მაუწყებლობის უფლებები წარმოადგენს ინტელექტუალური საკუთრების სამართლის სპეციფიკურ და მაღალღირებულ ნაწილს, რომელიც არეგულირებს სატელევიზიო და რადიო სიგნალის, ასევე კონკრეტული მედია პროდუქტების (ფილმები, სპორტული ღონისძიებები, შოუები) ეთერში გაშვების ექსკლუზიურ ან არასექსკლუზიურ უფლებებს. საქართველოში, სადაც მედია ბაზარი მზარდი კონკურენციით ხასიათდება, მაუწყებლობის უფლებების მოპოვება, დაცვა და მართვა კრიტიკულად მნიშვნელოვანია მედია ჰოლდინგების, სპორტული ფედერაციებისა და კონტენტის დისტრიბუტორებისთვის. ეს სფერო მოიცავს რთულ სალიცენზიო ხელშეკრულებებს, ტერიტორიულ შეზღუდვებს (Geo-blocking) და ბრძოლას არალეგალური რეტრანსლაციის (მეკობრეობის) წინააღმდეგ. კვალიფიციური იურიდიული მხარდაჭერა აუცილებელია იმისათვის, რომ კომპანიამ დაიცვას თავისი ინვესტიცია ძვირადღირებულ საეთერო კონტენტში და თავიდან აიცილოს უფლებების დარღვევა მესამე პირების მხრიდან.
რას მოიცავს მაუწყებლობის უფლებების სერვისი?
ეს მომსახურება ფოკუსირებულია კონტენტის ლეგალურ ბრუნვასა და უფლებების კომერციალიზაციაზე. ძირითადი მიმართულებებია:
- სალიცენზიო ხელშეკრულებები: საერთაშორისო დისტრიბუტორებთან (მაგ. ჰოლივუდის სტუდიები, უეფა, ფიფა) ხელშეკრულებების მომზადება და რევიზია ჩვენების უფლების მოსაპოვებლად.
- უფლებების კლირენსი (Rights Clearance): საეთერო ბადეში ჩასმული ყველა მასალის (მუსიკა, ვიდეო ფრაგმენტები) საავტორო უფლებების სისუფთავის შემოწმება.
- მეკობრეობის წინააღმდეგ ბრძოლა: არალეგალური სტრიმინგ საიტებისა და IPTV პროვაიდერების წინააღმდეგ სამართლებრივი ზომების მიღება (საჩივრები, საიტის დაბლოკვა).
- ექსკლუზიურობის დაცვა: კონკურენტების მხრიდან ექსკლუზიური უფლებების დარღვევის შემთხვევაში დავების წარმოება სასამართლოსა და კომუნიკაციების კომისიაში.
- სპორტული ტრანსლაციები: სპორტული ღონისძიებების პირდაპირი ეთერის უფლებების შეძენა და სუბ-ლიცენზირება რეგიონალური არხებისთვის.
- სინდიკაცია: საკუთარი წარმოების გადაცემების სხვა არხებზე გაყიდვის სამართლებრივი უზრუნველყოფა.
ხშირად გავრცელებული სიტუაციები და საჭიროებები
მაუწყებლობის უფლებებთან დაკავშირებული დავები ხშირად ეხება დიდ ფინანსურ ინტერესებს:
- სპორტული მატჩის მოპარვა: როდესაც უცხოური არხი ან ვებ-გვერდი ნებართვის გარეშე ახდენს ფეხბურთის ჩემპიონატის ტრანსლირებას, რომლის ექსკლუზიური უფლებაც ქართულ არხს აქვს ნაყიდი. იურისტი დაუყოვნებლივ ითხოვს სიგნალის შეწყვეტას.
- მუსიკის გამოყენება: რეკლამაში ან გადაცემაში პოპულარული სიმღერის გამოყენება ლიცენზიაზე შეთანხმების გარეშე, რასაც მოჰყვება საავტორო საზოგადოების პრეტენზია.
- ტერიტორიული დარღვევა: როდესაც სატელიტური არხი ავრცელებს სიგნალს საქართველოს ფარგლებს გარეთ ისე, რომ მას მხოლოდ საქართველოს ტერიტორიაზე ჰქონდა უფლება.
- არქივის გამოყენება: ძველი სატელევიზიო არქივების ციფრულ პლატფორმებზე განთავსებისას უფლებების ხელახალი დაზუსტება.
საქართველოს კანონმდებლობა მაუწყებლობის უფლებებზე
მაუწყებლობის უფლებები რეგულირდება „საავტორო და მომიჯნავე უფლებების შესახებ“ საქართველოს კანონით, რომელიც მაუწყებლის უფლებას აღიარებს როგორც „მომიჯნავე უფლებას“. კანონი იცავს მაუწყებლის მიერ შექმნილ გადაცემას, ასევე მის მიერ ორგანიზებულ ეთერს ჩაწერის, რეტრანსლირებისა და საჯარო ჩვენებისგან.
გარდა ამისა, „მაუწყებლობის შესახებ“ კანონი და „ელექტრონული კომუნიკაციების შესახებ“ კანონი ქმნის ჩარჩოს სიგნალის გავრცელებისთვის. მნიშვნელოვანია საქართველოს სამოქალაქო კოდექსი ხელშეკრულებების ნაწილში. საქართველო ასევე არის საერთაშორისო კონვენციების (მაგ. რომის კონვენცია) წევრი, რაც უზრუნველყოფს უცხოური კონტენტის დაცვას ქვეყნის შიგნით.
პროცესი: როგორ მუშაობს იურისტი უფლებების მართვაში?
სპეციალისტის მუშაობა მოიცავს:
- მოლაპარაკება: საერთაშორისო გამყიდველებთან (Licensors) მოლაპარაკება საუკეთესო ფასისა და პირობების მისაღწევად.
- ხელშეკრულების შედგენა: დეტალური კონტრაქტის მომზადება, სადაც გაწერილია ჩვენების რაოდენობა, პლატფორმა (TV, Web, Mobile) და ვადა.
- აღსრულება: ბაზრის მონიტორინგი მეკობრეობის გამოსავლენად და დამრღვევებისთვის გაფრთხილების (Cease and Desist) გაგზავნა.
- დავა: ზიანის ანაზღაურების მოთხოვნა სასამართლოში უფლებების დარღვევის შემთხვევაში.
რატომ უნდა აირჩიოთ სპეციალისტი Legal.ge-ზე?
მაუწყებლობის უფლებები მოითხოვს საერთაშორისო საავტორო სამართლისა და ადგილობრივი რეგულაციების ღრმა ცოდნას. არასწორად შედგენილმა ხელშეკრულებამ შეიძლება გამოიწვიოს უფლების დაკარგვა ან მილიონიანი ჯარიმა. Legal.ge-ზე თქვენ იპოვით იურისტებს, რომლებსაც აქვთ გამოცდილება მსხვილ მედია ორგანიზაციებთან მუშაობაში და შეუძლიათ დაიცვან თქვენი ინტელექტუალური საკუთრება აგრესიულ კონკურენტულ გარემოში.
განახლდა: ...