სათამაშო ბიზნესის მოსაკრებლის ბუნება და ბიუჯეტები
სათამაშო ბიზნესი საქართველოში სპეციალურ მოსაკრებელს იხდის, რომელიც „სათამაშო ბიზნესის მოსაკრებლის შესახებ“ საქართველოს კანონით არის დარეგულირებული. ამ კანონის მე-2 მუხლის თანახმად, სათამაშო ბიზნესის მოსაკრებელი, გარდა ლატარიის მოწყობისთვის დადგენილისა, არის აუცილებელი გადასახდელი მუნიციპალიტეტის ბიუჯეტში, ხოლო ლატარიის მოწყობისთვის დადგენილი მოსაკრებელი — სახელმწიფო ბიუჯეტში. მოსაკრებელს იხდიან ამავე კანონით განსაზღვრული პირები კანონით დადგენილი ოდენობითა და წესით.
სასტუმრო-კაზინო მოდელისთვის ეს განსაზღვრა ორმნიშვნელოვანია: ერთის მხრივ, კაზინოსა და სათამაშო აპარატების სალონის მოსაკრებელი ადგილობრივ ბიუჯეტში მიდის, რაც მუნიციპალიტეტს განაკვეთების დიაპაზონების შიგნით ფისკალურ ინტერესს ანიჭებს; მეორეს მხრივ, მოსაკრებლის ოდენობა პირდაპირ არის დამოკიდებული იმაზე, სად არის ფაქტობრივად განთავსებული დაბეგვრის ობიექტი. ამიტომ სასტუმრო-კაზინოს ლოკაციის შერჩევა მხოლოდ ტურისტული ლოგიკით არ არის განსაზღვრული — ის მოსაკრებლის ბიუჯეტირების ცენტრალური პარამეტრია.
დაბეგვრის ობიექტები
კანონის მე-4 მუხლი განსაზღვრავს, რა იბეგრება სათამაშო ბიზნესის მოსაკრებლით. ობიექტებია: სამორინის მაგიდა, კლუბის მაგიდა და სათამაშო აპარატი; წამახალისებელი გათამაშების საპრიზო ფონდი; შესაბამისი ნებართვის საფუძველზე სისტემურ-ელექტრონული ფორმით ორგანიზებული სამორინის, სათამაშო აპარათებისა და ტოტალიზატორის თამაშობები; ლატარიის რეალიზებული ბილეთების ჯამურ ღირებულებასა და საპრიზო ფონდს შორის სხვაობა; აგრეთვე მოწყობის ნებართვის საფუძველზე ორგანიზებული ობიექტის გარეთ განთავსებული, სისტემურ-ელექტრონული ფორმით ორგანიზებული თამაშობის სალარო.
ობიექტების სია ასახავს სფეროს რეალურ ანატომიას: როგორც ფიზიკური ერთეულები (მაგიდა, აპარატი), ისე ონლაინ აქტივობა და ფულადი ინფრასტრუქტურა (სალარო) ცალ-ცალკე იბეგრება. სასტუმრო-კაზინოს შემთხვევაში ეს ნიშნავს, რომ ბიუჯეტირებისას ერთდროლად უნდა დაიგეგმოს როგორც სამორინის მაგიდების, ისე სხვა ობიექტების განთავსების გეგმა — თითოეული მათგანი ცალკე გადასახადო ტვირთს ქმნის.
განაკვეთების ეროვნული დიაპაზონები
კანონის მე-5 მუხლი განაკვეთების დიფერენცირებას სათამაშო ბიზნესის სახეობის მიხედვით ახდენს და დიაპაზონებს ადგენს. თითოეულ სამორინის მაგიდაზე განაკვეთია კვარტალში 20 000 ლარიდან 40 000 ლარის ჩათვლით; თითოეულ სათამაშო აპარატზე — კვარტალში 2 000 ლარიდან 4 000 ლარის ჩათვლით; თითოეულ წამახალისებელ გათამაშებაზე — საპრიზო ფონდის 10 %.
