სამეწარმეო ფორმის შერჩევის მნიშვნელობა სათამაშო ოპერატორისთვის
სათამაშო ბიზნესში შესვლა იწყება არა ნებართვის განაცხადით, არამედ იმ სუბიექტის შექმნით, რომელიც ამ ნებართვას მიიღებს. „მეწარმეთა შესახებ“ საქართველოს კანონი ადგენს იმ წესებს, რომლებითაც ფუნქციონირებს სამეწარმეო საზოგადოება — დამფუძნებლობის დოკუმენტაციიდან რეგისტრაციამდე და შენატანისათვის განთავსებულ კაპიტალამდე. სწორედ ეს კანონი განსაზღვრავს, როგორი ფორმით იბადება იურიდიული პირი, ვინ აწარმოებს მის რეგისტრაციას და რას ნიშნავს ის თანხა, რომელიც პარტნიორები საზოგადოებაში შეაქვთ.
სანებართვო მოთხოვნები, მოსაკრებლები და გადასახადების პროფილი ცალკე კანონებით არის დადგენილი, თუმცა ყველა ეს ფენა სწორედ მეწარმის ფიგურაზე კიდება: ნებართვის მიმღები, მოსაკრებლის გადამხდელი და გადასახადის გადამხდელი ერთი და იგივე რეგისტრირებული სუბიექტია. ამიტომ სათამაშო ოპერატორის ჯგუფური სტრუქტურის დაგეგმვისას პირველ საკითხად რჩება, რომელი სამეწარმეო ფორმა ასახავს საუკეთესოდ მფლობელობის, მართვისა და კაპიტალის შეტანის გეგმას. ქვემოთ განვიხილავთ კანონის იმ ნორმებს, რომლებიც ამ არჩევანს სამართლებრივ საფუძველს აძლევს.
სადამფუძნებლო შეთანხმება და მისი ფორმა
კანონის მე-4 მუხლის თანახმად, სამეწარმეო საზოგადოების დასაფუძნებლად აუცილებელია სადამფუძნებლო შეთანხმება. ის წერილობითი ფორმით ფორმდება და მას ხელს აწერს საზოგადოების ყველა დამფუძნებელი პარტნიორი. ხელმოწერა სანოტარო წესით მოწმდება, თუმცა სანოტარო დამოწმება სავალდებულო არ არის, თუ ის დადგენილი წესით დამოწმებულია საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოს — ანუ მარეგისტრირებელი ორგანოს — ან ამ ორგანოს მიერ უფლებამოსილი სხვა ადმინისტრაციული ორგანოს ან სხვა პირის მიერ, ანდა თუ ხელმოწერა შესრულებულია „ელექტრონული დოკუმენტისა და ელექტრონული სანდო მომსახურების შესახებ“ საქართველოს კანონის შესაბამისად.
განსაკუთრებული ყურადღება ეთმობა წარმომადგენლობით უფლებამოსილებას: თუ დამფუძნებლის სახელით ქმედებს წარმომადგენელი, მისი უფლებამოსილება სანოტარო წესით დამოწმებას ან ხელმოწერის ელექტრონული სანდო ფორმით შესრულებას საჭიროებს. სათამაშო ოპერატორისთვის ეს პრაქტიკულია იმით, რომ უცხოური ჯგუფის მიერ დელეგირებული პირების უფლებამოსილებების დოკუმენტები წინასწარ, ფორმალური ხარვეზის გარეშე უნდა იყოს მომზადებული.
მეწარმის რეგისტრაცია: ვალდებულება, ორგანო და შედეგი
კანონის მე-8 მუხლის თანახმად, მეწარმის რეგისტრაცია სავალდებულოა და მოიცავს როგორც სახელმწიფო, ისე საგადასახადო რეგისტრაციას. რეგისტრაციას ახორციელებს მარეგისტრირებელი ორგანო. მეწარმეთა და არასამეწარმეო იურიდიულ პირთა რეესტრში დაცული მონაცემების შესახებ ინფორმაცია მარეგისტრირებელი ორგანოს ელექტრონულად ეგზავნება შემოსავლების სამსახურს — ამრიგად, სახელმწიფო და საგადასახადო რეგისტრაციის ფენები ერთმანეთთან ავტომატურადაა დაკავშირებული.
რეესტრში უნდა დარეგისტრირდეს სოლიდარული პასუხისმგებლობის საზოგადოების, კომანდიტური საზოგადოების და შეზღუდული პასუხისმგებლობის საზოგადოების პარტნიორი ან დამფუძნებელი. მარეგისტრირებელ ორგანოსთან წარდგენილი მონაცემების ნამდვილობისათვის პასუხისმგებელია ის ორგანო, რომელსაც კანონი ან სადამფუძნებლო შეთანხმება ამ მონაცემების შექმნის უფლებამოსილებით აღიარებს; მარეგისტრირებელი ორგანო პასუხისმგებელია მხოლოდ რეგისტრირებულ მონაცემებსა და მასთან დაცულ დოკუმენტებს შორის შესაბამისობისათვის. რეესტრის წარმოების წესი და რეგისტრაციის პირობები განისაზღვრება „საჯარო რეესტრის შესახებ“ კანონით, ინსტრუქციით და სხვა ნორმატიული აქტებით. მეწარმე წარმოშობილად ითვლება რეესტრში რეგისტრაციის მომენტიდან, ხოლო რეგისტრაციის შესახებ გადაწყვეტილება ძალაშია მარეგისტრირებელი ორგანოს ერთიან ელექტრონულ პორტალზე განთავსებისთანავე.