კომერციული ფართის — ოფისის, სავაჭრო, საწარმოო ან საწყობი ფართის — გაქირავებიდან მიღებული შემოსავალი საქართველოს საგადასახადო კოდექსით ეკონომიკური საქმიანობით მიღებულ შემოსავლებს განეკუთვნება: კოდექსის შესაბამისი ნორმი ლიზინგით, უზუფრუქტით, იჯარით, ქირით ან სხვა ამგვარი ფორმით გაცემული ქონებიდან მიღებულ შემოსავალს ამ კატეგორიაში ასახელებს. ამასთან, კომერციული იჯარა ფუნდამენტურად განსხვავდება საცხოვრებელი ფართის გაქირავებისგან: შეღავათიანი 5-პროცენტიანი განაკვეთი კანონით სწორედ საცხოვრებელი მიზნით გაქირავებას უკავშირდება, ამიტომ კომერციული ფართის გამქირავებელ ფიზიკურ პირს ზოგადი წესით უნდა ანგარიშვეგდეს. მეორე მნიშვნელოვანი განზომილება დღგ-ს 100 000-ლარიანი ზღვარია, რომლის გადაჭარბებაც 2 სამუშაო დღეში რეგისტრაციის ვალდებულებას წარმოშობს. ქვემოთ განვმარტავთ თითოეულ ელემენტს და ვაჩვენებთ, რას მოიცავს კომერციული იჯარის საგადასახადო მხარდაჭერა Legal.ge-ზე.
20 პროცენტიანი განაკვეთი და იჯარის შემოსავლის დეკლარირება
საგადასახადო კოდექსის 81-ე მუხლის პირველი ნაწილი ფიზიკური პირის დასაბეგრ შემოსავალს 20 პროცენტით ბეგრავს, თუ კოდექსით სხვა რამ არ არის გათვალისწინებული. 5-პროცენტიანი შეღავათა ამავე მუხლის მე-2 ნაწილით მხოლოდ საცხოვრებელი ფართის ორგანიზაციაზე, იურიდიულ პირზე ან ფიზიკურ პირზე საცხოვრებელი მიზნით გაქირავების შემოსავალს ეხება — კომერციული დანიშნულების ფართზე ეს შეღავათა არ ვრცელდება. შედეგად, კომერციული ფართის გამქირავებელი ფიზიკური პირის იჯარის შემოსავალი ზოგადი 20-პროცენტიანი განაკვეთით იბეგრება, თუ კოდექსი ამ შემთხვევისთვის განსაკუთრებულ წესს არ ითვალისწინებს.
მიღებული შემოსავალი ეკონომიკური საქმიანობის კატეგორიაში ექცევს იჯარის გამქირავებელს საგადასახადო ანგარიშგების ვალდებულების წინაშე: იჯარის შემოსავალი წლიურ საშემოსავლო გადასახადის დეკლარაციაში უნდა აისახოს. დეკლარაციის წარდგენის ფორმატსა და ვადებს კოდექსის სხვა დებულებები და ფინანსთა მინისტრის ბრძანებები განსაზღვრავს, ამიტომ კონკრეტული კალენდარული თარიღები ყოველ წელს ცალკე უნდა გადაამოწმოთ. გამოქვითვების გამოყენების შემთხვევაში გათვლა უფრო რთული ხდება: 20 პროცენტი იმ ბაზისდან იანგარიშება, რომელიც კანონით დაშვებული გამოქვითვების გათვალისწინების შემდეგ რჩება, და სწორად დოკუმენტირებული ხარჯები აქ გადამწყვეტ როლს თამაშობს.