საზღვაო გირავნობა (Maritime Lien) არის საზღვაო სამართლის ერთ-ერთი უძველესი და უმნიშვნელოვანესი ინსტიტუტი, რომელიც წარმოადგენს განსაკუთრებული სახის პრივილეგირებულ მოთხოვნას გემზე. განსხვავებით ჩვეულებრივი იპოთეკისა ან გირავნობისგან, საზღვაო გირავნობა წარმოიშობა ავტომატურად, კანონის საფუძველზე, კონკრეტული გარემოებების დადგომისას (მაგალითად, ეკიპაჟის ხელფასის გადაუხდელობა ან გემის შეჯახება) და არ საჭიროებს რეგისტრაციას. საქართველო, როგორც საზღვაო ქვეყანა შავი ზღვის პორტებით (ფოთი, ბათუმი, ყულევი), ხშირად ხდება ადგილი, სადაც უცხოური თუ ადგილობრივი გემების მიმართ ხორციელდება საზღვაო მოთხოვნების აღსრულება. საზღვაო გირავნობა კრედიტორს აძლევს უფლებას, მოითხოვოს გემის დაკავება (დაპატიმრება) და მისი რეალიზაციით მიღებული თანხიდან დაკმაყოფილდეს პრიორიტეტულად.
Legal.ge-ს პლატფორმა გაძლევთ წვდომას საზღვაო სამართლის ვიწრო სპეციალიზაციის მქონე იურისტებზე, რომლებიც დაგეხმარებიან საზღვაო გირავნობასთან დაკავშირებული რთული დავების გადაწყვეტაში. მომსახურება მოიცავს:
- საზღვაო მოთხოვნის იდენტიფიცირებას: ანალიზს, წარმოადგენს თუ არა თქვენი მოთხოვნა პრივილეგირებულ საზღვაო გირავნობას კანონმდებლობის მიხედვით.
- გემის დაპატიმრებას (Ship Arrest): სასამართლოში შუამდგომლობის წარდგენას გემის პორტში დაკავების შესახებ მოთხოვნის უზრუნველყოფის მიზნით.
- ეკიპაჟის უფლებების დაცვას: მეზღვაურთა სახელფასო დავალიანების ამოღებას გემის მესაკუთრისგან გირავნობის უფლების გამოყენებით.
- მოთხოვნათა რიგითობის დადგენას: კრედიტორთა შორის პრიორიტეტების განსაზღვრას (მაგ. გადარჩენის საზღაური vs. იპოთეკა vs. პორტის მოსაკრებლები).
- გემის გათავისუფლებას: გემთმფლობელებისთვის დაცვის სტრატეგიის შემუშავებას და გემის გათავისუფლებას გარანტიის სანაცვლოდ.
საზღვაო გირავნობის საჭიროება ხშირად დგება კრიტიკულ სიტუაციებში. მაგალითად, უცხოურ გემზე დასაქმებული ქართველი მეზღვაურები თვეების განმავლობაში ვერ იღებენ ხელფასს; როდესაც გემი შედის ბათუმის პორტში, მეზღვაურებს აქვთ უნიკალური შანსი, გამოიყენონ საზღვაო გირავნობის უფლება და დააკავონ გემი დავალიანების სრულად დაფარვამდე. სხვა სცენარია, როდესაც გემი ზიანს აყენებს ნავსადგურის ინფრასტრუქტურას ან ეჯახება სხვა ხომალდს; დაზარალებულ მხარეს წარმოეშობა გირავნობის უფლება ზიანის ანაზღაურებისთვის. ასევე, ბუნკერინგის (საწვავის) მომწოდებელ კომპანიებს ხშირად უწევთ გემების დაკავება გადაუხდელი საწვავის საფასურის ამოსაღებად.
საქართველოში ამ სფეროს არეგულირებს „საქართველოს საზღვაო კოდექსი“, რომელიც სრულად შეესაბამება საერთაშორისო საზღვაო კონვენციებს. კოდექსი მკაფიოდ განსაზღვრავს მოთხოვნებს, რომლებიც უზრუნველყოფილია საზღვაო გირავნობით (მაგ. ეკიპაჟის ხელფასი, პორტის მოსაკრებელი, სიცოცხლისთვის მიყენებული ზიანი, გადარჩენის საზღაური) და ანიჭებს მათ უპირატესობას გემის იპოთეკასთან და სხვა ვალდებულებებთან შედარებით. გემის დაპატიმრების პროცედურები ასევე რეგულირდება „გემების დაპატიმრების შესახებ“ საერთაშორისო კონვენციების პრინციპებით, რომლებსაც ქართული სასამართლო პრაქტიკა ითვალისწინებს. მნიშვნელოვანია ვიცოდეთ, რომ საზღვაო გირავნობა მიჰყვება გემს, მიუხედავად მესაკუთრის ცვლილებისა (გარკვეული პერიოდის განმავლობაში).
პროცესი მოითხოვს მყისიერ რეაგირებას, რადგან გემი პორტში შეიძლება მხოლოდ მცირე ხნით გაჩერდეს. ადვოკატი სასწრაფო წესით ამზადებს სარჩელს და შუამდგომლობას გემის დაპატიმრების თაობაზე. სასამართლო გადაწყვეტილების მიღებისთანავე, აღსრულების ბიურო და საზღვაო პოლიცია ახდენენ გემის ბლოკირებას. შემდგომ იწყება მოლაპარაკება გემთმფლობელთან ან სადაზღვევო კომპანიასთან (P&I Club). თუ ვალი არ დაიფარება, იწყება გემის აუქციონზე რეალიზაციის პროცედურები.
Legal.ge არის შეუცვლელი რესურსი კრედიტორებისთვის, მეზღვაურებისა და საზღვაო ბიზნესისთვის, რათა სწრაფად იპოვონ კომპეტენტური ადვოკატი. საზღვაო სამართალი სპეციფიკური დარგია და ზოგადი პროფილის იურისტმა შეიძლება ვერ შეძლოს ეფექტური რეაგირება გემის გასვლამდე. ჩვენი პლატფორმის სპეციალისტებს აქვთ გამოცდილება ფოთისა და ბათუმის სასამართლოებში და იციან, როგორ დაიცვან თქვენი ინტერესები დინამიურ საზღვაო გარემოში.
განახლდა: ...