- სისტემურ-ელექტრონული ფორმით ორგანიზებულ სამორინის თამაშობებზე — კვარტალში 250 000 ლარიდან 300 000 ლარის ჩათვლით;
- სისტემურ-ელექტრონული ფორმით ორგანიზებულ სათამაშო აპარატების თამაშობებზე — კვარტალში 250 000 ლარიდან 300 000 ლარის ჩათვლით;
- სისტემურ-ელექტრონული ფორმით ორგანიზებულ ტოტალიზატორის თამაშობებზე — კვარტალში 250 000 ლარიდან 300 000 ლარის ჩათვლით;
- ლატარიების მოწყობაზე — რეალიზებული ბილეთების ჯამურ ღირებულებასა და საპრიზო ფონდს შორის სხვაობის 10 %;
- სისტემურ-ელექტრონული ფორმით მოწყობილი თამაშობის თითოეულ სალაროზე — კვარტალში 1 500 ლარიდან 20 000 ლარის ჩათვლით;
- თითოეულ კლუბის მაგიდაზე — კვარტალში 4 000 ლარიდან 14 000 ლარის ჩათვლით.
კანონი ცალკე შენიშვნასაც შეიცავს: თუ სამორინის მოწყობის ნებართვის მფლობელი კლუბის მაგიდას მხოლოდ აზარტული ტურნირის ჩატარებისთვის იყენებს, ის უფლებამოსილია კლუბის მაგიდისთვის დაწესებული მოსაკრებელი არ გადაიხადოს. ეს გამონაკლისი მნიშვნელოვანია ტურნირული ფორმატების დაგეგმვისას, თუმცა მისი გამოყენება ზუსტად კანონით გათვალისწინებულ შემთხვევას უნდა ემთხვეოდეს.
მუნიციპალური განაკვეთი და სასტუმრო-კაზინოს ლოკაციის მნიშვნელობა
კანონი ეროვნულ დონეზე დიაპაზონებს ადგენს, ხოლო კონკრეტული განაკვეთი დაბეგვრის ობიექტის ფაქტობრივი განთავსების ტერიტორიაზე მოქმედი განაკვეთია: თამაშობის ორგანიზატორი საგადასახადო ორგანოში მოსაკრებლის გადახდის ნიშანს სწორედ ამ პრინციპით იძენს. რადგან მოსაკრებელი მუნიციპალიტეტის ბიუჯეტში ჯამით შედის, სხვადასხვა მუნიციპალიტეტში განთავსებული ერთნაირი ობიექტის ფისკალური ტვირთი განსხვავებული შეიძლება იყოს დიაპაზონის ფარგლებში.
სასტუმრო-კაზინოს პროექტისთვის აქედან პრაქტიკული დასკვნა გამომდინარეობს: ლოკაციის შერჩევისას საჭიროა შედარებითი გადათვლა — რამდენი სამორინის მაგიდა და სათამაშო აპარატი განთავსდება ობიექტზე და როგორ აისახება ეს მუნიციპალურ განაკვეთზე. კონკრეტული მუნიციპალიტეტის აქტუალური განაკვეთი ცალკე გადაწყვეტილებით არის დაწესებული, ამიტომ საბოლოო ბიუჯეტირებამდე ადგილობრივი საკრებულოს მიერ დადგენილი განაკვეთის გადამოწმება აუცილებელია — ჩვენ გირჩევთ, რომ ეს ნაბიჯი ხელშეკრულებითი მოლაპარაკებების წინ შესრულდეს.
ანგარიშგება და გადახდის წესი
კანონის მე-6 მუხლი განსაზღვრავს გადახდის მექანიკას. წამახალისებელი გათამაშების ორგანიზატორი მოსაკრებელს ეტაპის დაწყებამდე იხდის, და მისი გადასახდელი ოდენობა ეტაპის საპრიზო ფონდის 10 პროცენტია. წამახალისებელი გათამაშების, სამორინის, აზარტული კლუბის ან/და სათამაშო აპარატების სალონის მოწყობის და სისტემურ-ელექტრონული ფორმით ორგანიზების ნებართვების მფლობელები მოსაკრებელს მისი გადახდის ნიშნის შეძენისას იხდიან — საანგარიშო კვარტალის დაწყებამდე.
