ინვესტიციების დაცვა საერთაშორისო სამართლის ერთ-ერთი ყველაზე რთული და სპეციფიკური დარგია. ის ეფუძნება სახელმწიფოებს შორის გაფორმებულ ორმხრივ საინვესტიციო ხელშეკრულებებს (Bilateral Investment Treaties - BITs) და მრავალმხრივ კონვენციებს, რომლებიც ქმნიან უსაფრთხოების ქოლგას უცხოელი ინვესტორებისთვის. საქართველოში ინვესტიციის განხორციელებისას, უცხოელ ბიზნესმენს იცავს არა მხოლოდ ადგილობრივი კანონმდებლობა, არამედ საერთაშორისო სამართლებრივი ინსტრუმენტებიც, რომლებიც ზღუდავენ სახელმწიფოს თვითნებობას. ეს მექანიზმები განსაკუთრებით მნიშვნელოვანია მაშინ, როდესაც სახელმწიფო ორგანოების ქმედება (მაგალითად, ლიცენზის უკანონო ჩამორთმევა, დისკრიმინაციული საგადასახადო მოპყრობა ან ექსპროპრიაცია) ზიანს აყენებს ინვესტიციას.
Legal.ge გაძლევთ წვდომას მაღალი კვალიფიკაციის საერთაშორისო არბიტრაჟისა და საინვესტიციო სამართლის სპეციალისტებზე. ეს სერვისი განკუთვნილია მსხვილი ინვესტორებისთვის, რომლებიც აწყდებიან ადმინისტრაციულ ბარიერებს ან უფლებების დარღვევას სახელმწიფოს მხრიდან. მომსახურება მოიცავს:
- BIT-ების ანალიზს: იმის დადგენას, იცავს თუ არა კონკრეტული ქვეყნის ინვესტორს საქართველოსა და მის სამშობლოს შორის არსებული ორმხრივი ხელშეკრულება.
- სამართლიანი და თანასწორი მოპყრობის (FET) მოთხოვნას: სახელმწიფოს ვალდებულება, არ შეცვალოს რადიკალურად საკანონმდებლო გარემო ინვესტორის საზიანოდ.
- დაცვას ექსპროპრიაციისგან: პირდაპირი ან ირიბი (მცოცავი) ექსპროპრიაციის შემთხვევაში ადეკვატური კომპენსაციის მოთხოვნას.
- საინვესტიციო დავების გადაწყვეტას (ISDS): დავის წარმოებას საინვესტიციო დავების გადაწყვეტის საერთაშორისო ცენტრში (ICSID) ან სხვა საარბიტრაჟო ინსტიტუტებში.
- მოლაპარაკებას სახელმწიფოსთან: დავის ესკალაციამდე მოლაპარაკებების წარმოებას საქართველოს მთავრობასთან კომპრომისული გადაწყვეტის მისაღწევად.
რეალურ ცხოვრებაში ეს მექანიზმები ამოქმედდება მაშინ, როდესაც ადგილობრივი სასამართლო სისტემა ვერ უზრუნველყოფს ეფექტურ დაცვას. მაგალითად, თუ უცხოურმა ენერგეტიკულმა კომპანიამ ააშენა ჰესი სახელმწიფოს გარანტიების საფუძველზე, ხოლო მოგვიანებით მთავრობამ შეცვალა ტარიფები ან გააუქმა ნებართვა, ეს შეიძლება ჩაითვალოს ინვესტიციის ხელშეკრულების დარღვევად. ასევე, თუ საგადასახადო ორგანოები შერჩევითად ამოწმებენ და აჯარიმებენ მხოლოდ უცხოურ კომპანიას, ეს შეიძლება იყოს დისკრიმინაცია და BIT-ის დარღვევა. ასეთ შემთხვევებში საერთაშორისო სამართალი ინვესტორს აძლევს უფლებას, გვერდი აუაროს ადგილობრივ სასამართლოებს და პირდაპირ მიმართოს საერთაშორისო არბიტრაჟს.
საქართველოს აქვს გაფორმებული ორმხრივი საინვესტიციო ხელშეკრულებები (BITs) მსოფლიოს მრავალ ქვეყანასთან (აშშ, დიდი ბრიტანეთი, გერმანია, თურქეთი და ა.შ.). გარდა ამისა, საქართველო არის "ენერგეტიკული ქარტიის ხელშეკრულების" (ECT) და "საინვესტიციო დავების გადაწყვეტის შესახებ ვაშინგტონის კონვენციის" (ICSID Convention) წევრი. ეს დოკუმენტები ქმნიან ზეეროვნულ სამართლებრივ ჩარჩოს. საქართველოს კანონი „საინვესტიციო საქმიანობის ხელშეწყობისა და გარანტიების შესახებ“ ასევე აღიარებს საერთაშორისო არბიტრაჟის გადაწყვეტილებების უზენაესობას.
პროცესი საკმაოდ რთული და ფორმალიზებულია. თავდაპირველად, იურისტი ამზადებს დეტალურ სამართლებრივ დასკვნას (Legal Opinion) დარღვევის არსებობის შესახებ. შემდეგ, ხელშეკრულების მოთხოვნების შესაბამისად, იგზავნება ოფიციალური შეტყობინება დავის შესახებ (Notice of Dispute), რითაც იწყება სავალდებულო „მშვიდობიანი მოგვარების პერიოდი“ (Cooling-off period, ჩვეულებრივ 3-6 თვე). თუ ამ პერიოდში შეთანხმება არ შედგა, იურისტი ამზადებს სარჩელს საერთაშორისო არბიტრაჟისთვის. ეს პროცესი მოითხოვს არა მხოლოდ იურისპრუდენციის, არამედ საერთაშორისო პოლიტიკისა და ეკონომიკის ღრმა ცოდნას.
Legal.ge-ზე წარმოდგენილი სპეციალისტები არიან ლიდერები ამ ვიწრო და ელიტურ სფეროში. მათ აქვთ გამოცდილება როგორც სახელმწიფოს, ისე ინვესტორების მხარეს მუშაობის, რაც აძლევთ უნიკალურ უნარს, სწორად შეაფასონ დავის პერსპექტივა. ინვესტიციების დაცვის საერთაშორისო მექანიზმების გამოყენება არის ძლიერი ბერკეტი თქვენი ბიზნესის დასაცავად და ჩვენი პლატფორმა დაგეხმარებათ იპოვოთ ის პროფესიონალები, რომლებიც ამ ბერკეტს ეფექტურად აამუშავებენ.
განახლდა: ...