ განსაკუთრებით მნიშვნელოვანია უმნიშვნელო ცვლილების წესი: შენობა-ნაგებობაში ან საქართველოს კანონმდებლობით განსაზღვრულ სამშენებლო დოკუმენტაციაში უმნიშვნელო ცვლილების შეტანა არც შეტყობინებას საჭიროებს და არც ნებართვას, ხოლო ისეთი ცვლილება, რომელიც უმნიშვნელო ცვლილებით დასაშვებ ფარგლებს აღემატება, სამართლებრივი საფუძვლის თავიდან მოპოვებას მოითხოვს. უმნიშვნელო ცვლილების მახასიათებლები და პარამეტრები მთავრობის დადგენილებით განისაზღვრება — ეს ნიშნავს, რომ რეკონსტრუქციის პირველივე ეტაპზე უნდა დადგინდეს, ჯდება თუ არა თქვენი გეგმები უმნიშვნელო ცვლილების ფარგლებში. შეტყობინების შეთანხმების ან ნებართვის გაცემის უფლებამოსილების მქონე ადმინისტრაციული ორგანო კი შესაბამისი მუნიციპალიტეტის აღმასრულებელი ორგანოა ან მუნიციპალიტეტის მიერ დაფუძნებული საჯარო სამართლის იურიდიული პირი.
შენობა-ნაგებობათა კლასები და რეკონსტრუქცია
კოდექსის 96-ე მუხლი შენობა-ნაგებობებს ადამიანის ჯანმრთელობისა და გარემოს დაცვის, ნებართვის გაცემისა და ექსპლუატაციაში მიღების თვალსაზრისით ხუთ კლასად ჰყოფს: I კლასი უმნიშვნელო რისკით ხასიათდება, II — დაბალი რისკით, III — საშუალო რისკით, IV — მაღალი რისკით, V — მომეტებული ტექნიკური საფრთხით. რეკონსტრუქციისას თუ შენობა-ნაგებობის კლასი იზრდება ან მცირდება, კლასისადმი მიკუთვნება საბოლოო მახასიათებლებით ხდება — გადამწყვეტია არა არსებული, არამედ რეკონსტრუქციის შედეგად მიღებული შენობა-ნაგებობა. თუ შენობა-ნაგებობას ან მათ ერთობლიობას სხვადასხვა კლასის განმსაზღვრელი მახასიათებლები გააჩნია, გამოიყენება ყველაზე მაღალი.
კლასი წყვეტს სამართლებრივ საფუძველს: I კლასის შენობა-ნაგებობის მშენებლობა, კოდექსით გათვალისწინებული შემთხვევების გარდა, მარტივ შეტყობინებას ექვემდებარება, II–IV კლასისი კი ნებართვას მოითხოვს. საკრებულოს უფლება აქვს, თავის საზღვრებში ან მათ ნაწილში II კლასისთვის ნებართვის ნაცვლად დეტალური შეტყობინება დაადგინოს, ხოლო I კლასისთვის — მარტივის ნაცვლად დეტალური შეტყობინება ან ნებართვა. ამიტომ რეკონსტრუქციის გეგმის შედგენამდე აუცილებელია ადგილობრივი წესების გადამოწმება: იგივე ობიექტი სხვადასხვა მუნიციპალიტეტში სხვა სამართლებრივ რეჟიმში შეიძლება აღმოჩნდეს. დაიმახსოვრეთ სანქციური ზღვარიც: შეტყობინებას დაქვემდებარებული მშენებლობა მის გარეშე დაწყებული უნებართვო მშენებლობაა; უნებართვოა ისიც, რაც შეტყობინების დარღვევით აღემატება შეტყობინებისთვის განსაზღვრული კლასის მახასიათებლებს.