მოსაკრებლის გადახდის ნიშანი ელექტრონულად გაცემული ნიშანია, რომელიც ადასტურებს მოსაკრებლის გადახდას და შესაბამისი ობიექტის გამართვის უფლებას; ის უნდა შეიცავდეს ობიექტების მიხედვით მინიჭებულ ნუმერაციის ველს (დიაპაზონს) და მოსაკრებლით დაბეგვრის პერიოდს. ლატარიის ორგანიზატორი სახელმწიფო ბიუჯეტში მოსაკრებელს ყოველკვარტალურად იხდის არაუგვიანეს საანგარიშო კვარტალის მომდევნო თვის 15 რიცხვისა. ნიშნების შეძენის, ნუმერაციის ველის გამოყოფისა და უმოქმედო ობიექტების დალუქვის წესებს ფინანსთა მინისტრი ადგენს — ანუ ადმინისტრაციული დეტალები კანონქვემდებარე აქტებით არის დარეგულირებული და რეგულატორთან გადამოწმებას საჭიროებს.
ხშირად დასმული კითხვები
სად მიდის სათამაშო ბიზნესის მოსაკრებელი?
გარდა ლატარიის მოწყობისთვის დადგენილი მოსაკრებლისა, რომელიც სახელმწიფო ბიუჯეტში იხდება, სათამაშო ბიზნესის მოსაკრებელი აუცილებელი გადასახდელია მუნიციპალიტეტის ბიუჯეტში. ეს ნიშნავს, რომ კაზინოსა და სათამაშო აპარატების სალონის მოსაკრებელი ადგილობრივ ბიუჯეტს აფინანსებს.
რამდენია მოსაკრებელი სამორინის მაგიდაზე და სათამაშო აპარატზე?
კანონი დიაპაზონებს ადგენს: თითოეულ სამორინის მაგიდაზე — კვარტალში 20 000 ლარიდან 40 000 ლარის ჩათვლით, ხოლო თითოეულ სათამაშო აპარატზე — კვარტალში 2 000 ლარიდან 4 000 ლარის ჩათვლით. კონკრეტული განაკვეთი ობიექტის განთავსების ტერიტორიაზე მოქმედი განაკვეთია და მუნიციპალური გადაწყვეტილებით დგინდება.
როდის იხდება მოსაკრებელი?
წამახალისებელი გათამაშების ორგანიზატორი მოსაკრებელს ეტაპის დაწყებამდე იხდის — საპრიზო ფონდის 10 პროცენტის ოდენობით. დანარჩენი ორგანიზატორები მოსაკრებელს გადახდის ნიშნის შეძენისას იხდიან საანგარიშო კვარტალის დაწყებამდე, ლატარიის ორგანიზატორი კი ყოველკვარტალურად — არაუგვიანეს მომდევნო თვის 15 რიცხვისა.
რა შემთხვევაში არ იხდება მოსაკრებელი კლუბის მაგიდაზე?
თუ სამორინის მოწყობის ნებართვის მფლობელი კლუბის მაგიდას მხოლოდ აზარტული ტურნირის ჩატარებისთვის იყენებს, ის უფლებამოსილია ამ მაგიდისთვის დაწესებული მოსაკრებელი არ გადაიხადოს. მიზანი სხვა შემთხვევაში გამოყენებისას ეს გამონაკლისი არ ვრცელდება.
როგორ დაგეხმარებით Legal.ge-ზე
Legal.ge-ის გუნდი დაგეხმარებთ სასტუმრო-კაზინოს პროექტის მოსაკრებლის ბიუჯეტირებაში: გადავათვლით დაგეგმილი ობიექტების ტვირთს კანონის დიაპაზონების მიხედვით, მოვამზადებთ შედარებით ანალიზს სხვადასხვა ლოკაციისთვის და მივუთითებთ, რომელი დეტალებია გადამოწმებადი ადგილობრივი აქტებით.
დაგვიკავშირდით Legal.ge-ის საშუალებით — ჩვენი ანალიზი თქვენს ფინანსურ მოდელს სამართლებრივ საფუძვალს მიაწვდის და მოსაკრებელთან დაკავშირებულ შეცდომებს აარიდებთ.