გენერალური ლიცენზია და მისი გამცემი ორგანო
„ნავთობისა და გაზის შესახებ“ საქართველოს კანონი ნავთობისა და გაზის ოპერაციებს აწესრიგებს ლიცენზიების სისტემით, და ამ სისტემის ცენტრალური ფიგურაა სააგენტო. კანონის 15-1 მუხლის თანახმად, ნავთობისა და გაზის რესურსებით სარგებლობის გენერალურ ლიცენზიას გასცემს სააგენტო. იგივე პრინციპი განმეორდება საქმიანობის ლიცენზიების დონეზეც: 25-5 მუხლით საქმიანობის ლიცენზიასაც სააგენტო გასცემს. ინვესტორისთვის ეს ნიშნავს, რომ ყველა ადმინისტრაციული კარი ერთ ორგანოსთან არის დაკავშირებული და სწორედ სააგენტოს გადაწყვეტილება განსაზღვრავს, შევა თუ არა პროექტი განხორციელების ფაზაში.
გენერალური ლიცენზია გაიცემა არა თვითნებურად, არამედ ხელშეკრულების საფუძველზე: 19-ე მუხლის თანახმად, სააგენტო გენერალურ ლიცენზიას გასცემს ხელშეკრულების საფუძველზე, მისი ხელმოწერიდან ერთი თვის განმავლობაში, ხოლო ლიცენზიის პირობები უნდა იყოს ხელშეკრულების პირობების იდენტური. აქედან მომდინარეობს პრაქტიკული წესი: ხელშეკრულების ტექსტი არ არის მხოლოდ კომერციული დოკუმენტი — ის პირდაპირ გარდაიქმნება ლიცენზიის პირობებად, ამიტომ მისი თითოეული დებულება სამართლებრივი დათვალიერებით უნდა იყოს დაწერილი. ინვესტორი იხდის სალიცენზიო მოსაკრებელს, ხოლო ტენდერში ან აუქციონში მონაწილეობის მისაღებად განმცხადებელი ანაზღაურებს მის ჩატარების ხარჯებს სააგენტოს მიერ დადგენილი წესით. სალიცენზიო მოსაკრებელი საკომპენსაციო ნავთობითა და გაზით არ ანაზღაურდება.
ხელშეკრულებისა და ლიცენზიის მოქმედების ვადა
16-ე მუხლი განსაზღვრავს დროით ფარგლებს: ხელშეკრულებისა და ნავთობისა და გაზის რესურსებით სარგებლობის შესაბამისი ლიცენზიის მოქმედების მაქსიმალური ვადაა 25 წელი. მხარეები ძებნა-ძიებისა და მოპოვების ოპერაციების ვადებს განსაზღვრავენ ხელშეკრულების მოქმედების ვადის ფარგლებში, ანუ კონკრეტული ეტაპების გრაფიკი ხელშეკრულებით ისახება, მაგრამ მის ფარგლებს ვერ გადასცდება.
ვადის გაგრძელება დაიშვება ინვესტორის ინიციატივით იმ ვადით, რომელიც აუცილებელი და საკმარისია ნავთობისა და გაზის ეკონომიურად და რაციონალურად მოპოვების, გამოყენებისა და დაცვის უზრუნველსაყოფად. თუ გაგრძელება აუცილებელია 25-წლიანი ვადის გასვლამდე, ის შეიძლება გაგრძელდეს დროებით, მაგრამ არა უმეტეს ხუთი წლისა. ხელშეკრულების ვადის გაგრძელების შემთხვევაში ლიცენზიის ვადა ავტომატურად გრძელდება. ცალკე არის გათვალისწინებული ფორსმაჟორი: ხელშეკრულებისა და ლიცენზიის პირობები არ მოქმედებს, თუ ადგილი აქვს ფორსმაჟორს, და ფორსმაჟორის არსებობის პერიოდი, ასევე დაგვიანებით შესრულებით მიყენებული ზიანის ასანაზღაურებლად საჭირო პერიოდი, ხელშეკრულების მოქმედების ვადას ემატება. ეს ნიშნავს, რომ გამოუჭირავი ძალის ფაქტობრივად გაყინავს და შემდეგ აღადგენს დროით რესურსს, რაც ინვესტორს პროექტის დაგეგმვაში უნდა გაითვალისწინოს.
საქმიანობის ლიცენზია და განაცხადთან დაკავშირებული დოკუმენტაცია
საქმიანობის ლიცენზიის გაცემის პროცედურები განსაზღვრულია 25-6 მუხლით. სააგენტო ნორმატიული აქტებით ამტკიცებს განაცხადის ფორმას, ლიცენზიის შინაარსს და საქმიანობის ზოგად პირობებს; ლიცენზიის მისაღებად სააგენტოს წარედგინება განაცხადი დამტკიცებული ფორმით, რომელსაც უნდა ერთოდეს: რეზიდენტისთვის — ამონაწერი სამეწარმეო რეესტრიდან, უცხო ქვეყნის საწარმოსთვის — მისი კანონმდებლობის შესაბამისად დამოწმებული ან ლეგალიზებული სადამფუძნებლო დოკუმენტაცია, რეგისტრაციის დამადასტურებელი დოკუმენტი და საქართველოში წარმომადგენლობის რეგისტრაციის დამადასტურებელი დოკუმენტი.
განაცხადს ასევე უნდა ერთოდეს განსახორციელებელი საქმიანობის დეტალური აღწერა; ტექნოლოგიებისა და მეთოდოლოგიური პროცესების დეტალური აღწერა, რომლებსაც განმცხადებელი ქარხანაში ან სატრანსპორტო საშუალებაში გამოიყენებს; ნედლეულის ან ნავთობგაზპროდუქტების დეტალური აღწერა; აუდიტის დასკვნა ფინანსური მდგომარეობის შესახებ; არსებობის შემთხვევაში — კვალიფიკაციის დამადასტურებელი დოკუმენტი და იმ ქვეყნების სია, სადაც განმცხადებელი ბოლო 5 წლის განმავლობაში მოღვაწეობდა; წერილობითი გარანტია, რომ ლიცენზიის მიღების შემთხვევაში სააგენტოს წარედგინება სრული ინფორმაცია საქმიანობის შესახებ. თუ საქმიანობა ეხება მიწის კერძო მესაკუთრის მიწას, წარდგენილი უნდა იყოს მიწის მესაკუთრის წინასწარი წერილობითი თანხმობა და იჯარის პირობები; წინააღმდეგ შემთხვევაში — ინფორმაცია მიწის ადგილმდებარეობის, პარამეტრების, მოლაპარაკების სიძნელეებისა და შეთავაზებული ხელშეკრულების დეტალების შესახებ. მნიშვნელოვანია: მიწის მესაკუთრთან შეუთანხმებლობა სააგენტოს მიერ საქმიანობის ლიცენზიის გაცემაზე უარის თქმის საფუძველია.