სამაუწყებლო რეკლამა მაუწყებლობის შესახებ კანონით განსაზღვრულ შეზღუდვებს ექვემდებარება: რა მოცულობით, როდის და როგორ შეიძლება რეკლამის, ტელეშოპინგის, სასპონსორო განცხადებისა თუ პროდუქტის განთავსების ჩვენება — ამ გვერდზე ვხსნით მონიშვნისა და გამჭვირვალობის ვალდებულებებს.
ზოგადი წესები და აკრძალვები
მაუწყებლობის შესახებ კანონის 63-ე მუხლი უწყვეტ წესს ასწავრებს: რეკლამასთან დაკავშირებით გამოიყენება „რეკლამის შესახებ“ კანონით დადგენილი წესები, თუ ამ კანონით სხვა რამ არ არის გათვალისწინებული. იკრძალება არასათანადო, არაკეთილსინდისიერი, არასარწმუნო, არაეთიკური და აშკარად ყალბი რეკლამის ან ტელეშოპინგის განთავსება. აკრძალულია თამბაქოს ნაწარმის რეკლამა; აზარტული თამაშობის ორგანიზატორებთან დაკავშირებული რეკლამა, სასპონსორო განცხადება და პროდუქტის განთავსება. აუდიოვიზუალური სარეკლამო კომუნიკაცია ადვილად ამოსაცნობი უნდა იყოს და ფარული კომუნიკაცია აკრძალულია — ეს არის მონიშვნის ვალდებულების საყოველთაო ბირთვი. მედიამომსახურების მიმწოდებელი პასუხს არ აგებს წინასაარჩევნო და სოციალური რეკლამების შინაარსისთვის — ეს შინაარსი დამკვეთს ეკისრება.
იდენტიფიკაცია და გამიჯვნა
რეკლამა და ტელეშოპინგი იდენტიფირებული და პროგრამისგან მკაფიოდ გამიჯნული უნდა იყოს — ოპტიკური, ხმოვანი ან სივრცითი ნაწილებით. გამიჯვნის საშუალება ტექნიკურად მკაფიო უნდა იყოს. იკრძალება ახალი ამბების, საზოგადოებრივ-პოლიტიკური და წინასაარჩევნო დებატების პროგრამის წამყვანის ან ჟურნალისტის მონაწილეობა რეკლამასა თუ ტელეშოპინგში — ტელეშოპინგის სახით გადაცემულ სამაუწყებლო პროგრამას ეთმობა უწყვეტად არანაკლებ 15 წუთი და ისიც იდენტიფიცირებული და მკაფიოდ გამიჯნული უნდა იყოს. ტელეშოპინგი არასრულწლოვანთათვის გამიზნული ვერ იქნება, ბავშვებზე გათვლილ რეკლამაში მათი ინტერესები არ უნდა იშლებოდეს, ხოლო ახალი ამბების პროგრამაში პროდუქტის რეკლამა აკრძალულია.
დროებითი შეზღუდვები და მოცულობა
კანონის 63-ე და 64-ე მუხლები დროით ბლოკებსაც აწესრიგებს. მაუწყებლის არხზე, გარდა სპეციალიზებული სარეკლამო ან ტელეშოპინგის არხისა, რეკლამა შეიძლება განთავსდეს პროგრამებს შორის, ხოლო პროგრამაშიც — პროგრამის ფასეულობის შენარჩუნებით. აკრძალულია ღონისძიებების ტრანსლაციის შეწყვეტა რეკლამით ან ტელეშოპინგით: ოფიციალური სახელმწიფო ღონისძიებისა და უმაღლეს თანამდებობის პირთა გამოსვლების, რელიგიური ცერემონიების, აგრეთვე 15 წუთზე ნაკლები ხანგრძლივობის დოკუმენტური ფილმისა თუ პროგრამის. ახალი ამბების პროგრამა რეკლამით შეიძლება შეწყდეს არაუმეტეს 30 წუთში ერთხელ. საბავშვო პროგრამა, რომლის ხანგრძლივობა 30 წუთზე ნაკლებია, რეკლამით ვერ შეწყდება, ხოლო 30 წუთზე მეტი — 30 წუთში ერთხელ შეიძლება შეწყდეს; საბავშვო პროგრამის ტელეშოპინგით შეწყვეტა დაუშვებელია. მხატვრული ფილმი 30 წუთზე მეტი ხანგრძლივობით რეკლამით ან ტელეშოპინგით შეიძლება შეწყდეს არაუმეტეს 30 წუთში ერთხელ, სპორტულ ღონისძიებებში კი განთავსება მხოლოდ ბუნებრივი ინტერვალის დროს შეიძლება. დაფარვის სახით რეკლამირებისას დროსთან დაკავშირებული შეზღუდვები არ ვრცელდება, მაგრამ დაფარვის ზომა არ უნდა აღემატებოდეს კადრის ფართობის 10%-ს. მოცულობითი წესები: სარეკლამო წყვეტებში განთავსებული რეკლამისა და ტელეშოპინგის მოცულობა 6 საათიდან 18 საათამდე პერიოდში არ უნდა აღემატებოდეს ამ პერიოდის 20%-ს და 18 საათიდან 24 საათამდე — ამ პერიოდის 20%-ს; ეს შეზღუდვა არ ვრცელდება სასპონსორო განცხადებასა და პროგრამაში პროდუქტის განთავსებაზე.
