სპორტული ორგანიზაციები

კიბერსპორტის სამართალი

ვის ეკუთვნის ტრანსლაციის უფლება?

საჯარო გადაცემა საავტორო უფლების მფლობელის განსაკუთრებული უფლებაა (მუხლი 18); ჩანაწერზე ვიდეოგრამის დამამზადებლის უფლება დგება (მუხლი 49) — განაწილება ხელშეკრულებით წყდება.

მიმართავს თუ არა გამომცემელი პრეტენზიას ტურნირს?

თამაში კომპიუტერული პროგრამაა და მისი გამოყენება ავტორის უფლებებით იმართება (მუხლი 19); თითოეული გამომცემლის ნებართვის რეჟიმი ცალკე მოწმდება.

ვინ არის ჩანაწერის მფლობელი?

ვიდეოგრამის დამამზადებელი — ორგანიზატორი ან ტრანსლატორი; მისი უფლებები რეპროდუქციას, გავრცელებასა და გადაცემას მოიცავს (მუხლი 49).

რა ეთქმის ჰონორარზე?

ავტორს ან უფლების მფლობელს ჰონორარის მიღების უფლება აქვს ნაწარმოების ნებისმიერი სახით გამოყენებისთვის (მუხლი 18), და ეს წესი კიბერსპორტულ კონტენტზეც ვრცელდება.

3 წთ·9 იან 2026

კიბერსპორტის ინტელექტუალური ფენა

კიბერსპორტის სამართლის ყველაზე მყარი სტატუტური საყრდენი საავტორო და მომიჯნავე უფლებების შესახებ კანონია. ყოველი პროფესიული მატჩი ამ კანონის ორ ფენას აწარმოებს: პირველია თავად ვიდეოთამაში — კომპიუტერული პროგრამა და მასში ჩადებული შემოქმედებითი გადაწყვეტები; მეორეა მატჩის პირდაპირი გადაცემა და ჩანაწერი — აუდიოვიზუალური პროდუქტი, რომელიც ტურნირის ორგანიზატორის, ტრანსლატორისა თუ მოთამაშის საქმიანობით იქმნება. ამ ორ ფენაზე სხვადასხვა სუბიექტი ამბობს პრეტენზიას, და სწორედ აქ იბადება კიბერსპორტული დავების უმეტესობა.

კანონის მიხედვით, ავტორს ან საავტორო უფლების სხვა მფლობელს აქვს ნაწარმოების ნებისმიერი სახით გამოყენების განსაკუთრებული უფლება — უფლება, განახორციელოს, ნება დართოს ან აკრძალოს გამოყენება (მუხლი 18). ეს განსაზღვრება კიბერსპორტში იმას ნიშნავს, რომ თამაშის კომერციული ექსპლუატაციის — ტურნირების, ტრანსლაციების, ჩანაწერების — ყოველი ფორმა იმ პირის თანხმობას ეყრდნობა, ვისაც უფლებები გამოშვებულ თამაშზე ეკუთვნის.

საჯარო გადაცემა და სტრიმინგი

ნაწარმოების გამოყენების განსაკუთრებული უფლება მოიცავს მის საჯარო გადაცემას — პირველ ან/და ხელახალსაც, — აგრეთვე გადაცემას სადენით ანდა უმავთულო კავშირგაბმულობის მეშვეობით ისე, რომ ის ხელმისაწვდომი იყოს ნებისმიერი პირისათვის მის მიერ არჩეულ დროს და ადგილიდან (მუხლი 18, პუნქტი 2, ქვეპუნქტი „ვ“). ეს არის ზუსტად ის ფორმულირება, რომელზეც სტრიმინგის პლატფორმები დგას: მატჩის ონლაინ ტრანსლაცია საჯარო გადაცემის უფლების გამოყენებაა და მისი ლეგალურობა ლიცენზიის ან სხვა საფუძვლის არსებობაზეა დამოკიდებული.

ამავე მუხლით გათვალისწინებულია საჯარო ჩვენების, საჯარო შესრულების, რეპროდუცირების, გავრცელების, იმპორტის, თარგმნისა და გადამუშავების უფლებები, აგრეთვე ჰონორარის უფლება — ავტორს ან განსაკუთრებული საავტორო უფლების სხვა მფლობელს უფლება აქვს მიიღოს საავტორო ჰონორარი ნაწარმოების ნებისმიერი სახით გამოყენებისათვის (პუნქტი 3). ტურნირის ორგანიზატორისთვის ეს ნიშნავს, რომ ღონისძიების მონეტიზაციის ყოველი არხი სათანადო უფლებით უნდა იყოს დაფარული. ამასთან, საქართველოში ავტორის მიერ ან მისი თანხმობით ნაწარმოების ასლის პირველი გაყიდვით ამოიწურება ავტორის უფლება შემდგომ გავრცელებაზე, ხოლო ჰონორარის წესი ხელშეკრულებით დგინდება — ამ დეტალებმა ტრანსლაციის ეკონომიკა წინასწარ უნდა განსაზღვრონ.