სოციალური მედიის პლატფორმების წესების დაცვა საქართველოში ცალკე „სოციალური მედიის“ კანონით არ არის რეგულირებული — ის მაუწყებლობის შესახებ კანონის ვიდეოგაზიარების პლატფორმის მომსახურების თავით იმართება, რომელიც ევროპული მოდელის გადმოტანაზეა აგებული და არა სხვა უცხოურ ჩარჩოზე. პლატფორმის საკუთარი წესები თავისუფლად მოტივტივე დოკუმენტი არ არის: კანონით დადგენილი ვალდებულებების შესასრულებლად ისინი სწორედ ამ წესებში უნდა აისახოს. ქვემოთ განვმარტავთ ვალდებულებების ჩარჩოს კანონის 45-6, 45-7 და 45-8 მუხლების მიხედვით.
პლატფორმის აუცილებელი მექანიზმები
45-6 მუხლის თანახმად, ვიდეოგაზიარების პლატფორმის მომსახურების მიმწოდებელმა კანონით გათვალისწინებული ვალდებულებების შესასრულებლად უნდა განახორციელოს და შეიმუშავოს ღონისძიებები და მექანიზმები: მომხმარებლების გენერირებული ვიდეორგოლების, პროგრამებისა და აუდიოვიზუალური სარეკლამო კომუნიკაციის მიმართ კანონის მოთხოვნების ასახვა მომსახურების მიწოდების პირობებსა და წესებში; ისეთი ფუნქციის შექმნა, რომლის მეშვეობითაც ვიდეორგოლების ამტვირთავი მომხმარებლები შეძლებენ იმის დეკლარირებას, რომ ვიდეორგოლები შეიცავს აუდიოვიზუალურ სარეკლამო კომუნიკაციას, რამდენადაც მათ იციან ან უნდა იცოდნენ ამის შესახებ; მომხმარებლისთვის გამჭვირვალე და მოსახერხებელი მექანიზმების შექმნა და ფუნქციონირება, რათა მომხმარებელმა შეატყობინოს ან მიანიშნოს მიმწოდებელს კანონის დარღვევით განთავსებული მასალის შესახებ, აგრეთვე ამ მასალის შეფასება პლატფორმაზე არსებული რეიტინგის მეშვეობით.
პლატფორმამ ასევე უნდა შექმნას ისეთი ფუნქციონირებადი სისტემა, რომლის მეშვეობითაც მომხმარებლებს აუხსნის შეტყობინებისა და მინიშნების შედეგებს; ასაკის გადამოწმებისა და მშობლის კონტროლის სისტემები ისეთი მასალის მიმართ, რომელმაც შეიძლება ზიანი მიაყენოს არასრულწლოვანთა ფიზიკურ, გონებრივ ან მორალურ განვითარებას; მომხმარებელთა საჩივრების განხილვისა და შესაბამისი გადაწყვეტილებების მიღების გამჭვირვალე, ადვილად გამოსაყენებელი და ეფექტიანი პროცედურები; და მედიაწიგნიერების მიმართულებით ეფექტიანი ღონისძიებებისა და ინსტრუმენტების უზრუნველყოფა მათ შესახებ მომხმარებელთა ცნობიერების ამაღლებით.
მინიშნებისა და შეფასების მექანიზმების გარდა კანონი პლატფორმის დეკლარატიულ ვალდებულებებსაც აწესრიგებს: მომსახურების პირობები ისე უნდა იყოს შედგენილი, რომ მომხმარებელმა იცოდეს, რა შემოიფარგლება დაუშვებლად, როგორ მუშაობს შეტყობინების სისტემა და რა შედეგები მოჰყვება მას. საჩივრების პროცედურები გამჭვირვალე, ადვილად გამოსაყენებელი და ეფექტიანი უნდა იყოს — ეს მოთხოვნა სწორედ იმ სიტუაციებისთვისაა დაწესებული, როცა მასალის ავტორი ან დაზარალებული მხარე პლატფორმის გადაწყვეტილებას ეწინააღმდეგება.
მედიაწიგნიერების ღონისძიებებიც არ არის მხოლოდ საგანმანათლებლო ჟესტი: კანონი მათ უზრუნველყოფას პლატფორმის ვალდებულებად აწესრიგებს, ჩამონათვალში კი მომხმარებელთა ცნობიერების ამაღლებაც შედის. ეს ნიშნავს, რომ შესაბამისობის პროგრამა ტექნიკურ ფუნქციებს არ შემოიფარგლება — ის საგნობრივ საკითხებსაც მოიცავს.
ადეკვატურობის სტანდარტი
45-7 მუხლი სტანდარტს აყენებს: მიმწოდებლის მიერ განსახორციელებელი ღონისძიებები უნდა იყოს ადეკვატური და პროპორციული. ღონისძიებების პირობები და მოცულობა განისაზღვრება პლატფორმაზე განთავსებული მასალის ბუნების შესაბამისად — გაითვალისწინება მასალის განთავსებით გამოწვეული სავარაუდო ზიანი, დასაცავ პირთა ჯგუფის მახასიათებლები, აგრეთვე მიმწოდებლების, ამტვირთავი მომხმარებლებისა და საზოგადოების ლეგიტიმური ინტერესები.
ღონისძიებების ადეკვატურობას აფასებს კომისია, მათ შორის, ამ მომსახურების მიმწოდებლის ზომის, მის მიერ შეთავაზებული მომსახურების ბუნებისა და მომხმარებელთა რაოდენობის გათვალისწინებით — პატარა პლატფორმაზე და მილიონობით მომხმარებელზე გათვლილ სერვისზე იგივე მოთხოვნა სხვაგვარად იწონებს.