საზოგადოებრივი მაუწყებლის გამონაკლისები
64-ე მუხლის თანახმად, საზოგადოებრივი მაუწყებლისა და მისი აჭარის ტელევიზიისა და რადიოს არხებზე კომერციული რეკლამა არ შეიძლება განთავსდეს უქმე დღეებში და საუკეთესო დროს, გარდა სპორტული რეპორტაჟის, საერთაშორისო ფესტივალისა და კონკურსის ფარგლებში — დაწყების, ბუნებრივი ინტერვალისა და დასრულების დროს. ამ გამონაკლისის დროს კომერციული რეკლამის მოცულობა დღე-ღამის განმავლობაში არ უნდა აღემატებოდეს 60 წუთს, ყოველ საათში — 12 წუთს, ხოლო სხვა შემთხვევაში — ყოველ საათში 3 წუთს. სპონსორობა ამ არხებზე დასაშვებია მხოლოდ სპორტული რეპორტაჟის, ფესტივალის, კონკურსის, გასართობი გადაცემისა და სერიალისთვის. ასევე აკრძალულია საზოგადოებრივი მაუწყებლის არხებზე ტელეშოპინგის განთავსება, საუნივერსიტეტო მაუწყებლობის მაუწყებლის მიერ ტელეშოპინგი, ხოლო კულტურულ-შემოქმედებითი რადიომაუწყებლობისთვის — ტელეშოპინგი, ასევე ამ რადიომაუწყებლის სასარგებლოდ სპონსორობა.
სპონსორობის იდენტიფიკაცია
68-ე მუხლის თანახმად, სპონსორის მიერ ნაწილობრივ ან მთლიანად დაფინანსებულ პროგრამაში სპონსორზე ნათლად მიეთითება მისი სახელის, სასაქონლო ან სხვა მაიდენტიფიცირებელი ნიშნის საშუალებით, პროგრამის დასაწყისში, მიმდინარეობისას ან დასასრულს. სწორედ აქ არის სპონსორული ურთიერთობის გამჟღავნების სამართლებრივი ბირთვი.
პროდუქტის განთავსება
69-1-ლი მუხლის თანახმად, დასაშვებია პროგრამაში პროდუქტის განთავსება, გარდა აკრძალული შემთხვევებისა: ახალი ამბების, მომხმარებელთა უფლებების შესახებ, რელიგიურ და საბავშვო პროგრამებში. განთავსება ისე უნდა მოხდეს, რომ არ მოახდინოს გავლენა პროგრამის შინაარსსა და განრიგზე, მათ შორის რედაქციულ დამოუკიდებლობაზე; არ შეიცავდეს პროდუქტის შეძენისკენ პირდაპირ მოწოდებას და არ მიანიჭოს პროდუქტს გადაჭარბებულ მნიშვნელობას. განთავსება მკაფიოდ იდენტიფიცირებული უნდა იყოს: პროგრამის დასაწყისში და დასასრულს, ასევე ყოველი წყვეტის შემდეგ ნათლად უნდა მიეთითოს ამის შესახებ. აკრძალულია რეცეპტით გაცემადი მედიკამენტების განთავსება და იმ პროდუქტის განთავსება, რომლის რეკლამირებაც „რეკლამის შესახებ“ კანონით აკრძალულია.
როგორ უნდა იყოს გამიჯნული რეკლამა პროგრამისგან?
იდენტიფირებული და მკაფიოდ გამიჯნული ოპტიკური, ხმოვანი ან სივრცითი ნაწილებით; ფარული აუდიოვიზუალური სარეკლამო კომუნიკაცია აკრძალულია.
რამდენად ხშირად შეიძლება ახალი ამბების პროგრამის შეწყვეტა?
არაუმეტეს 30 წუთში ერთხელ; 15 წუთზე ნაკლები პროგრამის შეწყვეტა საერთოდ აკრძალულია.
რა შეზღუდვები აქვს რეკლამის მოცულობას?
6 საათიდან 18 საათამდე და 18 საათიდან 24 საათამდე პერიოდებში — არაუმეტეს ამ პერიოდების 20%-ს; დაფარვა კადრის ფართობის 10%-ს არ უნდა აღემატებოდეს.
სად აკრძალულია პროდუქტის განთავსება?
ახალი ამბების, მომხმარებელთა უფლებების, რელიგიურ და საბავშვო პროგრამებში; ასევე რეცეპტით გაცემადი მედიკამენტებისთვის.
როგორ დაგეხმარებით Legal.ge-ზე
Legal.ge-ის გუნდი ეხმარება მაუწყებლებს, სპონსორებს და სარეკლამო კლიენტებს მონიშვნისა და გამჭვირვალობის წესების კომპლაიენსში. შევამოწმებთ თქვენს სარეკლამო ბლოკს დროებით და მოცულობით შეზღუდვებთან მიმართებაში, შევაფასებთ სპონსორული განცხადებისა და პროდუქტის განთავსების ფორმატს და მოვამზადებთ პოზიციას რეგულატორთან ურთიერთობაში. დაგვიკავშირდით კონსულტაციისთვის — გითხრათ, რომელი წესები ეხება თქვენს შემთხვევას და როგორ აირიდოთ დარღვევა.