საჰაერო ხომალდის ყიდვა-გაყიდვა (Aircraft Transactions) არის მაღალი ღირებულების, რთული და მრავალეტაპიანი იურიდიული პროცესი, რომელიც მნიშვნელოვნად განსხვავდება ჩვეულებრივი ქონებრივი ტრანზაქციებისგან. თვითმფრინავი არის მოძრავი ქონება, რომელიც ექვემდებარება მკაცრ საერთაშორისო და ადგილობრივ რეგულაციებს. საქართველოში საჰაერო ხომალდის შეძენა ან გასხვისება მოითხოვს არა მხოლოდ კომერციული პირობების შეთანხმებას, არამედ საკუთრების უფლების სწორ გადაცემას, რეგისტრაციის შეცვლას, ტექნიკურ აუდიტს და საგადასახადო ვალდებულებების ზუსტ გათვლას. გარიგების ნებისმიერ ეტაპზე დაშვებულმა შეცდომამ შეიძლება გამოიწვიოს მესაკუთრისთვის აქტივის დაკარგვა ან დიდი ფინანსური ზარალი.
რას მოიცავს საჰაერო ხომალდის გარიგებების მომსახურება?
საავიაციო ტრანზაქციების სპეციალისტები უზრუნველყოფენ ყოვლისმომცველ იურიდიულ მხარდაჭერას, რომელიც მოიცავს:
- სამართლებრივი აუდიტი (Due Diligence): თვითმფრინავის ისტორიის, მასზე არსებული უფლებრივი ტვირთების (გირაო, ლიზინგი, ყადაღა) და ტექნიკური დოკუმენტაციის სრულყოფილების შემოწმება.
- ნასყიდობის ხელშეკრულებები (APA): საჰაერო ხომალდის ნასყიდობის ხელშეკრულების (Aircraft Purchase Agreement) მომზადება, სადაც გაწერილია ფასი, გადახდის პირობები, გარანტიები და პასუხისმგებლობები.
- ესქროუ (Escrow) მომსახურება: უსაფრთხო ანგარიშსწორების სტრუქტურირება ესქროუ აგენტის ჩართულობით, რაც უზრუნველყოფს თანხისა და საკუთრების უფლების ერთდროულ გაცვლას.
- საკუთრების უფლების რეგისტრაცია: საკუთრების გადაცემის რეგისტრაცია საქართველოს სამოქალაქო ავიაციის რეესტრში და საერთაშორისო რეესტრში (International Registry under Cape Town Convention).
- საექსპორტო და საიმპორტო პროცედურები: თვითმფრინავის ექსპორტის ან იმპორტის იურიდიული გაფორმება, საბაჟო დეკლარირება და გადასახადების დაგეგმვა.
გავრცელებული სიტუაციები და საჭიროებები
საჰაერო ხომალდის გარიგებებთან დაკავშირებული იურიდიული დახმარება აუცილებელია შემდეგ შემთხვევებში:
- ფლოტის განახლება: ავიაკომპანია ყიდულობს ახალ ან მეორად თვითმფრინავებს ფლოტის გასაფართოებლად და სჭირდება ტრანზაქციის სტრუქტურირება გამყიდველთან.
- კერძო თვითმფრინავის შეძენა: ბიზნესმენი ყიდულობს კერძო ჯეტს პირადი გამოყენებისთვის და სურს დარწმუნდეს, რომ თვითმფრინავი "სუფთაა" სამართლებრივი თვალსაზრისით და არ აქვს დაფარული ვალდებულებები.
- აქტივის გაყიდვა: ქართული კომპანია ყიდის თვითმფრინავს უცხოელ მყიდველზე და სჭირდება ექსპორტის პროცედურების სწორად წარმართვა და თანხის მიღების გარანტიები.
- ძრავების და ნაწილების ყიდვა-გაყიდვა: ავიაკომპანია ყიდულობს სათადარიგო ძრავას, რაც ასევე მოითხოვს სპეციფიკურ სახელშეკრულებო და სარეგისტრაციო პროცედურებს.
საქართველოს კანონმდებლობა და რეგულაციები
საჰაერო ხომალდებით ვაჭრობა რეგულირდება საქართველოს სამოქალაქო კოდექსით (საკუთრების უფლება, ნასყიდობა), თუმცა სპეციფიკური სარეგისტრაციო წესები მოცემულია საქართველოს საჰაერო კოდექსში. განსაკუთრებით მნიშვნელოვანია, რომ საქართველო არის კეიპ თაუნის კონვენციის წევრი, რაც ნიშნავს, რომ საჰაერო ხომალდებზე (და ძრავებზე) უფლებები ასევე რეგისტრირდება საერთაშორისო რეესტრში. ეს უზრუნველყოფს მყიდველისა და კრედიტორის უფლებების პრიორიტეტულობას. საგადასახადო კუთხით, საქართველოს საგადასახადო კოდექსი არეგულირებს იმპორტის გადასახადსა და დღგ-ს, რაც ხშირად შეადგენს გარიგების ღირებულების მნიშვნელოვან ნაწილს და საჭიროებს წინასწარ დაგეგმვას.
მომსახურების პროცესი
ტრანზაქციის პროცესი ჩვეულებრივ მოიცავს:
- განზრახულობათა წერილი (LOI): მხარეებს შორის წინასწარი შეთანხმების გაფორმება ძირითად პირობებზე და დეპოზიტის განთავსება.
- შემოწმება და დოკუმენტაცია: თვითმფრინავის ფიზიკური და დოკუმენტური ინსპექტირება, ნასყიდობის ხელშეკრულების (APA) მომზადება.
- პირობების შესრულება (CPs): გარიგების დასასრულებლად აუცილებელი წინაპირობების (მაგ. დაზღვევა, ტექნიკური ხარვეზების აღმოფხვრა) შესრულება.
- დახურვა (Closing): საკუთრების გადაცემის აქტის (Bill of Sale) ხელმოწერა, თანხის გადარიცხვა და რეგისტრაცია რეესტრში.
- შემდგომი პროცედურები: ახალი მესაკუთრის სახელით საექსპლუატაციო ნებართვების განახლება.
რატომ Legal.ge?
საჰაერო ხომალდის ყიდვა-გაყიდვა არ არის რუტინული ოპერაცია; ეს არის სტრატეგიული ინვესტიცია, რომელიც მოითხოვს უმაღლესი კვალიფიკაციის იურისტებს. Legal.ge გაძლევთ საშუალებას დაუკავშირდეთ ექსპერტებს, რომლებმაც იციან ავიაციის ბიზნესის ენა და გლობალური სტანდარტები. პლატფორმაზე წარმოდგენილი სპეციალისტები დაგეხმარებიან გარიგების უსაფრთხოდ და ეფექტურად წარმართვაში, დაიცავენ თქვენს ინვესტიციას და უზრუნველყოფენ ყველა იურიდიული ფორმალობის უნაკლოდ შესრულებას.
განახლდა: ...
