თამაშებთან დაკავშირებული დანაშაულებრივი რისკების რუკა
აზარტული თამაშების სამყარო ქონების სწრაფი მიმოქცევით ცნობილი გარემოა, და სწორედ ეს ქმნის იმ ნიადაგს, რომელზეც თაღლითობის სქემები ვითარდება. საქართველოს სისხლის სამართლის კოდექსი ამ სფეროს რამდენიმე მიმართულებით იცავს: თაღლითობა — მართლსაწინააღმდეგო მისაკუთრების მიზნით სხვისი ნივთის დაუფლება ან ქონებრივი უფლების მიღება მოტყუებით (მუხლი 180); ქონებრივი დაზიანება მოტყუებით (მუხლი 185); წინასწარი შეცნობით დანაშაულებრივი გზით მოპოვებული ქონების შეძენა ან გასაღება (მუხლი 186); უკანონო სამეწარმეო საქმიანობა (მუხლი 192) და უკანონო შემოსავლის ლეგალიზაცია (მუხლი 194). რისკი ორმხრივია: ერთი მხრივ, მოთამაშეები და მანიპულატორები განიცდიან თაღლითობას, მეორე მხრივ — ოპერატორები და მათი პარტნიორები ხვდებიან კვალიფიკაციის საფრთხის ქვეშ.
დეპოზიტების ბონუსებზე დამოკიდებული სქემები, შეთავაზებული „გარანტირებული“ მოგების მანიპულაციები, დოკუმენტების გაყალბება, უნებართვო სათამაშო ოპერაციები და მიღებული შემოსავლის „გათეთრება“ — ეს ყველაფერი სხვადასხვა მუხლით კვალიფიცირდება, და სანქციებიც შესაბამისად განსხვავდება: ჯარიმიდან თავისუფლების აღკვეთამდე. ქვემოთ დეტალურად განვმარტავთ თითოეულ მიმართულებას.
თაღლითობა — შემადგენლობა და სანქციები
სისხლის სამართლის კოდექსის 180-ე მუხლი თაღლითობას განსაზღვრავს როგორც მართლსაწინააღმდეგო მისაკუთრების მიზნით სხვისი ნივთის დაუფლებას ან ქონებრივი უფლების მიღებას მოტყუებით. ძირითადი შემადგენლობა ისჯება ჯარიმით ან საზოგადოებისათვის სასარგებლო შრომით ვადით ას სამოცდაათიდან ორას საათამდე, ან გამასწორებელი სამუშაოთი ვადით ორ წლამდე, ან შინაპატიმრობით ვადით ერთიდან ორ წლამდე, ანდა თავისუფლების აღკვეთით ვადით ორიდან ოთხ წლამდე.
შემადგენლობის დამამძიმებელი ფორმებიც კანონმდებლის მიერ ცალკე არის გამოყოფილი. იგივე ქმედება, ჩადენილი წინასწარი შეთანხმებით ჯგუფის მიერ ან რამაც მნიშვნელოვანი ზიანი გამოიწვია, ისჯება ჯარიმით ან თავისუფლების აღკვეთით ვადით ოთხიდან შვიდ წლამდე. იგივე ქმედება, ჩადენილი სამსახურებრივი მდგომარეობის გამოყენებით, დიდი ოდენობით ან არაერთგზის, ისჯება ჯარიმით ან თავისუფლების აღკვეთით ვადით ექვსიდან ცხრა წლამდე. ხოლო თუ ქმედება ჩადენილია ორგანიზებული ჯგუფის მიერ ან იმის მიერ, ვინც ორჯერ ან მეტჯერ იყო ნასამართლევი სხვისი ნივთის მართლსაწინააღმდეგო მისაკუთრებისათვის ან გამოძალვისათვის, სანქცია თავისუფლების აღკვეთაა ვადით შვიდიდან ათ წლამდე.
ქონებრივი დაზიანება მოტყუებით და დანაშაულებრივი ქონების მიმოქცევა
185-ე მუხლი აწესრიგებს ქონების მესაკუთრის ან მფლობელის ქონებრივი დაზიანებას მოტყუებით, თუ არ არის თაღლითობის ნიშნები. ძირითადი შემადგენლობა ისჯება ჯარიმით ან საზოგადოებისათვის სასარგებლო შრომით ვადით ას ოციდან ას ოთხმოც საათამდე, ან გამასწორებელი სამუშაოთი ვადით ერთ წლამდე, ან შინაპატიმრობით ვადით ექვსი თვიდან ორ წლამდე, ანდა თავისუფლების აღკვეთით ვადით ორ წლამდე. იგივე ქმედება, ჩადენილი წინასწარი შეთანხმებით ჯგუფის მიერ, არაერთგზის ან რამაც მნიშვნელოვანი ზიანი გამოიწვია, ისჯება ჯარიმით ან თავისუფლების აღკვეთით ვადით ერთიდან სამ წლამდე; ორგანიზებული ჯგუფის მიერ, დიდი ოდენობით ან ნასამართლეობის გათვალისწინებით — თავისუფლების აღკვეთით ვადით ოთხიდან ექვს წლამდე.
186-ე მუხლი კი წინასწარი შეცნობით დანაშაულებრივი გზით მოპოვებული ქონებით სარგებლობას, ქონების შეძენას, ფლობას ან გასაღებას აწესრიგებს. ძირითადი შემადგენლობა ისჯება ჯარიმით ან საზოგადოებისათვის სასარგებლო შრომით ვადით ას ოთხმოციდან ორას საათამდე, ან გამასწორებელი სამუშაოთი ვადით ერთ წლამდე, ან შინაპატიმრობით ვადით ექვსი თვიდან ორ წლამდე, ანდა თავისუფლების აღკვეთით ვადით ორ წლამდე. დამამძიმებელი ნიშნებით — ჯგუფურად, არაერთგზის, ავტომობილის მიმართ, დიდი ოდენობით ან ნასამართლეობით — სანქცია ჯარიმა ან თავისუფლების აღკვეთაა ვადით ორიდან ხუთ წლამდე, ხოლო ორგანიზებული ჯგუფის ან სამსახურებრივი მდგომარეობის გამოყენებით — თავისუფლების აღკვეთა ვადით ოთხიდან შვიდ წლამდე. განსაკუთრებით მნიშვნელოვანია ამ მუხლის შენიშვნა: ამ ქმედებისათვის იურიდიული პირი ისჯება ლიკვიდაციით ან საქმიანობის უფლების ჩამორთმევით და ჯარიმით.